Barraskiloaren abiadura ulertzeko aztarnak

Herri administrazioak euskalduntzeak bi gauza esan nahi ditu, bata herritarrei zerbitzua euskaraz bermatzea, eta bestea, administrazio horietan lan hizkuntza euskara izatea. Bi alorretan dago bide luzea egiteko. Euskalduntzea bideratzeko neurriak hartuta daude, Eusko Jaurlaritzaren ustez egokiak dira, euskalgintzak berriz dio motelegi goazela. Abiadura apala izatea eragiten duten hainbat gako aztertu ditugu erreportaje honetan. Eusko Jaurlaritzak duela hilabete batzuk aurkeztu duen hizkuntza eskakizunen asignazio sistema berrikusteko proposamena ere azalduko dugu.

Euskarazko hedabideen kontsumoak gora egin du: %32 zortzi urtean

Egun, euskaraz hitz egiteko gai direnen %45ek egunero kontsumitzen ditu euskarazko hedabideak, CIES enpresak kaleratutako datuen arabera. Euskarazko komunikabideen kontsumitzaileen kopurua %32 igo da azken zortzi urteetan.

Pisua eta hegalak

Garikoitz Goikoetxeak esana da, Euskara irabazteko bidean liburuaren egileak: “Gazteei buruz hitz egiterakoan, hasi beharko genuke haien gain uzten dugun erruaren zama kentzen”. 

Euskararen Egunaren biharamuna eta bestondoa!

Euskararen Nazioarteko Eguna iragan da. Alexander von Humboldten duela berrehun urteko iragarpena ez da oraindik bete. Alabaina, ezin ezkutatu zein soziologia espainola dugun Hegoaldean eta zein frantsesa Iparraldean! 

Frustrazioaz

Xilabako finalaren goiza zen, euritsua baina bihotza zohardi, bagenekielako arratsaldeak lau oren zoragarri iragateko aitzakia eskainiko zigula, ez baita maiz gertatzen euskaltzaleen komunio zenbait gertatzea. Euskaldunentzat esklusiboki antolatu ekitaldiaren parada zen, behingoz. Gaurko egunean...

Hiztegi herrikoia osatzeko Facebookideekin blagan

Kapen, blagan, billaba, txotxua hitz arruntak dira Hondarribian. Herriko hitz eta esamoldeak, ohikoak eta ez hain ezagunak, biltzen hasi zen Ketxus Ponce, jolas modura, eta 800 baino gehiago ditu dagoeneko. Facebookeko Honddarbiko hitzak orrialdean osatzen doa Hondarribiko euskararen artxiboa, jendeak sare sozialean bertan egiten dituen ekarpen, ñabardura eta eztabaidek aberastua.

Euskararen Eguna, batzuentzat anekdota huts

Abenduaren 3 da Euskararen Eguna. EAEko Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak duela egun batzuk egin zuen adierazpen instituzionala. 700dik gora atxikimendu ditu. ELA eta LAB sindikatuek egin dute adierazpenaren kritika gogorrenetakoa. “Egia Euskaraz” estiloari segika, hainbat herritan euskaldunak aktibatzen ari diren eragileentzat berriz, esperientzia interesgarri baten helmuga baino ez da Euskararen Eguna.

"Optika politizatu nuela eta nire kalterako izango zela esaten zidaten"

Euskararen Egunean jasoko du Kepa Mendiak (Gasteiz, 1952) Durangoko Azokan Argizaiola saria,  euskal kulturaren alde egindako lanagatik.

Euskararen erabileran jauzi egiteko aukera dago Araban

Arabarren %20 elebidunak dira baina hiru laurdenentzat gaztelania da lehen hizkuntza; ikerketa batek berretsi du aukera dagoela errotuta dauden hizkuntz ohiturak aldatzeko eta euskararen erabileran urrats handiak egiteko.
Euskalgintza  | 

"Euskarazko zinegileoi regional preferenten jokatzen ari garela sentiarazi nahi digutela dirudi"

Gipuzkoako Foru Aldundiak banatzen duen Anton Abbadia saria jaso du Moriarti Produkzioak-eko lan taldeak. Euskararen normalkuntzaren alde lan egiten duten lagun edo taldeak saritzen dira bertan eta Moriartik euskarazko zinegintzan eginiko lana aitortu da aurtengoan.

