Zergatik ez dira jaiotzen haurrak asteburuetan?

Zesarea eta eragindako erditze kopuruek gora egin dute. Bi esku hartzeak astelehenetik ostiralera egiten dira. Eta zergatik egin dute gora bi interbentzioek?

Medikuen eta pediatren lautik bat ez da gai euskaraz egiteko

UEMAk (Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak), erakundeak berak biltzen dituen 76 udalerrietan familia eta larrialdi medikuen eta pediatren euskara gaitasuna neurtu du. 76 udalerriak Hego Euskal Herrian daudenez, Osakidetzako eta Osasunbideako profesionalak dira denak. 289 profesional zenbatu dituzte UEMAko udalerrietan. 73 ez dira gai euskaraz aritzeko. Familia eta larrialdi medikuen %22 da gai ez dena eta pediatren %35.

@euskaltelegram: Telegram euskaraz

Telegram Whatsapp aplikazioarekin alderatzen du jendeak maiz, baina Telegramek mezularitza aplikazio eta gizarte-sareen arteko mugak hautsi ditu, besteak beste telefono zenbakia jakin gabe ere hala nahi duenarekin hitz egitea baimentzen dizu.

Euskarabildua jardunaldiko hitzaldien bilduma

Euskarabildua jardunaldiaren 5. edizioan, herri mugimenduen ekintza komunikatibo arrakastatsuetatik ikasteko aukera izan dugu. Hitzaldien kronikak dituzu hemen.

Gako komunikatiboak gizarte mugimenduen arrakastarako

Komunikazio emozionala: tresna eta jokabide komunikatiboak gizartea mugiarazten. Artikulu honen titularrean esaldi hori ere jarri nezakeen, hori baita azaroaren 10erako antolatuta dagoen bosgarren Euskarabildua jardunaldietako izenburua; baina egia esatea nahi baduzu, irakurle, orain modan dagoen...

Gizarte mugimenduen gako komunikatiboak aztergai Euskarabildua jardunaldietan

Euskal Herriko mugimendu feminista, Kataluniako Diada edota Islandiako prozesua dira komunikazio ikuspegitik aztertuko diren egitasmoetako batzuk. Azaroaren 10ean Donostiako San Telmo museoan egingo dira hitzaldiak.

Argazki muntaketa batek Osakidetzaren hizkuntza politika kritikatzeko hizpidea eman du

Azken egunetan euskaldun askoren mugikorretara iritsi den argazkia gezurtatu du Jon Darpon Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak. Halere, argazkiak zeresana sortu du zerbitzu publikoetan euskarari ematen zaion tratamenduaz.

"Bioteknologiak hobetutako supergizakien eta balio gutxiko herritarren artean bananduko da mundua"

"Desoreka ekonomikoak desoreka biologiko bihurtuko ditu bioteknologiak. Aberatsak gainerakoak baino azkarragoak, sortzaileagoak izango dira, euren burmuin eta gorputzak diseinatu ahalko dituztelako abildade berriak lortzeko. Hala, gaitasun handiak dituen elitea egongo da batetik, eta maila gutxiagoko kasta biologikoa bestetik: mundua ez da aberats eta pobreen artean bananduko, bioteknologiak hobetutako supergizakien eta balio gutxiko herritarren artean baizik".

Izen okerreko odolbideak

Gorpuetan, arteriak hutsik egon ohi dira. Horregatik, Antzinako Grezian, Praxagorasen garaiko (K.a. IV. mendeko) medikuek ez zuten uste handik odolak zirkulatzen zuenik, aireak baizik. Horregatik artheria izena eman zieten  (“aire-hodia” esan nahi du). Galenoren (K.o. 129-199)...

"Bigarren burmuin bat dugu hestean, gainekoarekin hartu-emanean dena"

Medikuntzan geroz eta leku handiagoa hartzen ari dira hesteko bakterioak. Oraindik anitz deskubritzeko izan arren, ezagutze bat dute adituek: heste-flora dibertsifikatua eta orekatua dutela pertsona osasuntsuek eta desorekatua eriek. Horrez gain, badakite ere heste eta burmuinaren artean etengabeko loturak badirela. Heste-flora horri so dagoen Pierre Poitras mediku quebectarraren iritziz ate izugarri interesgarria dute hor irekirik.

