Zein da barazki ekologikoen kostu prezioa?

  • Biolur nekazaritza ekologikoaren aldeko elkarteak "Duina" izeneko lanketa kolektiboaren ondorioak aurkeztu ditu. Baratze ekologikoen ekoizpen kostuak eta lanorduak zehatz ezagutzeko Bizkaiko eta Gipuzkoako 11 baratze proiekturen datu xeheak jaso dituzte. Ondorioetako batzuk izan dira zazpi barazki motaren ekoizpen kostuak altuagoak direla salmenta prezioa baino; lan hitzarmenak jasotzen dituen urteko ordu kopurua baino %10 gehiago egiten dituela bataz beste baratzezain bakoitzak; ekologikoan ari diren laborarien urte osoko soldata bataz beste 14.990 eurokoa dela eta jasotzen dituzten diru-laguntzak diru sarreren %5,42 soilik direla. Azterlan hau eta sektoreak bizi duen prekarietatea plazaratzeko, eskualdez eskualde "Duina" proiektuaren aurkezpenak antolatu dituzte.


2022ko irailaren 30an - 07:30
Azken eguneraketa: 08:33
Zarata mediatikoz beteriko garai nahasiotan, merkatu logiketatik urrun eta irakurleengandik gertu dagoen kazetaritza beharrezkoa dela uste baduzu, ARGIA bultzatzera animatu nahi zaitugu. Geroz eta gehiago gara, jarrai dezagun txikitik eragiten.

ENEEK (Euskadiko Nekazaritza eta Elikadura Ekologikoaren Kontseilua) laguntzaileetako bat izan dutenez, honen Amorebieta-Etxanoko egoitzan aurkeztu ditu Biolur elkarteak irailaren 27an "Duina" azterlanaren emaitzak. Lanketa kolektiboa izan da, eta halaxe izan zen aurkezpena ere: ikerketa garatu duten Biolurreko eta EHUko ordezkariek hartu zuten hitza, baita egunero haien jardunaren datu xehetu mordoa jaso behar izan dituzten 11 baratzezainetik bik ere (hemen, Iker baratzezainak irakurri zuen gutun hunkigarria osorik). Entzuleen artean, nekazaritza eta abeltzaintza ekologikoan eta elikadura burujabetzan eragile diren 40 lagun inguru bildu ziren, eta denek txalotu zuten azterlan honen ekarpena, erosleen aurrean prezioak argudiatu ahal izateko eta ekoizleak ahalduntzeko.

2030. urterako, "Baserritik mahaira" europar estrategiaren ildotik, Europar Batasuneko lurren %25a ekologikoan landuak izan beharko dute. Gaur egun EAEn ekologikoan lantzen diren lurren kopurua %4,6a da. “Erronka hori jomuga izanda ezinbestekoa da baserritarren bizitzak duintzea” adierazi dute Biolurreko kideek. Ekologikoan abiatzen diren proiektu askok ez dutela denboran luze irauten azaldu dute, eta ezinbestekoa dela prekarietatea gainditzeko baldintzak jartzea.

Lan hitzarmenak jasotakoa baino %10 ordu gehiago urtean, bataz beste

ENEEK eta Biolurrek Excell taula landu bat prestatu zuten eta ENEEK-ek aplikazio bat garatu ere bai, baratzezain bakoitzak xehe idatz zitzan egunean egindako lanordu denak, eta jarduera osoari buruzko informazio detailatua. Aurkezpenean nabarmendu dute, datu bilketen lan hau oso nekagarria izan dela, baratzeko lanei gaueko ordu txikitan gehitu zaiena, baina edozein ekoizlek baduela erraminta hori eskura, bere jarduera zehatz aztertu nahi badu, erabili ahal izateko. Proiektuan parte hartu duten baratzetzainak eskertuta agertu dira ikerketarekin ("nekagarria izan da, baina merezi izan du" adierazi dute) eta bakoitzak bere proiektuaz jaso duen txosten berezituarekin, bideragarritasuna hobetzen lagunduko baitie.

100.000 gora datu bildu dituzte eta horietatik ondorioztatu dute, baratzezainek bataz beste 1.953 ordu sartu dituztela lanean, lan hitzarmenak jasotakoa baino %10 gehiago. Baina hau bataz bestekoa izanik, bada baratzezainik lan hitzarmenak definitutako 1.800 ordu horiek baino %53 gehiago sartzen duenik.

Beste ezaugarri bat da, oso lan anitzetan aritu behar dutela: sartutako orduen %65,83 nekazaritzara bideratu dute; %22,9 komertzializaziora; %5,57 kudeaketara; %4,53 kolektibizaziora eta %1,16 zaintzara.

Oso lan lotua dela ere adierazi zuten, gaixoaldiren bat edo oporrak hartuz gero, ez dela batere erraza ordezko langile batek martxa eramatea, eta urteko irabaziak hain prekario izanik, ez dagoela marjinarik ordezkoari txukun ordaintzeko. Ordezkapen zerbitzua hobetzea dela lehentasun nagusia azpimarratu zuten.