Aztarna ekologikoa

Hizkuntza ekologian ekologismoko hainbat kontzeptu sanpleatu eta hizkuntza alorrera ekarri ditugu. Horietako bat izan daiteke aztarna ekologikoa.Eta zer esan gura du? Aztarna horrek pertsonen eskariak eragiten duen ingurunearen inpaktua neurtzen du.

Euskara sustatzeko kanpaina abiatu dute komunikazio zientzietako hainbat ikaslek

Abenduaren 2rako egitaraua prestatu dute arduradunek. EHUko Leioako Campusean egingo dituzte ekitaldiak.  

Nafarroako Gobernuak, lehen aldiz, ofizialki ospatuko du Euskararen Nazioarteko Eguna

Euskararen aldeko adierazpen instituzionala egin du Nafarroako Gobernuak eta larunbaterako kultura ekitaldi ugari prestatu ditu.

"Lortu dugu talde gehienak batzea eta Bilboko berbalagunen sarea sortzea"

2016/17 ikasturtea abiatu dute Bilboko berbalagunek ere. 50 taldetik gora daude Bilbo osoan eta talde horietan, gutxi gorabehera, 300 bat lagunek parte hartzen dute astean behin, gutxienez, ordubetez euskaraz mintzapraktika egiten. Taldeak sare berean batu dira dinamizazio eta koordinazio lan handiari esker. Gehiago hazteko, finantziazioa behar dute. Hori dela eta, konpromiso “handiagoa” eskatu diote Bilboko Udalari.

Lan mundua euskalduntzeko egitasmo pilotua abiatuko dute ELAk eta LABek Urola Kostan

Lan mundua euskalduntzeko bidean egitasmoa bateratua aurkeztu dute ELA eta LAB sindikatuek, Euskararen Nazioarteko Egunaren (abenduak 3) ingurumarian. Azaldu dutenez, 2017ko urtarrilean jarriko dute martxan proiektu pilotua, Urola Kostan, eta Kontseiluarekin batera jardungo dute egitasmoa aurrera ateratzeko.

Ordainketa elektronikoetara saltoa egingo du Euskoak

Eusko monetak beste aurrerapauso bat eman nahi du eusko numeriko edo digitalaren sorrerarekin. Monetatik abiatu zen proiektuak ordainketa digitaletara ere iritsi nahi du, interneteko kontuak eta ordainketa txartelak abian jarriz. Prozesuan parte hartzeko abenduaren 1ean Baionan egingo den ezohiko biltzarrera joateko gonbita egin dute.

Konpromisoa

Edozein ekosistematan bioaniztasuna gauza arriskutsu baino ezinbesteko aberastasun modura ikusten dugun bezala, mundua begiratzen dugunean hizkuntza aniztasuna ez dugu gatazka iturri arriskutsu modura ikusi behar, kontrakoa baizik, globalizazio neoliberalak eragiten duen uniformizazio linguistiko kaltegarriaren aurreko osasun seinale gisa interpretatu behar dugu hizkuntza aniztasuna munduan. Horregatik euskararen alde egitea, eraldaketaren eta demokraziaren alde egitea da.

Zer egin dezakete administrazio publikoek euskararen alde?

Jada ez naute harritzen Eusko Jaurlaritzatik datozen proposamenek, azken urteotan idatzi bakoitzak aurrekoa gainditzen badu ere, fikzioaren eta baikortasun muturrekoaren lanketari dagokionez.

Iņaki Caminorekin, Amikuzeko (h)euskara zaharraz

Iñaki Camino Lertxundi (Donostia, 1963) irakaslea da EHUren Gasteizko Letren fakultatean. 1980ko hamarkadan ARGIAko lankide aritu zen. Garai hartan hasi zituen hizkuntzalaritzako ikerketak Aezkoan eta beste hainbat eskualdetan. “Amiküzeko Euskara” liburua plazaratzen du udazken honetan Euskaltzaindiaren eskutik.

Etxeko altxorra eskolan galduko ote dute?

Gasteizko Udalaren eskariari erantzunez, Kultur Kabia enpresak Vitoria-Gasteizko gurasoekin euskararen transmisioaz eginiko ikerketa kualitatiboaren ondorio txostena ondu zuen. Bikote euskaldunak, erdaldunak, mistoak eta etorkinak elkarrizketatuta, lehen eskuko informazioa biltzea eta haiek transmisioaren garrantziaz jabetzea zen helburua.

