100dik gora euskara ikasle Valentziar Herrialdeetan

  • Ikasturte berezia da aurtengoa Valentziar Herrialdeetako hainbat Hizkuntza Eskola Ofizialetan. Alacanten eta Castellón euskara eskolak ematen hasi berri dira. Valentzian hirugarren ikasturtea dute. Gobernu aldaketa antzeman da. Espainiar estatuko Hizkuntza Eskola Ofizial askotan ez bezala, han hiruren artean sarea osatzeko moduan dira.
     

Onintza Irureta Azkune @oirureta
2018ko abenduaren 02a
Alacanteko ikasleak dira, urrian euskara ikasten hasiak. Guztira 30 dira.
Alacanteko ikasleak dira, urrian euskara ikasten hasiak. Guztira 30 dira.

Garikoitz Knörr Valentziako Hizkuntza Eskola Ofizialeko euskara irakaslea da. Urrian hasi dute ikasturtea, eta hirugarrena da. Duela bi urte ezerezetik hasi zuen Euskara Saila Hizkuntza Eskolan. Erronka handia, eta era berean, erakargarria. Oso pozik ari da lanean Knörr, besteak beste, bere ikasleek euskara ikasteko “motibazio sanoa” dutelako. Hala dio erdi barrez irakasleak: “Oraindik ez naiz ohitu haien motibazioarekin”.

Uste izatekoa da Euskal Herritik hara joandakoak direla Hizkuntza Eskolan izena ematen dutenak, baina ez da hala. Bakan batzuk dira Euskal Herrian jaioak eta txikitan Valentziara joandakoak. Irakasleak berak ere mota horretako ikasle gehiago espero zuen. Gehienak bertakoak dira, valentziarrak, bat Cuencakoa, eta ingurukoren bat. Urrutitik Valentziara bizitzera joandakoak ere baditu: italiarra, errusiarra, bieloerrusiarra, errumaniarra. Asko hizkuntza zale amorratuak dira, hizkuntza dezente hitz egiten dituzte. Euskara oso erakargarria da hizkuntza zaleentzat. Irakasleari galdetu diogu ea altxortzat duten: “Ez da zerbait mistikoa. Bitxia egiten zaie, erakargarria. Batzuetan kosta egiten zait hauen motibazioa ulertzea, eta miresten ditut nire ikasleak”. Bada txikitan euskal musika taldeak entzuten zituen ikaslea ere, eta nola ez, euskara ikastea erabaki du. Bateren batek Euskal Herriko bikotekidea du. Knörrek ez zuen espero halakorik, baina lan kontuengatik euskara ikasi nahi duenik ere badu ikasgelan. Donostian autobus gidari izan nahiko lukeen ikaslea du. Hala ere, bakarra da lan arrazoiengatik euskara ikasten ari dena. Denek valentziera hitz egiten duten galdetu diogu, eta ezetz, erdia baino gehiago da valentziera hiztuna, baina baditu ikasgelan gaztelania hiztun elebakarrak. Irakasleak aitortu du valentziera hiztuna izateak eragina izan dezakeela euskara ikasteko, baina ikasgelako gaztelania elebakarrak besteak adina motibatuta daudela dio.

70 ikasle Valentzian

Hizkuntza ikasi nahi dute, baina baita praktikatu ere. Euskal etxe sendoa dagoela dio Knörrek eta hango ekintzen berri ematen die ikasleei. Hizkuntza Eskolan bertan, iaz Gabonetan gabon kanten kontzertutxoa eman zuten. Ikasleen grinaren adibide da Valentzian Black is Beltza filma eskaini dutenean asko joan direla ikustera, “euskal kultura non, nire ikasleak hara doaz”. Ez dituzte pasatzen utziko Euskararen Eguna eta Euskaraldia. Euskal dantzez lantegia eta hitzaldia izango dituzte eta euskara maila oso  apala badute ere babesa erakustearren argazkia aterako dute Euskaraldiaren alde. 70 ikasleak hiru mailatan daude banatuta. Bigarren maila bukatzen dutenean A2 maila lortzen dute eta hirugarren maila egindakoan B1 mailaren lehen urtea egina izaten dute. Asmoa C1 mailara arteko ikasleak izatea da. Ikasleren batzuk zuzenean sartu dira bigarren eta hirugarren mailetan, baina asko hutsetik hasitakoak dira. Valentzian hutsetik hasitakoa esaten denean “bai” eta “ez” zer den ez dakien jendeaz ari gara.