Merkatu kanibalean txiroen gorputzak salgai aberatsen ongizaterako

Alokairuzko haurdunaldiak, organoen trafikoa, bio-bankuak... Esklabotza berri bat ari da hedatzen, gorputzen proletariotza, zeinetan gizadiaren parte txiroena beren soinak saltzera behartuta dagoen jende aberatsagoak osasuntsu bizi daitezen, guztia puntako medikuntzaren laguntzaz eta Hipokratesen zin famatua –”Ezer baino lehen, kalterik ez eragin”– zaborretara jaurti duten doktoreen esku hartzez.

Euskaldunok Twitterren partekatzen ditugun informazio-iturriak

Twitterreko euskarazko jarduna jaso eta aztertzen duen Umap-ek euskaldunok Twitterren partekatzen dugun informazioari buruzko analisia egin du. Horretarako 14.500 txiolari euskaldunen jarduna aztertu dute, 2016ko urtarriletik ekainera bitartean argitaratutako txioak kontuan hartuta.

Argia eta wifia saharar kanpamenduetara iristen ari da, poztasuna zein beldurra eraginez

Errefuxiatu kanpamendu ugaritara iristen ari dira aurrerapen teknologikoak. Herriaren erresistentzian izan ditzaketen ondorioek beldurtzen dituzte asko, behin behineko kanpamenduak biziarteko bihurtzearen beldurra dute eldiario.es egunkariak erreportaje batean jaso duenez.

A˝orga Txikiko Firestone fabrika okupatuan ospatuko da aurtengo Hackmeetinga

17. Hackmeetinga, hacktibisten urteroko topaketa, Añorga Txikiko Firestonen egingo da. Urriaren 29, 30 eta 31 bitartean izango da. Subiranotasun soziala eta teknologiaren inguruko gaiak jorratuko dituzte bertan.

Dinosauroek ez zuten orro egiten

Texaseko Unibertsitateko (AEB) ikerlari talde batek gaur egungo hegaztien bokalizazioa aztertu du, haien arbaso dinosauroek egiten zituzten soinuak ondorioztatu nahian. “Emaitzek erakusten dute ahoa itxita bokalizatzeak gutxienez hamasei arkeosaurotaraino eboluzionatu duela (taldeak...

"Euskarak behar du aisialdiarekin eta gazteekin lotzen den bideojokoen mundua"

Game Erauntsia webgunean nabigatu dugu gaurko elkarrizketaren tartean. Bideo jokoak euskaratzeko proiektua da, batetik, baina bideojoko zale euskaldunen komunitatea eraikitzera begirako funtzioa ere badu, bestetik.
Osasuna  | 

"Zure eromena bizitzaren aldekoa da? Orduan arazorik ez, lotura soziala galtzea da arriskua"

Psikologoa eta argentinarra da Lucía Gricman, eta buruko gaitza duen jendearekin asanblada oso emankorrak egiten ditu, Buenos Airesko zentro terapeutikoan. Eromenaz, medikalizazioaz eta psikoanalisiaz jardun dugu.

"Erraustegiagatik kezkatuta egoteko arrazoiak daudela uste dugu"

Azkenaldian jende askoren ahotan dagoen gaia da erraustegiarena. Osasunean izan dezakeen eraginak kezkatzen du herritar asko, eta eragin horri buruz hitz egin du, hain zuzen, Karkarak Orioko medikuekin.

18,5 milioi dolarreko marratxoa

1962ko uztailaren 22an Mariner 1 espazio-ontzia aireratu zen. Garaiko 18,5 milioi dolarreko (egungo 500-600 milioi) proiektuak Artizarra zuen jomuga, baina hegaldiak 294,5 segundo besterik ez zuen iraun. NASAko arduradunek ontzia suntsitzea erabaki zuten, suziriak ez zielako behar bezala erantzuten...

Applek Irlandari 13.000 milioi euro itzuli behar dizkiola ebatzi du Europak, urtetan ordaindu gabeko zergengatik

Apple konpainiak eta Irlandak legez kanpoko zerga aginduak adostu zituztela ebatzi du Europako Batzordeak. Zerga gutxiago ordaintzeko sare konplexu bat baliatuz Europan izandako mozkinen ehuneko txiki bat soilik ordaindu zuen multinazionalak Irlandan hainbat urtez, sozietate zergei dagokionez: irabazien %1 2003an eta %0,005 2014an (%12,5ekoa da sozietateen gaineko zerga Irlandan).