"Badea norbait?": Amikuzetik begira euskararen galerari

Hona Amikuze, edo Amiküze bertako askok dioten moduan: Nafarroa Behereak Biarnorekin muga egiten duen ipar muturrean, 32 herri, 9.000 biztanle denen artean, hiriburu Donapaleu –Dnaplü– 1.850ekin, lautada zabalez eta muino apalez osatutako paisaia, hazitarako artoa denetan, Europan izena duen Lur Berri nekazari kooperatiba industrialaren sortze eremua, zenbait enpresa ttiki… eta euskararen ezagutza %50 inguruan. Benetan? Benetan, nahiz eta kanpotik hurbildutako euskaldunari kostatuko zaion euskarazko solasik entzutea inon, ez bada ostiral eguartean Donapaleuko ferian eta ostatuetan, 75 urtetik gorako laborari txapeldunen ahotan: amikuztarren erdiak badaki. Donapaleuko karriketan dabilen hegotar despistatuak pentsa lezake galiarrek okupatu badute Xilaba osoa, Amikuze bereziki frantsestea lortu dutela. Baina hemen ere, Aturri eta Biduze ibaiek gozatutako soroen arteko herriotan, badira jende eta taldeak hizkuntzaren hondamendia azpikoz gain irauli nahi dutenak. Euskaraz bizi nahi duten amikuztarrak! Alta, duela 50 urte, Lapurdiko barnealdean eta Nafarroa Behere osoan eta Zuberoan bezala, Amikuzeko herrietan ere euskararen ezagutza %80tik gora zegoen. Euskaltzaindiak 1979an plazaratutako “Hizkuntz borroka Euskal Herrian” liburuak kolorezko lamina deigarriak zekartzan azken orrietan, zeinetan udalerri guztiak euskal hiztunen arabera koloreztaturik ageri baitziren; mapan %80-100 euskaldun irakurri beharreko kolore gorriz ageri ziren Amikuzeko herri gehienak.

Auzolanaren bidez 175.000 euro lortu ditu Errigorak

14.000 saski saltzea lortu dute udazkeneko kanpainan eta hala 175.000 euro bideratuko dute Nafarroa hegoaldeko euskalgintzara. Erriberako ekoizleei ere babesa eskainiko zaie.

Google Mapsen Ipar Euskal Herriko herrien izenak euskaratzera deitu dute

Ipar Euskal Herriko herrien izenak Google Mapsen euskaraz jartzeko eskaria egin du euskaltzale talde batek, kazeta.eusek jaso duenez. Google Map Maker tresna erabiliz edonork itzuli ditzake izenak, ondoren batzorde batek begiratzeko.

Iruņeko Alde Zaharrean haur eskola euskaraz aldarrikatzeko kanpainari ekin diote

Kanpainan zehar jasotako sinadura eta atxikimenduak Parlamentura eramateko jende katea osatuko dute abenduaren 13an.

Medikuen eta pediatren lautik bat ez da gai euskaraz egiteko

UEMAk (Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak), erakundeak berak biltzen dituen 76 udalerrietan familia eta larrialdi medikuen eta pediatren euskara gaitasuna neurtu du. 76 udalerriak Hego Euskal Herrian daudenez, Osakidetzako eta Osasunbideako profesionalak dira denak. 289 profesional zenbatu dituzte UEMAko udalerrietan. 73 ez dira gai euskaraz aritzeko. Familia eta larrialdi medikuen %22 da gai ez dena eta pediatren %35.

Mito batzuk bertan behera

Orain dela urte batzuk, euskalduntasun urbanoari buruzko berbaldia egin nuen Bilbon. Han mito batzuk baztertu behar genituela esaten nuen. Eta orain Donostian egindako Euskarriak interbentzioan ikusi ditut mito horiek deuseztatuta, komiki tira batzuetan.

Arrigorriagan baietz 365!

"Egia Euskaraz" estiloak zabaltzen jarraitzen du, oraingoan Arrigorriagara heldu da. Lasarte-Oriako Baietz 40 egun euskaraz! ekimena hartu dute eredutzat eta lanean hasiak dira dagoeneko. ARGIAko erredakziora haien ekimenaren berri emanez idatzia bidali digute.

Lau egun eta 75 ordu euskaraz Agurainen: "Hau hasi baino ez da egin"

Joan den maiatzean hasi ziren antolatzen Agurainen 75 ordu euskaraz jarduteko ekimena. Hilaren 8tik 13ra iraun zuen eta antolatzaileek ondoko kronika egin dute azken egunetan eta amaiera ekitaldian bizi izandakoaz.

