Guakamole saltsa AEB eta Mexiko artean

  • Pasa den igandean ospatu zuten estatubatuarrek beren kirol ekitaldi nagusietakoa, Super Bowla. Donald Trumpek gidatzen duen AEBtako gobernu berria Mexikorekiko mesfidantza zabaltzen ari den bitartean, futbol amerikarreko partidan zehar gehien jandako gutizietako bat guakamole mexikarra izan zen. Gutxik jakingo dute, ordea, azken egunotan Mexikoko Jalisco estatutik bost kamioietan zeramatzaten ehun tona ahuakate geldiarazi zituztela AEBetako mugan.

Lukas Barandiaran San Roman
2017ko otsailaren 08a

Mexikok milioi eta erdi tona inguru ahuakate ekoizten ditu urtean, eta 2016an, herrialdeko ahuakate ekoizpenaren %62 AEBetara esportatu zuten. Ahuakate ekoizle mexikarrek, antzina nagusi ziren Kaliforniako ekoizleek baino 16 aldiz gehiago saldu zuten AEBetan. Ahuakateak gidatu du barazki eta fruta mexikarren salmentaren hazkundea iparraldeko herrialdean; hogei urtean 3.000 miloi dolarretatik 20.000 milioira igaro da.

1994an sartu zen indarrean AEBak eta Mexikoren arteko merkataritza askeko ituna. Baina zizare arriskutsuak zirela eta, 1997ra arte debekatua zegoen ahuakatea inportatzea AEBetan. Andy Robinson kazetariak La Vanguardiarentzako Guakamolearen gerra artikuluan dio futbol amerikarreko jokalarien kanpaina ospetsu batean guakamolea egiteko hainbat errezeta azaldu zituztela. Hala, ospe handia hartu zuela sofako kirolzaleen artean. Excelsior egunkari mexikarraren arabera 35.000 tona ahuakate jango ziren aurtengo Super Bowlean.

Ahuakate nekazari bat Michoacánen, Mexikon. (Arg.: Panorama Agrario)
Joan-etorri asko duen muga

El Espectador egunkariak Trumpek ez dio horren erraz iskin egingo Mexikori artikuluan dio bi herrialdeen arteko hartu-eman komertziala %462 hazi dela 1993tik. Mexikok bere esportazioen %80 bidaltzen du AEBetara, eta horrek bereen %50 hegoaldeko herrialdera; harreman komertzial oso estua dute. Washingtonek, ordea, adierazi du merkataritza ituna berrikusiko duela, eta %20ko muga-zerga ezarriko diola Mexikori. Diru horrekin bi herrialdeak bereiziko dituen hesia eraiki nahi duela esan du. Iragarpen horrek eztanda eragin du bi aldeetako nekazaritza elikagaien industrian; merkataritza askeak etekin handiak ateratzea baimendu baitie. Horrek azalduko luke mexikarrek iragarri duten Txina eta Europara esportazioak dibertsifikatzeko berehalako plana.

Egia da, La Vanguardian Robinsonek dioenaren arabera, merkataritza itunak bi hamarkada bete ostean Mexikoko pobrezia tasa ez dela %50etik jaitsi. Baina mugan kezkaz begiratu diete geldiarazitako kamioei, “Nola da posible Super Bowla baino hamar egun lehenago ahuakateak geldiarazten ibiltzea mugan?”, esan dio Ramón Baldosa, mugako jatetxe bateko zerbitzariak Robinsoni. Denborak esango du datorren urteko Super Bowlean guakamole mexikarra estatubatuarren ahoetan egongo den edo ez.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Nazioartea  |  AEB  |  Mexiko  |  Ahuakatea

Nazioartea kanaletik interesatuko zaizu...
2018-11-18 | Saioa Baleztena
Tamara Carrasco, CDRetako kidea
"Ziegarik gabeko espetxean bizi naiz"

Kataluniako “CDRetako koordinatzaile izateagatik” Espainiako Fiskaltzak terrorismo, matxinada eta sedizio delituak egotzita, apirilaren 10ean atxilotu zuten Tamara Carrasco (Sant Vicençs dels Horts, Herrialde Katalanak, 1983). Bi egun Madrilgo kalabozoetan igaro ondoren, Diego de Egea epailearen aurrean deklaratu eta aske utzi zuten, kautelazko neurriekin: bere herritik ez ateratzea eta astelehenero Gavàko epailearen aurrean aurkeztea. Espainiako Auzitegi Nazionalak... [+]