Valentzian hirugarren ikasturtea hasi dute. Argazkiko ikasleak lehen mailakoak dira.
Gobernuaren bultzada

Lehenengo aldiz Valentzian, Alacanten eta Castellón, Valentziar Herrialdeetako hiru hiritan euskara eskolak ematea lortuko da aurten. Valentzian, euskal etxeak lehendik ematen ditu eskolak. Ez da kasualitatea, PSPV (Valentziar Herrialdeko Alderdi Sozialista) eta Compromísek osatu eta Podemosek babesten duen gobernuak bultzatu du. Garikoitz Knörrek Valentziako Hizkuntza Politika buruarekin hitz egiteko aukera izan zuen eta hala dio: “Ia-ia bere apustua izan dela esan daiteke, guztiz logikoa iruditzen zitzaion Espainiar estatuan hitz egiten diren hizkuntzak irakastea. Dirudienez, Hizkuntza Eskola Ofizialen asmo fundazionala da hori”. Irakaslearen ustez, arriskua hartu dute apustua eginda, gerta baitzitekeen ikaslerik ez edukitzea eta arerio politikoak porrota aurpegiratzea. Ez da halakorik gertatu, ordea.

Alacanten hasi berriak Euskaraldirako prest

Izaskun Kortazar eskolak ematen hasi berria da Alacanten. 30 ikasle ditu eta erabat motibatuta daudela dio. Euskara maila oso apala dute edo ezer ere ez dakite, A1 mailan hasi dira. Ikasteko motibazioak eta pertsona profilak oso anitzak dira: Euskal Herrian jaiotakoak; Euskal Herrian lagunak dituztenak eta “lagunekiko errespetuz” euskara ikasi nahi dutenak; oporretan joan eta hizkuntzak eta kulturak erakarri dituenak; lau-bost hizkuntza dakizkitenak; valentziera hiztunak izanda hizkuntza nagusiaren eta txikiaren arteko harremanaz sentsibilitatea duen jendea; euskararen doinuagatik; penintsulako hizkuntzak ezagutu behar ditugula diotenak; Euskal Herrian oposaketak gainditu nahi dituena. Hasi 20 urteko gaztetik eta 84 urteko ingeles irakasleraino. Ingeles eta valentziera irakasleak nahikotxo dira.

Kortazar irakaslea hasieratik saiatu da hizkuntzarekin batera kultura gerturatzen, eta euskarari buruzko txapelketatxo bat egin dienean ohartu da dezente dakitela hizkuntzaren gainean.  

Ikasleek interes linguistiko hutsa ez dutenez irakaslea eskolaz kanpoko hainbat ekitaldi prestatzen ari da. Euskararen Eguna ospatuko dute, gero etorriko dira Gabon kantak, Santa Ageda eta Korrika. Ibilaldira edo Kilometroetara joatea ere buruan du Kortazarrek.

Gogoan dute Euskaraldia ere eta beren modura egingo dute. Ikasgelan belarriprest edo ahobizi izango dira eta erdaretara jo gabe euskarari eusten ahaleginduko dira, besteak beste mahai gainean izango dituzten liburuen laguntzarekin. Internetez haien burua euskaraz aurkeztuko dute eta ahal duten gehien egingo dute euskaraz. Irakasleak kalean valentzieraz ahobizi izatea proposatu die. Hala, antzeko sentimendu soziolinguistikoak bizi ahal izango dituzte. Jabetuko dira uste baino gehiagok dakiela valentziera eta jarrera onak eta txarrak sumatuko dituzte valentziarrei valentzieraz egiten dietenean.

Pozik daude Izaskun Kortazar eta Garikoitz Knörr, elkarren babesa izango dute hemendik aurrera, Valentziaren, Alacanten eta Castellóren artean sarea osatzeko moduan dira.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Euskara kanaletik interesatuko zaizu...
Nokaren galera
MULTIMEDIA - erreportajea

Noka ia hil den honetan, bada gertaera hau ikertu eta noka berreskuratzeko ahaleginean hasi denik; emakumeak ahalduntzeko tresna garrantzitsua delakoan baitaude. Esperientzia hauek bildu eta bideo erreportaje hau egin dugu, Larrun aldizkariko idatzizko erreportajearen osagarri moduan.