Nik euskaraz egingo dizut

Ixiar Pagoaga Hernanin bizi da, Saioa Larruskain Lasarte-Orian. Lehenengoak Hernanin Euskara Ari Du egitasmoan hartu du parte eta bigarrenak Baietz 40 egun euskaraz erronkan. Egitasmoen izenak izen, biak gisa berean ibili dira astebetez: paparrean txapa jarri dute herrikideei adierazteko euskaraz egin nahi dutela eta egingo dutela. Sekula baino gehiago egin dute euskaraz eta sorpresa politak hartu dituzte.
Multimedia

2016-11-24  |  Euskara

Egunero zerbait aldatu daitekeelako

Asier Huegun euskaraz bizi nahi duen herritarra da. Alabaren nortasun agiria egitean, jaiotza agiria euskaraz egitea ukatu zioten. Hizkuntz Eskubideen Behatokiarekin harremanetan jarri eta oztopoa gainditzea lortu du.

2016-11-24  |  Euskara

Hazten gaitu, hazten dugu

Baionako Etxepare lizeo berria eraikitzen ari da eta, ondo bidean, heldu den udarako prest izango da. Etxepare lizeoko guraso elkarteak eta irakasleek dirua biltzeko kanpainaren berri eman dute lizeo berrirako beharko duten materiala erosteko.

2016-11-16  |  Euskara

Hizkuntza-eskubideak: hiztunen ala herritarren eskubide?

Zer nahiago duzu mediku ona ala mediku euskalduna? Mahai gainean jarri zen galdera, berriz ere, EAEko legebiltzarreko hauteskunde kanpainan. Hizkuntza-eskubideei buruz hausnartu dugu Zigor Etxeburua (Kontseilua), Aitor Montes (etxeko medikua) eta Garbiñe Petriatirekin (Behatokia).

2016-11-04  |  Euskara

Ametsak II (Errigora)

Errigoraren aurtengo kanpainako bigarren bideoan zerumuga berriak amestu nahi izan dituzte, Nafarroa hegoaldean euskararen bigarren loraldia ekarriko duten protagonisten eskutik.

2016-10-25  |  Euskara

Ametsak I (Errigora)

Zergatik ez ditugu Tuteran gure haurrak euskaldunduko? Eta helduentzako euskarazko ikastaroren bat antolatuko bagenu Tafallan? Ederki legoke Cascanten euskaltzaleok biltzeko txoko bat izatea… Eta euskara eguna ospatuko bagenu Sartagudan? Orain hamarkada batzuk amets huts ziren haiek...

2016-10-21  |  Euskara

Hirigintzak ba al du eraginik euskararengan?

Orain arte garatutako hirigintza ereduak euskararengan izan duen eraginaz hausnartu dugu Paul Bilbao (Kontseilua), Miren Segurola (UEMA) eta Imanol Esnaolarekin (Gaindegia).

2016-10-14  |  Euskara

Hizkuntza biziberritzeko estrategiak (parte hartzaileen aurkezpenak)

Hizkuntza Biziberritzeko Estrategiak Aditu Ikastarora etorritako 18 parte hartzaileen aurkezpenak. Nahuatl, nasa, kitxua, maputxe, maia, aimara, guarani eta bariba kulturetako ordezkariak 10 astez EHn izango dira Garabideren eskutik.

2016-10-14  |  Euskara

Euskara Munduan

Iñigo Asensio kazetariaren Euskara Munduan dokumentalak mundua zeharkatuko du, bost kontinenteetako 14 herrialdetan profil askotako euskal hiztunen testigantzak jasotzeko.

2016-10-07  |  Euskara

Zenbait gazte ausart

17. Korrikaren barruan, AEK-k Euskaltzaindiari egin zion omenaldia dokumentalera ekarrita.

2016-10-04  |  Euskara

Arraroa noski

Nafarroa Oinezeko Txikiak Handi egitasmoan hizkuntza gutxituen handitasuna aldarrikatu nahi dute.1992.urtean Vianako ikastolak antolatu zuen Nafarroa Oinez festa, eta, urte horretan, aski ezaguna izan zen bere “Lingua Navarrorum” abestia. Orduan, herrialde ezberdinetako pertsonek parte...