Tarnac herri txikian ostatu-denda bizirik atxikitzea da iraultza

Landa lurraren jendez hustea, paisaian, lekuko bizimoduan eta klimaren aldaketan dakartzan eraginak, pertsonei eta giza taldeei eragiten dizkieten kalteak... Azkenean agintariak ere hasi omen dira arazoaren larriaz ohartzen, Nafarroan herri abandonatuak biziberritzeaz  Iruñean eta Lakaben egin den biltzarra lekuko. Baina hemorragia ez da eten, ezta Europa aberatsean ere, non sarritan utopiaren xerka hiritik iritsitako gazte neorruralak baitira bertako azken zaharren azken... [+]


Everestek berak ere ez zuen nahi

India, 1823. William Lambton Indiako topografia superintendentea hil zen. 1802an hasi zen hegoaldetik iparraldera azpi-kontinentearen azterketa topografikoa egin eta mapatan jasotzen.


2018-11-18 | Saioa Baleztena
Carmen Juares. Zaintzaileak zaintzea
"Ezinbestekoa da zaintza lana politika guztien erdigunean jartzea"

Haurtzaro gogor baten ondorioak atzean utzi asmoz, 2006an Bartzelona aukeratu zuen bizitoki Carmen Juaresek (Valle, Honduras, 1986). Gaur egun, Emakume Migratzaile Anitzak  elkarteko koordinatzailea da eta zainketa lanak Gizarte Hezkuntzako ikasketekin uztartzen ditu.


Milaka urteko milaka petroglifo

Duela 12.000-5.000 urte inguru Indiako mendebaldeko kostaldeko ehiztari-biltzaileek egindako milaka petroglifo –arrokatan grabatutako irudi edo diseinuak– aurkitu dituzte Konkaneko kostaldean.


2018-11-16 | Ainhoa Bretos
European migration policy has been criticised by a "People's Embrace"

The event will take place on May 5th, and the intention is to show solidarity which is often hidden from view. A symbolic gesture will be used to that end: the embrace.


AEBetara igarotzear da Migratzaileen Karabana

Lehen 800 migratzaileak iritsi dira Tijuanako hondartzetara, eta hesiaren aurrean dira jada. Datozen ordu eta egunetan iritsiko dira gainontzekoak. Trumpek segurtasun indarrak areagotu ditu, eta muga abendura arte itxi du.


2018-11-14 | ARGIA
Espainiako Errege-Etxeari buruzko ikerketa batzordea sortuko du Kataluniako Legebiltzarrak

Kataluniako Parlamentua ikerketa batzordea sortzear da Espainiako Errege-Etxearekin lotutako pertsonen ustezko "jarduera kriminalen" inguruan. JxCat, ERC eta Catalunya En Comun-Podem taldeek gehiengoa lortuko dutela egintzat ematen dute hainbat hedabidek.


2018-11-13 | Iņigo Igartua
Madrilen M15a hasi zen gauean atxilotu zituzten hamalau laguni 74 urteko espetxe zigorra eskatzen die fiskaltzak

18-26 urte bitarteko hamalau auziperatuei, desordena publikoak, kalteak, lesioak, erresistentzia eta autoritateari eraso egitea leporatzen diete. 15M libertad izeneko babes kolektiboak absoluzioa eskatu du.


Israelek gutxienez sei palestinar hil ditu Gazan bi gauez jarraian egin dituen bonbardaketetan

Sei hildako eta 20 zauritu zenbatu dituzte Gazan, Isrlaelek 80 misil inguru jaurti ondoren. Azpiegitura eta eraikuntza handiak izan dira helburu, tartean unibertsitate bat eta Al-Aqsa telebista-kate palestinarra. Bi gauez jarraian bonbardatu dute, Ma'an informazio agentziak dioenez. Hala ere, azken orduetan goruntz doa hildakoen kopurua.


Eguneraketa berriak daude