Son Gokuk euskararen alde borrokatu zuenean gaztelera garaitu arte: euskara, marrazki bizidunak eta globalizazioa

90eko hamarkadan erlijio bilakatu zen Euskal Herrian Dragoi Bola eta umeek euskaraz ikusten zuten egunero bere telebista saio kuttunena. Aldi berean, gazteleraz ematen ez zutenez, haur espainiar asko hizkuntza gutxituetara jarri ziren begira. Igandean Dragon Ball Super Broly eskualdean estreinatuko dutela baliatuta, hona hemen hausnarketa bat euskararen zabalpenerako estrategiari, marrazki bizidunei, globalizazioari eta Interneti buruz.


2019-02-19 | Zabalik elkartea
Xamarren 'Etxera bidean' liburua
MULTIMEDIA - elkarrizketa

2019ko otsailaren 14an, Xamarrek Donapaleun aurkeztu zuen bere belaunaldiaren ibilbidea biltzen duen liburua: Etxera bidean. Nola belaunaldi akulturatuak, bere buruaz 'beste' egitera dedikatu dutenak, nerabe garaian deskubritu zuen bere muineko izatea gorderik eta estalirik atxiki zaion euskara eta euskal kultura dela. Aitzinera so den itzulera bidai bat.


2019-02-17 | Adur Larrea
Ez hanka ez buru
Bikoizketaz haratago

"Hizkuntz eskubideak bermatzen ez dizkiguten artean talka egongo da"

Arkaitz Zarraga eta Eneka Alvarez. Beren burua zurrunbilo mediatiko biren erdian aurkitu duten bi euskaldun ditugu. Biei administrazio publikoak hizkuntza eskubideak urratu dizkie, eta biek amaitu dute isun banarekin, gaztelania dotorean idatzita. Izebergaren punta dira, arreta deitzea lortu duten bi kasu, egunerokoan salatu gabe eta modu ikusezinean gertatzen diren euskaldunon aurkako erasoen multzo zabalean.


2019-02-14 | dantzan.eus
Iruinkokoak Iru˝eko karrikak hartuko ditu martxoaren 3an

Heldu den martxoaren 3an Iruinkokoa, hiri buruzagiko inauteri euskalduna herri-antzezpena eginen dugu hiri buruzagiko Alde Zaharreko karriketan barna. Guztira 70 lagunen elkarlanari esker sortutako ikusgarri honek dantza, musika, antzerkia eta bertsolaritza uztartzen ditu, eta euskara du ardatz nagusi.


Txillardegiren Klika
MULTIMEDIA - dokumentala

21. Korrikarako egindako dokumentala da. 14. Korrikak Txillardegiri grabatutako elkarrizketan oinarritu da Kote Camacho Txillardegiren Klika filma osatzeko. Hori oinarri hartuta josi ditu ondoren irudietan Bernardo Atxaga, Harkaitz Cano, Xabier Mendiguren zein Joxe Azurmendiren hitzak, besteak beste. Baita bestelako dokumentuak ere: «ETBko zintetatik Euskadiko Filmategiko apaletara, artxibo pribatuetan barrena ere ibili gara Txillardegiren bila», dio egileak... [+]


2019-02-12 | Hala Bedi | Hizpidea
Miel A. Elustondo
"Arabako Ikastoletan lehen eragileak bertakoak izan ziren, Araba ez da zazpigarren alaba"

Izaskun Arrueren urratsen atzetik” liburua idatzi du Miel Anjel Elustondok. Azken hamarkadetan Gasteizen eta Araban euskararen bilakaera eta Ikastolen sorrera nolakoa izan zen aztertu du. Izaskun Arrue Arabako Ikastoletako “lehen andereñoa” izan omen zela eta, bera elkarrizketatu zuen Elustondok 2004an. Arruek emandako urratsei jarraiki, Arabako euskararen bidea marraztu nahi izan du liburuan.


"Mendebaldeko euskararen berrikuntza gunea izan da Arraia"

Mendialdean euskarararen zabalpena aztertu du Joseba Abaitua linguistikako doktoreak; muga  oso garbia aurkitu du, euskararen eta erromantzearen artean.


Hizkuntz eskubideen urraketen aurkako kontzentrazioa
MULTIMEDIA - erreportajea

Hizkuntz eskubideen urraketen aurkako kontzentrazioa egin genuen pasa den ostiralean Donostian eta Arkaitz Zarraga eta Eneka Alvarezen testigantzak entzun genituen bertan. Hemen duzue laburpen bideo bat.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude