ARGIA.eus

2021eko urriaren 26a

Euskara > Hizkuntzalaritza

2021-10-06 | ARGIA

Molac legeak ekarri dituen ondorioak aztertuko dituzte urriaren 22an Baionan egingo dituzten jardunaldietan. Euskal Konfederazioak eta Euskaltzaindiak antolatu dute egun osoko mintegia. Paul Molac Bretainiako diputatu eta legearen bultzatzailea eta Okzitaniako eta Kataluniako adituak ere izango dira bertan.

Hizkuntzalaritza kanaleko multimediak
2021-06-17 | Jakoba Errekondo
Kuku kontutan

Aurten zeharo kezkatuta nago: kukuak ez du egin kuku. Egun pare batez entzun genuen, baina handik atzera kuku-soinurik ez dugu izan gure bailaratxoan. Kukutik kukura, urtero gaizki ohituta ginen nonbait kukuaren kuku-kukura, neguaren amaierarekin piztu eta egun luze-beroetan mututzen zen kantura.


2021-05-20 | Jakoba Errekondo
Ilarra eta magitxa, zein baino zein

Ilarraldi betean gara. Etxean ikasia dugu ilarra dela udaberrian berdetan edo freskotan jaten den ale biribila (Pisum sativum). Baina izen asko du, etxe-ilar, poidezantur, irar, itxilar, ilar biribil, ilar xehe, ilar berde, ilar orlegi, ilar gozo, ilar bera, ilar txiki, ilar xuri, ilar-xixa eta besteren bat ere bai, segurki.

Denborarekin eta etxetik atera eta batean eta bestean galdetu edo gabe entzundakoekin eta irakurritakoekin ikasi dut leka barruan hazten den ale ugariri esaten zaiola... [+]


"Ondare immateriala behar-beharrezkoa da nondik gatozen eta nora joan gintezkeen ikusteko"

Hizkuntzen maitasunez hasi zen Urtzi Etxeberria Itsasondoarra ingelesaren eta euskararen sustraiak aztertzen. Euskal Herriko Unibertsitatean hizkuntzalaritza ikasi ondoren, izarrak bere buru gainean ongi lerrokatu zirelakoan iritsi zen Baionara, IKER ikerketa zentroko zuzendari postua betetzera. Lapurdiko hiriburuko Gaztelu Berriko lantokian, ikerlarien munduaz, euskal Etnopoloaz eta beste kontuez galdetzeko baliatu dugu eskaini digun elkarrizketa.


Manuel María Ruiz. Mendi ingeniari euskaltzaina
"Gure udaletan obra goseak ez du azkenik"

Neurrizko, zentzuzko, zuhur ageri da zaratotsa nagusi den mundu zementuz josian. Mendi eta basoak izan ditu lantegi, eta sen on handiz mintzo da hala naturaz, nola haren girbin hiriaz. Apal eta sotil ari da Arabaz, toponimiaz, euskaraz... Indarraren arrazoirik gabe, arrazoiaren indarra du Ruiz Urrestarazuk.


2021-03-18 | Euskal Irratiak
Battittu Coyos zuberotarra, Ipar Euskal Herriaren ordezkari berria Euskaltzaindian

Euskaltzaindiak bere ordezkari berriak izendatu berri ditu. Battittu Coyos zuberotarrak hartu du Xarles Bidegainen segida, Ipar Euskal Herriko ordezkari berria bilakatuz. Datorren lau urteetan jorratu beharrekoaz gogoetatzen ari dira Euskaltzaindian. Ximun Uthurralt Xiberoko Botzako kazetaria Battittu Coyosekin mintzatu da:


Sagrario Aleman izango da Euskaltzaindiaren Nafarroako ordezkari berria

Sagrario Alemanek ordezkatuko du Andres Iñigo, 1997az geroztik Euskaltzaindiaren Nafarroako ordezkaria zena. Hala jakinarazi du Euskaltzaindiak 2021-2024 aldirako lurralde ordezkarien izendapenaren berri emateko ohar batean.


2021-02-11 | Ixone Arana
Hezkuntzako hizkuntza ereduak eskubideak direla aldarrikatu dute

Ikasketak amaitzean, euskaraz, katalanez eta galegoz jakitea bermatzen ez dela azpimarratu dute Euskaltzaindiak, Institut d’Estudis Catalans eta Real Academia Galega erakundeek ateratako adierazpen bateratuan.


2021-02-11 | Jakoba Errekondo
Luarra edo simaurgintza minetan

Teknika berri baten itxurarekin etorria da, baina aspaldian egiten da gurean. Kanpotik ekarritakoa hobea delakoan makina bat lan egiteko erak galdu dute hemengo berezko izena eta, kanpoeder edo kanpo-arrosa, gozo asko hartu ditugu kanpotarren hitzak; arrotzek, arraroek, ezezagunek gehiago balio balute bezala. Ulergaitzak txoratzen gaitu eta gure amonaren amonak egiten zuena adierazgaitza zaigu, eta txoramenari men, erdarek lelotzen gaituzte. “Luarra” hitzarekin gertatzen zait niri.


Idazkera fonetikorik zaharrena deszifratu dute

Elamera lineala duela 4.300 inguru egungo Iranen erabiltzen zen idazkera da, ezagutzen den idazkera fonetikorik zaharrena; hau da, zeinuen bidez hotsak adierazten dituen idazkera.