'PokÚmon-Go'-ren sekretua: ongi hautatutako geralekuak

75 milioi pertsonak dute dagoeneko Pokémon-Go jokoa beren mugikorretan eta egun Whatsapp baino denbora luzeagoz erabiltzen du jendeak. Gorantz ari da gainera. Baina jokoko Pokéballs-ak eta sariak dauden tokiak ez dira halabeharrezkoak eta hala azaldu dio Financial Times-i John Hake Niantic Labs-ko zuzendariak.  

Atzoko teknologia, gaurko hondakinak

Ezin da zalantzan jarri zaborraren kudeaketak eztabaida eragiten duela gure gizartean. Bada ordea, oharkabean pilatzen ari den zabor mota bat; ia ikusezina da eta gizakion buruen gainean dago, 30.000 bat metro gorago. Espazioko zaborra da, eta arazo larria bilakatzen ari da espazioko ikerlarientzat.

Hego Amerikako azken izotz-eremu ezezagunean

Amerikako hegoaldeko muturrean, Suaren Lurraldean, oso gutxi esploratutako Cloue izotz-eremua dago. Besteak beste Azpeitiko Udalak lagundutako Incognita Patagonia espedizioa han izan da udaberrian, bertako glaziarren egoera hurbiletik aztertzeko asmoz. Azken hamarkadetan izotzak atzera egin duela behatu dute. 

ARGIAk kanala ireki du Telegramen

Komunitateari beste informazioa iturri bat eman eta teknologia berrien bidean urrats berriak egiteko asmoz, Telegramen ARGIAko kanala sortu dugu. Helbide honetan aurki daiteke: telegram.me/ARGIAeus edo bestela, bilatu “argiaeus” Telegram aplikazioan.

Mark Twain eta Halley kometa

1835eko azaroaren erdialdean Halley kometa periheliora iritsi zen, hau da, orbitan Eguzkitik gertuen dagoen eta Lurretik hoberen ikusten den puntura. Handik bi astera, azaroaren 30ean, Samuel Langhorne Clemens jaio zen, gero Mark Twain ezizenez ezagun egingo zen idazlea. Kointzidentziaren jakitun,...

Ez ahaztu museora sakelakoa eramatea

Esther Ferrer artista donostiarrak egindako proposamena: ibilbide poetikoa Donostian zehar. Donostia 2016k Poesiaren Ibilbidea egiteko enkargua eman zion. Kale erakusketa da, 12 puntutan daude panelak, hala nola, Easo plazako kioskoan, Konstituzio plazan, Zurriolako erlojuan, Tabakaleran eta Koldo...

Magufismoaz eta feminismoaz

ARGIAko 2.509 zenbakian June Fernandezek idatzitako Magufak irakurri du artikuluegileak. Ez dio Fernandezen tesiari osoko helegitea egin nahi, baina hark eginiko adierazpenen aurrean beste ikuspuntu bat aurkeztu du.

Sarean.eus: teknologia, informazioa eta entretenimendua

Euskarazko Interneten Eguna baliatuz atari digital berria aurkeztu zuen Iruñean PuntuEUS fundazioak.
EHU

Mediku onak euskaldunak dira: EHUren graduazio ekitaldiko hitzaldi gogoangarria

Medikuntzako graduko 2015-2016 ikasturteko 6. mailako ikasleek karreran euskara zein egoeratan dagoen salatu dute graduazio ekitaldian. "Gradu guztia euskaraz ikasteko ezintasuna eta egunerokotasunean dauzkagun oztopoak agerian utzi nahi izan ditugu", adierazi dute.

