Ur azpian bustiko ez den materialaren bila

Euri urak bustitzen ez duen gainazalen inguruko berria aipatu izan dugu sail honetan. Oraingoan, are zailagoa dirudien zerbait aipatuko dugu: ur azpian ere lehor mantentzen den materiala.      Northwestern Unibertsitateko (AEB) Neelesh A. Patankar ingeniariaren lantaldearen...

Stephen Hawkingek hitz egiteko darabilen softwarea askatu dute

Stephen Hawking astrofisikariak eta Intel konpainiak ACAT izeneko gizaki-makina interfazea liberatzea erabaki dute.      Sistema horren bidez, betaurrekoetan dagoen hargailu infragorri batek aurpegiko muskuluen higidura detektatu eta ordenagailu batera bidaltzen du, ahots robotiko...

PPren eta monarkiaren aldeko Twitter kontu faltsuen sarea itxi dute

Twitterek itxi egin ditu, La Razon egunkaria, PP eta Espainiako Errege familia defendatzen zituen hainbat kontu faltsu.

Mr. Robot, benetako tiroketak eta spoilerrak

Behin lortuko telesail batera engantxatzea eta errealitatea bidean gurutzatu behar. Uda honetan ekin diot Mr. Robot ikusteari eta lehenbiziko momentutik harrapatu nau.

Apple-en produktuak euskaraz eskatzeko 27.000 sinaduratik gora bildu dituzte

Change.org plataformaren bidez Apple enpresari bere produktuetan euskara ere barneratzeko eskaria egin diote 27.000 herritar baino gehiagok. Iparra.eus proiektuak bultzatu du kanpaina.

Faircoin: kapitalismoari aurka egiteko txanpon elektronikoa

Robin Bank bezala ezaguna den Enric Duran katalanaren proiektu berria da Faircoin. Kooperazio, elkartasun eta berdintasun baloreetan oinarritzen da dibisa hau, eta kapitalismoarekin lehiatzeko alternatiba globala sortzea du helburu. 

Zenbat euri egiten du munduan?

2000 eta 2010 artean neurtutako datuetatik abiatuta, AEBetako zientzialari talde batek ezarri du urtero 400.000 kilometro kubo euri egiten duela munduan. Horietatik 116.500, lehorrean. Eta horietatik 45.900 ibai eta errekatan biltzen dira eta gainerakoa lurrindu egiten...

Plutonen ur-izotza dagoela uste dute zientzialariek

Uztailean NASAren New Horizons espazio-zunda Plutonera hurbildu eta hango argazkiak eta datuak bidaltzen hasi zen. Irudietan ikus daitekeenez, izotzezko mendiak daude Plutonen; mendion ezaugarriak kontuan hartuta, zientzialariek uste dute izotz hori urez osatuta dagoela. Oraindik ongi ulertzen ez...

Opportunity, hamaika urte Marteko gainazalean

2004ko urtarrilaren 25ean, Opportunity robotak lanari ekin zion Marteren gainazalean. Lehenik Arrano izeneko kraterra aztertu zuen, eta ondoren Victoria kraterreko harkaitzak ikuskatu zituen. Azkenaldian Endeavour kraterrean kokatu da Opportunity. NASAk jakinarazi duenez, Marten daramatzan...

Monitoreetako argiak loa galarazten digu

Frantziako Inserm institutuko ikerlari talde batek LED gailuen, telefono eramangarrien eta ordenagailuen monitoreetako argiek gure osasunean duten eragina aztertu du. Esan dutenez, XX. mendearen hasietarik gaur arte lo gutxiago egiten dugu gauez, ordubete eta bi ordu artean hain zuzen ere. Mende...

Washingtongo enbaxadatik harago: lau gako Kuba-AEB harremanen egoera ulertzeko

Astelehenean Kubako enbaxada berria zabaldu dute Washingtonen. 1959ko Kubako iraultzatik, irlak ez zeukan bulego diplomatikorik AEBetan.

Emakumezko futbolariak, estreinakoz 'FIFA' bideojokoaren azalean

FIFA 16 bideojokoaren hiru edizioren azaletan (AEB, Kanada eta Australiakoan), emakumezko futbolari bana agertuko da estreinakoz: Alex Morgan, Christine Sinclair eta Steph Catley.

Zer ikusteko gai dira ume jaioberriak?

Uppsalako (Suedia) Unibertsitateko zenbait ikerlarik egindako azterketak lortutako emaitzak ume jaioberrien ikusmenaz zeuden susmoak baieztatu ditu. Bizpahiru eguneko umeek ez dute ikusten beraiengandik 60 zentimetro baino urrunago egiten dugun ezer, baina distantzia horretatik behera gauzak aldatu...