2016-09-19  |  Euskara

"Inon inspiraziorik aurkitu badugu, hori euskaldunen hizkuntza berritzeko gaitasunean izan da"

Guatemalako giza eskubideen defendatzaile Claudia Samayoaren eta Saharautz elkartasun taldeko presidente Xabier Euzkitzeren arteko solasaldia. Oharra: Bideoa euskaraz ikusteko sakatu Youtubeko azpitituluen botoia.

2016-09-08  |  Euskara

AEK Eman Euskara

Ipar Euskal Herrian matrikulazio kanpaina abiatu du AEK-k eta horrekin batera historia, metodologiak, motibazioa eta helburuak azaltzeko bideoa prestatu dute, Xan Goenaga, Ttipia Lagan, Maider Heguy eta hainbat ikasleren lekukotasunen bitartez.

2016-08-26  |  Euskara

Eixu

Lekeition euskarak bizi duen egoeraren inguruko lana. Euskarak dituen erronkak, arriskuak eta aurrera begira eman litezkeen pausuak agertzen dira hainbat lekeitiarren bizipenen bitartez.

2016-07-01  |  Euskara

Hartu, tenka, tira!

2016ko Nafarroako ikastolen jai nagusia Vianan eta Lodosan ospatuko da. Hau da egun horretarako prestatu duten bideoklipa.

2016-07-01  |  Euskara

Euskara besteen ahotan

Kamera eskuetan hartu eta mundu zabaleko hainbat herrialdetan egon da Iñigo Asensio, sortzez hain urrutikoak diren euskal hiztunak zerk bultzatu zituen gure hizkuntza ikastera jakiteko asmoz. (Bideoak webguneetan txertatzeko ETBk eskaintzen duen kodeak batzuetan akatsa ematen du, arazorik...

2016-06-17  |  Euskara

Gasteizko ahotsak

Gasteizko euskara jaso eta zabaltzea du helburu Gasteizko Ahotsak proiektuak, eta www.ahotsak.eus egitasmoaren parte da. Gasteizen egindako lehen 13 elkarrizketetan jasotako testigantzekin osatutako dokumentala da hau, eta Gasteizko euskararen garapena erakusten du. Elkarrizketatzailea: Idoia...

2016-06-16  |  Euskara

Euskararen bilakaera Lasarte-Orian: atzera begira, aurrera begiratzeko

Hizlariak, Mailu Arruti, Pello Sasiain eta Marga Iturriza, harro daude lortutakoaz. Atzera begira hasi eta irribarrea ateratzen zaie. Biztanleen %80 inguruk euskararik ez zekien udalerriaz ari dira hizketan. Egun, gazteen %85 da euskaraz hitz egiteko gai. Iturrizak “miraria”ren bi...

2016-06-13  |  Euskara

Elepika, Errobin euskara biziarazi eta bizi

Euskarak Errobi lurraldean duen lekuaz axolaturik eta gure hizkuntzak baliatzeak sortu dezakeen gozamena agerian uzteko, lehen aldikotz, Errobi lurraldeko hiru liburutegi, mediateka eta Errobi herri elkargoko euskara eta kultura zerbitzuek elkarlanean Elepika festibala antolatu dute. Kanbo,...

2016-05-13  |  Euskara

Ikasi eta bizi izandakoa ez duzu ahaztuko

Zugarramurdin, Arantzan eta Euskal Herriko hainbat lekutan opor ahaztezinak igaro zituzten iaz erreportajeko protagonista Remiro-Tobar familiak, Ana Perezek eta Dabid Romeok, baita beste ikasle askok ere. Hala, euskaltegian ikasitakoa praktikan jarri zuten eta, ia konturatu gabe, egunero eta 24...

2016-05-11  |  Euskara

Euskararen aktibismoa birdefinitu behar da?

Zer da militantzia? Nor da militantea? Orain arte euskararen inguruko militantzia-eredua nolakoa izan da? Eta etorkizunera begira, nolakoa izan behar du? Galdera horiei erantzuna ematen saiatu gara. Lau pertsonekin izan gara: Iñaki Martinez de Luna (soziolinguista), Jasone Mendizabal...

2016-04-26  |  Euskara

Sutondoko kontuak

Txerra Rodriguez soziolinguista eta EMUN enpresako aholkularia da, baita Derioko Tximintx euskara elkarteko kidea ere.

2016-04-05  |  Euskara

Herri Urrats 2016

Esne Beltza taldeak jarri dio musika maiatzaren 8an Senpereko lakuan egingo duten Herri Urrats jaiari.
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


AmetzagaiÃąa Argia Antza iametza Adur Luditoys