Kooperatibagintzaren gakoak ulertzeko on-line ikastaro irekia antolatu du Mondragon Unibertsitateak

Arrasateko esperientzia, ekonomia sozial eraldatzaileko proiektuen kudeaketa eta hezkuntzaren papera uztartzen dituen MOOC edo on-line ikastaro masiboa abiatuko du Mondragon Unibertsitateak.
Multimedia

2016-08-25  |  Zientzia

Stop gorrotoaren diskurtsoari

Hitzek eragina dute eta maiz talde gutxituen eta etorkinen kontra erabiltzen diren armak bilaka daitezke sare sozialetan. PRISM proiektuaren helburua da sare sozialetako gorrotoaren diskurtso horiek atzeman, ekidin eta aurre egitea. Europako bost herrialdeetan abiarazi dute PRISM: Italia,...

2016-03-29  |  Zientzia

Gure buru muinak zapalkuntza pean moldaturik

Naroa Anabitarte, neurozientzietan doktore eta antropologian lizentziatuaren hitzaldia, Gaia: Norbanako gisa eta kolektiboki ditugun portaeren azalpena, buru-muinaren azterketa kimiko eta biologikoaren ikuspegitik.

2015-11-24  |  Zientzia

Ikasteko Ingurune Birtualak: erronka teknologikotik erronka pedagogikora

Iratxe Esnaolaren hitzaldia (23. minututik aurrera) Udako Euskal Unibertsitatearen 2013/2014 ikasturtearen hasiera ekitaldian.

2015-11-24  |  Zientzia

Euskara natur zientzietan

Natur Zientzien I. Topaketaren barruan UEUko Natur Zientziak sailak eta EuskalNatura taldeak antolatutako mahai-ingurua. - Txema Pitarke (Fisikaria, nanoGUNE, UPV/EHU, UEU), - Jose Ramon Etxebarria (ingeniaria, UEU, UPV/EHU), - Juan Ignacio Perez Iglesias (Biologoa, UPV/EHU) - Eider Carton...

2015-08-11  |  Zientzia

Zer du hain berezia giza garunak?

Giza garuna harrigarria da. Gure gorputzaren tamainarako oso handia da, duen pisurako energia kantitate izugarri handia erabiltzen du eta garun azal izugarri dentsoa dauka. Baina, zergatik? Suzana Herculano-Houzel neurozientzialariak misterio honen barnean gidatuko gaitu. "Garun-zopa"...

2015-08-10  |  Zientzia

Haluzinazioek gure buruari buruz erakusten digutena

Oliver Sacks neurologo eta idazleak Charles Bonnet sindromea jartzen du agerian: ikusmen gutxiko norbaitek haluzinazioak jasatea burua argi izanik. Bere pazienteen esperientziak deskribatzen ditu zehaztasunez.

2015-07-06  |  Zientzia

Sare sozialen aplikazioa eta esperientziak kulturan

Zumaia Agendako Olatz Erdozia, Donostia Kulturako Mikel Iturria eta Zumalakarregi Museoko Ane Arrietaren hitzaldia sare sozialen erabilpenei buruz, Kultura Saretzen egitasmoaren barnean.

2015-04-29  |  Zientzia

Identitatea ikus-entzunezkoetan eta sare sozialetan

Nola eraikitzen dira ikus-entzunezkoetan, publizitatean eta sare sozialetan gu guztion identitateak? IDEMtitateez hitz egitetik urrun gaude kasu batzuetan, emakume eta gizonen identitateak modu ezberdinean eraikitzen direlako publizitate edo zine hegemonikoan, eta baita sare-sozialetan ere gazteen...

2015-02-02  |  Zientzia

Emakume zientzialarien ikusezintasuna

Emakume zientzialariak gizadiaren aztarnetatik izan dira, baina ez ditugu ezagutzen, zergatik? Zientziaren izaera androzentrikoak emakume zientzialariak itzalean mantendu ditu. Gaur egun, parekidetasuna al dago zientzia munduan? Horri buruz hitz egin dute IDEMtitateak saioan,  Marta Luxan...

2014-03-11  |  Zientzia

Multimedia komunikazioaz

2013ko urriaren 10eran EHUko Leioako Campusean Marijo Deograciasek eta Naiara Urangak emandako hitzaldia. MMLab proiektuaren nondik norakoak azalduko zituzten. Grabazioa eta edizioa: Jakobe Palazio

2014-02-10  |  Zientzia

Ahoan bilorik gabe: Rene Harxulet

«Ahoan bilorik gabe» Iparraldeko euskal hedabideek proposatzen duten hilabeteroko hitzordua da.Herria astekariak, Euskal Irratiak, Hitzak, Kazeta.infok eta Kanaldudek elkarlanean elkarrizketatu dute LKS kooperatibako teknika arduradun Rene Harluxet.