Edari azukredunak, milaka heriotza goiztiarren eragile

Pertsona askok ohitura dute edari azukredunak maiz hartzeko, eta udan gainera areagotu egiten da kontsumoa. Baina  kontsumo horrek ondorio larriak izan ditzake, AEBetako Kardiologi Elkartearen Circulation aldizkarian argitaratutakoaren arabera. 30 urtean bildutako ia 600.000 pertsonaren...

Depresioaren aurka, argia

Gure jendartean gero eta zabalduago daude depresio eta antsietate arazoak. Horiek sendatzeko bidea luzea izaten da, oro har, baina orain gutxi Nature aldizkarian argitara emandako artikulu batean depresioak sendatzeko bide berri bezain interesgarria ezagutu dugu. Sinpleki esatearren, gogorapen...

Ane Igeregi: 'Osasungintza euskalduntzea denon esku dago'

Aurten amaitu ditu Anek Medikuntzako ikasketak EHUn. Hasieratik euskarako taldean matrikulatu zen. Azken hiru urteetan, ordea, gaztelera izan da nagusi bere eskoletan. Graduazio-galan Xabier Iturraspe bere kideak aldarrikapena egin zuen ikasle guztien partez. Ane ere bertan izan zen.

Nepaleko lurrikaretako batek Everest mugitu du

2015eko apirilaren 25ean Nepalen gertatu zen lurrikarak, herrialdea hankaz gora jartzeaz gain, lekuz aldatu ditu gauzak. Hala, Txinan lurrikarak aztertzen dituen erakunde baten arabera, Everest hiru zentimetro mugitu da hego-mendebalderantz. Datu hori ezagututa baten batek pentsatuko du...

Eki ikasmaterialaren bertsio digitala, bigarren hezkuntzan erabiltzeko prest

Hezkuntza eragile ugarik duela hamarkada bat adostu zuten Euskal Curriculumaren garapena da Eki proiektua, ikastolek sortua. DBHrako Ekiren bertsio guztiz digitala aurkeztu berri du Ikaselkar argitaletxeak: euskarri digitalean material pedagogiko hau erabili ahalko dute nahi duten ikasgelek, irailetik aurrera.

'Pertsona batzuen sexua zehaztea oso zaila da'

Victoria Ley Espainiako Estatuko Kirol batzordeko kidea da. Haren ustez, Nazioarteko Futbol Federazioa emakumeen sexu egiaztapenerako egiten ari den gauza asko ezin dira justifikatu ikuspegi zientifikotik.

Uretan hondoratzen ez den metala asmatu dute

New Yorkeko eskola politeknikoko eta Deep Springs enpresako ikerlariek oinarri metalikoa duen konposatua sortu dute. Material berriak magnesiozko oinarria du, eta hartan txertaturik ditu siliziozko esfera hutsak. Material horren dentsitatea 0,92 g/zm3koa da, urarena baino txikiagoa, eta beraz ez...

Zein animalia da benetakoa?

Cuckfield (Ingalaterra), 1822. Mary Ann Mantellek hagin handi fosildu bat aurkitu zuen Tilgateko basoan. Aurkikuntzaren berri senarrari eman zionean, hark, Gideon Mantell (1790-1852) geologoak, eremua miatu zuen beste arrasto batzuk aurkitu arte, eta horiek aztertzeari ekin zion. Ikerlana 1925ean...

EAJren datu-basea eskuratu duela dio hacker talde batek Gasteizko atxiloketen ondoren

‘La Nueve de Anonymous’ hacker taldeak Twitterren jakinarazi duenez, duela bi urte baino gehiagotik EAJren datu-base guztia esku artean dute.

EHUko agintariak lotsagorritu dituen Medikuntzako graduazio diskurtsoa

“Arduradunak nahiko gertu ditugula aprobetxatuz, Medikuntza euskaraz ikastea zer den azalduko dizuegu”. Halaxe ekin dio Xabier Iturraspek graduazio ekitaldiko diskurtsoari (behean bideoa ikusgai).

Txertoa asmatu aurreko txertoa

Otomandar Inperioa, 1718. Mary Wortley Montagu britainiar enbaxadorearen emazteak turkiarrek elgorria kontrolpean izateko erabiltzen zuten metodoa idatziz jasotzea erabaki zuen: “Udazkenero, irailean (sic), bero handia arintzen denean, jendeak elkarri mezuak bidaltzen dizkio,...

Baterien alorrean aro berria hasi da

Apirilaren 30ean, Tesla ibilgailu elektrikoen konpainiako Elon Musk-ek Powerwall izeneko bateria aurkeztu zuen, eta horrekin batera energi gordailuen alorreko lasterketari hasiera eman zion. Iragarpen garrantzitsua izan zen energi bilketari dagokionez, zalantzarik gabe. Etxe osoa energiaz...