2014-01-27  |  Zientzia

Haririk gabeko datuak transmititzeko LED argiak

Zer gertatuko litzateke foku gori guztiek datuak igorriko balituzte? Harald Haas-ek erakusten du, lehenengo aldiz, hori egin dezaken gailu batek. LED arrunta batetik argia kliska egitean, gizakiaren begirako oso aldaketa azkarregia eta antzemanezina gertatzen da, gailuak telekomunikazio dorreak...

2013-12-19  |  Zientzia

Nanozientzia, txikiaren erronka

Miren Isasa zientzialariaren hitzaldia. Iturria: Udako Unibertsitate Bolibartarra

2013-12-18  |  Zientzia

iNozoak

Gure zoriontasuna behar ez ditugun gauzen menpe dago eta kontrolatzen ez ditugun entitateek kontrolatuta. Baina zer? Eseri eta piztu telebista! Egilea: Big Lazy Robot VFX Musika eta soinua: Full Basstards

2013-12-05  |  Zientzia

Teknologia berriak parte hartze prozesuetan

Gorka Julio, Beñat Birasuegi eta Unai Gorrotxategik Etxarri Aranazen emandako hitzaldia. Iturria: Etxarri Aranazko Udala

2013-11-27  |  Zientzia

Sarea bezalako kontrolpeko espazio batetik territorio propioak sortu

Gazteen artean euskal nortasunaren eraikuntza sare sozialetan nola ematen den aztertu du Koldo Diaz Bizkarguenagak bere tesian. Azterketa lan luzearen ostean, sarean muga geografikorik ez dagoen arren, bestelako mugak badirela ondorioztatu du eta elkarrizketa honetan ematen dizkigu xehetasunak.

2013-11-15  |  Zientzia

The Pirate Bay - Teklatutik urrun

The Pirate Bayko sortzaileei, Gottfrid Svartholm, Peter Sunde eta Fredrik Neij gazteei eginiko epaiketa azaltzen duen dokumentala. Egile eskubideak urratzeagaitik Hollywoodeko industriaren 13 miloi dolarreko kalte-ordainaren eskaerari aurre egin zioten. [2013 - 85 min] Jatorrizko izena:...

2013-11-11  |  Zientzia

Etorkizuneko jostailuak

Zach Kaplan-ek eta Keith Schacht-ek material berri eta harrigarri batzuk erakusten dizkigute. Hauen artean iman biguna, usainak detektatzen dituen tinta, likido "lehorra" eta 3 metroko makil harrigarri bat ditugu. Iturria: TED.com

2013-11-05  |  Zientzia

Itzali telebista eta erdu sarera

Argiako multimedia arduradun Axier Lopezek Euskarabildua jardunaldietan emandako hitzaldia XX. mendeko kultura porrotik handiena: telebista. Itzali eta erdu sarera" izenburupean

2013-10-09  |  Zientzia

Korrika transmedia

Korrikaren 18. edizioan transmedia proiektua berezi bat egin zuten Euskal Herriko Unibertsitateak, EITBk eta Tabakalerak batera. Proiektu horren baitan EHUko multimedia masterreko ikasleek egindakoari buruzko xehetasunak bildu ditugu. EuskaraBildua jardunaldietan proiektatzeko egindako...

2013-08-13  |  Zientzia

Seigarren zentzumena teknologiaz

Pranav Mistryren gidaritzapeko Pattie Maesen MITeko laborategiaren erakustaldi honek sekulako arrakasta izan zuen TEDen. Soinean eraman daitekeen tresna da, inguruan dugunarekin hartueman sakonean jardutea errazten duen proiektorea duena. Imajinatu "Minority Report", bada hori baino ere...

2013-06-14  |  Zientzia

Film hau lapurtu II

Steal This Film dokumentalaren bigarren zati honek ikus-entzunezko materialen trukeaz, Interneten izaeraz eta eduki libreen eta copyrightaren arteko borrokaz hitz egiten du. Euskarazko azpitituluak: Azpitituluak.com
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagai├▒a Argia Antza iametza Adur Luditoys