Burutik kendu ezin dugun abestia ezabatzeko, txiklea

Gehienoi gertatu zaigu abesti bat pare aldiz entzun eta burutik ezin kentzea hainbat orduz... edo egunez. Berriki, Reading-eko Unibertsitateko (Erresuma Batua) ikerlariek saiakera egin dute boluntario talde batekin, eta garbi ikusi dute txiklea murtxikatzeak buruan dugun horretaz...

CAF-Elhuyar sariek lau zientzia lan goraipatu dituzte

Amaia Portugal, Estitxu Villamor, Ostaizka Aizpurua eta Gorka Azkune izan dira aurten zientzia eta teknologia euskaraz dibulgatzen egindako lanengatik sarituak.

Euskal ikerlari gazteen mapa osatuko dute IkerGazte biltzarrean

Ikertzaile euskaldunen ikusgarritasuna areagotu, haien arteko ezagutza sustatu eta euskarazko ikerketa bultzatu nahi dute IkerGazte kongresuarekin. Durangon eginen dute maiatzaren 13tik 15era.
Multimedia

2015-08-11  |  Zientzia

Zer du hain berezia giza garunak?

Giza garuna harrigarria da. Gure gorputzaren tamainarako oso handia da, duen pisurako energia kantitate izugarri handia erabiltzen du eta garun azal izugarri dentsoa dauka. Baina, zergatik? Suzana Herculano-Houzel neurozientzialariak misterio honen barnean gidatuko gaitu. "Garun-zopa"...

2015-08-10  |  Zientzia

Haluzinazioek gure buruari buruz erakusten digutena

Oliver Sacks neurologo eta idazleak Charles Bonnet sindromea jartzen du agerian: ikusmen gutxiko norbaitek haluzinazioak jasatea burua argi izanik. Bere pazienteen esperientziak deskribatzen ditu zehaztasunez.

2015-07-06  |  Zientzia

Sare sozialen aplikazioa eta esperientziak kulturan

Zumaia Agendako Olatz Erdozia, Donostia Kulturako Mikel Iturria eta Zumalakarregi Museoko Ane Arrietaren hitzaldia sare sozialen erabilpenei buruz, Kultura Saretzen egitasmoaren barnean.

2015-04-29  |  Zientzia

Identitatea ikus-entzunezkoetan eta sare sozialetan

Nola eraikitzen dira ikus-entzunezkoetan, publizitatean eta sare sozialetan gu guztion identitateak? IDEMtitateez hitz egitetik urrun gaude kasu batzuetan, emakume eta gizonen identitateak modu ezberdinean eraikitzen direlako publizitate edo zine hegemonikoan, eta baita sare-sozialetan ere gazteen...

2015-02-02  |  Zientzia

Emakume zientzialarien ikusezintasuna

Emakume zientzialariak gizadiaren aztarnetatik izan dira, baina ez ditugu ezagutzen, zergatik? Zientziaren izaera androzentrikoak emakume zientzialariak itzalean mantendu ditu. Gaur egun, parekidetasuna al dago zientzia munduan? Horri buruz hitz egin dute IDEMtitateak saioan,  Marta Luxan...

2014-03-11  |  Zientzia

Multimedia komunikazioaz

2013ko urriaren 10eran EHUko Leioako Campusean Marijo Deograciasek eta Naiara Urangak emandako hitzaldia. MMLab proiektuaren nondik norakoak azalduko zituzten. Grabazioa eta edizioa: Jakobe Palazio

2014-02-10  |  Zientzia

Ahoan bilorik gabe: Rene Harxulet

«Ahoan bilorik gabe» Iparraldeko euskal hedabideek proposatzen duten hilabeteroko hitzordua da.Herria astekariak, Euskal Irratiak, Hitzak, Kazeta.infok eta Kanaldudek elkarlanean elkarrizketatu dute LKS kooperatibako teknika arduradun Rene Harluxet.

2014-01-27  |  Zientzia

Haririk gabeko datuak transmititzeko LED argiak

Zer gertatuko litzateke foku gori guztiek datuak igorriko balituzte? Harald Haas-ek erakusten du, lehenengo aldiz, hori egin dezaken gailu batek. LED arrunta batetik argia kliska egitean, gizakiaren begirako oso aldaketa azkarregia eta antzemanezina gertatzen da, gailuak telekomunikazio dorreak...

2013-12-19  |  Zientzia

Nanozientzia, txikiaren erronka

Miren Isasa zientzialariaren hitzaldia. Iturria: Udako Unibertsitate Bolibartarra

2013-12-18  |  Zientzia

iNozoak

Gure zoriontasuna behar ez ditugun gauzen menpe dago eta kontrolatzen ez ditugun entitateek kontrolatuta. Baina zer? Eseri eta piztu telebista! Egilea: Big Lazy Robot VFX Musika eta soinua: Full Basstards

2013-12-05  |  Zientzia

Teknologia berriak parte hartze prozesuetan

Gorka Julio, Beñat Birasuegi eta Unai Gorrotxategik Etxarri Aranazen emandako hitzaldia. Iturria: Etxarri Aranazko Udala

2013-11-27  |  Zientzia

Sarea bezalako kontrolpeko espazio batetik territorio propioak sortu

Gazteen artean euskal nortasunaren eraikuntza sare sozialetan nola ematen den aztertu du Koldo Diaz Bizkarguenagak bere tesian. Azterketa lan luzearen ostean, sarean muga geografikorik ez dagoen arren, bestelako mugak badirela ondorioztatu du eta elkarrizketa honetan ematen dizkigu xehetasunak.

2013-11-15  |  Zientzia

The Pirate Bay - Teklatutik urrun

The Pirate Bayko sortzaileei, Gottfrid Svartholm, Peter Sunde eta Fredrik Neij gazteei eginiko epaiketa azaltzen duen dokumentala. Egile eskubideak urratzeagaitik Hollywoodeko industriaren 13 miloi dolarreko kalte-ordainaren eskaerari aurre egin zioten. [2013 - 85 min] Jatorrizko izena:...

2013-11-11  |  Zientzia

Etorkizuneko jostailuak

Zach Kaplan-ek eta Keith Schacht-ek material berri eta harrigarri batzuk erakusten dizkigute. Hauen artean iman biguna, usainak detektatzen dituen tinta, likido "lehorra" eta 3 metroko makil harrigarri bat ditugu. Iturria: TED.com

2013-11-05  |  Zientzia

Itzali telebista eta erdu sarera

Argiako multimedia arduradun Axier Lopezek Euskarabildua jardunaldietan emandako hitzaldia XX. mendeko kultura porrotik handiena: telebista. Itzali eta erdu sarera" izenburupean

2013-10-09  |  Zientzia

Korrika transmedia

Korrikaren 18. edizioan transmedia proiektua berezi bat egin zuten Euskal Herriko Unibertsitateak, EITBk eta Tabakalerak batera. Proiektu horren baitan EHUko multimedia masterreko ikasleek egindakoari buruzko xehetasunak bildu ditugu. EuskaraBildua jardunaldietan proiektatzeko egindako...

2013-08-13  |  Zientzia

Seigarren zentzumena teknologiaz

Pranav Mistryren gidaritzapeko Pattie Maesen MITeko laborategiaren erakustaldi honek sekulako arrakasta izan zuen TEDen. Soinean eraman daitekeen tresna da, inguruan dugunarekin hartueman sakonean jardutea errazten duen proiektorea duena. Imajinatu "Minority Report", bada hori baino ere...

2013-06-14  |  Zientzia

Film hau lapurtu II

Steal This Film dokumentalaren bigarren zati honek ikus-entzunezko materialen trukeaz, Interneten izaeraz eta eduki libreen eta copyrightaren arteko borrokaz hitz egiten du. Euskarazko azpitituluak: Azpitituluak.com

2013-06-14  |  Zientzia

Javier Etxebeste

“Mister Yahoo!” izandako enpresari eta ekintzaile euskaldun eta kementsu ezagunak igerian darrai Interneteko negozioen itsaso zabalean. Orain “Mister Nestoria” dena negozioez, Interneten erronkez eta nazioarteko enpresa munduan euskalduna izatearen abantailez mintzatu...

2013-05-24  |  Zientzia

Film hau lapurtu I

Fitxategiak elkar-trukatzeko P2P sareei buruzko dokumentala. Komunikabide ofizialetan sistema hauei buruz ematen den ikuspegi okerra zuzentzeko asmoz, sare hauen egileak dira filmaren protagonista eta ekoizle. [2006 - 32 min] Jatorrizko izena: Steal this film I Azpitituluak: Xabier...

2013-03-08  |  Zientzia

Gainkontsumoa

Ekosistemaren jasangarritasunaren muga gainditzen duen baliabideen ustiaketari deitzen zaio gainkontsumoa. Kapitalismo mugagabearen ezaugarri honi buruzko irudi hauek Samsara filmeko pasarte batekoak dira. 5 urtetan eta 5 kontinenteetako 25 herrialdetan grabatu dituzte irudi gordin bezain...

2012-10-25  |  Zientzia

Osasunlingua (Esperientzia arrakastatsuak euskaraz)

Euskarabildua jardunaldietan euskaraz arrakastatsuak izan diren 3 esperientzia nabarmendu ziren. Osasunlingua aplikazioa da haietako bat.
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagai├▒a Argia Antza iametza Adur Luditoys