Barazkien prezioak eta salmenta modu bakoitzaren marjinak

Barazki bakoitzaren ekoizpen kostua kalkulatzeko hainbat aldagai hartu dituzte kontuan: lan zehatz bakoitzean sartutako orduak, baratzeko zein azalera hartu duen labore horren lanketak eta zenbat denboraz, jasotako uztaren zenbatekoa, zehazki gai horietatik zenbat saldu den eta zein preziotan... Ekoizpen kostuak eta salmenta kostuak erakusten dituen taulak bihotza uzkurtuko dio herritarrari, eta baratzezainari, agian, lehendik bazekiena zenbakitan erakutsiko dio:

- Azenarioa: Ekoizpen kostua 4,8 euro eta prezioak gutxienekoa 3 euro eta gehienekoa 4,5 euro

- Brokolia: ekoizpen kostua 5,44 euro eta prezioak gutxienekoa 3,5 euro eta gehienekoa 4 euro

- Ilarra: ekoizpen kostua 11,43 euro eta prezioak gutxienekoa 6 euro eta gehienekoa 12 euro

- Kalabaza: ekoizpen kostua 2,33 euro eta prezioak gutxienekoa 2 euro eta gehienekoa 4 euro

- Leka: ekoizpen kostua 12,65 euro eta prezioak gutxienekoa 4 euro eta gehienekoa 7 euro

- Letxuga: ekoizpen kostua 1,14 euro eta prezioak gutxienekoa 0,8 euro eta gehienekoa 1,2 euro

- Piperra (Gernika): ekoizpen kostua 13,17 euro eta prezioak gutxienekoa 6 euro eta gehienekoa 12 euro

- Piperra (Italiarra): ekoizpen kostua 3,47 euro eta prezioak gutxienekoa 3 euro eta gehienekoa 5,5 euro

- Porrua: ekoizpen kostua 5,38 euro eta prezioak gutxienekoa 3,6 euro eta gehienekoa 4,5 euro

- Tipula: ekoizpen kostua 4,87 euro eta prezioak gutxienekoa 2 euro eta gehienekoa 3,5 euro

- Tomatea: ekoizpen kostua 4,07 euro eta prezioak gutxienekoa 3 euro eta gehienekoa 5,5 euro

- Zerba: ekoizpen kostua 2,32 euro eta prezioak gutxienekoa 2 euro eta gehienekoa 3,5 euro

Komertzializazio bide bakoitzak ematen duen salmenta marjina ere aztertu du "Duina" proiektuak. Azpimarratu dute baratzezain ekologikoen %40ak bi salmenta bide dituela, eta gainerako %60ak hirutik gora salmenta bide dituela. Bide hauek denak dira zirkuitu laburrekoak, tokikoak, bertako ekonomia garatzen laguntzen dutenak eta erosleekin harreman zuzenak sustatzen dituztenak. Alde handiz, kontsumo taldeak eta otarrak dira baratzezainei marjinarik handiena ematen diena (%56,97); ondoren dator komertzio txikia (%26,14); hirugarren azokak (%12,2) eta bestelakoak (%4,19).

Soldata prekarioa urtean, lurra jabetzan izanda

Eskubide Sozialen Kartak soldata duina 16.800 euroan jarria duela hartu dute abiapuntu alderaketa egiteko: baratzezain ekologikoek bataz beste 14.990 euro irabazten dituzte urtean. Baina aldea handiagoa da Nekazaritza Ministerioak erreferentzia modura jartzen duen 30.000 eurorekin alderatuta.

Nabarmendu dute zenbaki hauek denek oinarrizko premisa bat dutela: lurra jabetzan izatea. Eta hau arazo handia dela etorkizuneko nekazari ekologikoak gerturatzeko.

Hitzaldiak eskualdeetan, "Ekoizpen Duina, kontsumo herrikoia" lemapean

Osasuntsu elikatzeko eskubidea herritar guztiek bermatuta beharko luketela nabarmendu dute Biolurreko kideek, eta ekoizleak eta herritarrak uztartuko dituen kanpaina abiatuko dute, Duina ikerlanean jasotako ezagutza plazaratzeko: "Ekoizpen Duina, kontsumo herrikoia" izango du lema.

Gipuzkoan eta Bizkaian hitzordu hauek jarri dituzte, ikerketa herritarrei aurrez aurre azaltzeko:

- Urriak 6 Bergara. 8:30 etan Irizar aretoan

- Urriak 13 Tolosa. 19:00etan Zerkausian

- Urriak 20 Azpeitia. 19:00etan Elikagunean

- Urriak 27 Durango.17:30ean Etartien

- Azaroak 3 Lazkao. 19:00etan Biziolan

- Azaroak 8 Zizurkil. Fraisoron, 12:00etan saio teknikoa

- Azaroak 10 Oiartzun. 19:00etan Labore Oarson


Kanal honetatik interesatuko zaizu: Agroekologia
2024-07-24 | ARGIA
Udako Azoka Ekologikoak abian dira, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako hamalau herritan

Nekazaritza eta Elikadura Ekologikoaren Kontseilutik herritarrak animatu dituzte azoketan erostera eta ekoizleak gertutik ezagutzera. Uztailaren 29an Zigoitian izango dira, eta abuztuaren 23an, Zarautzen. Urriaren 27an amaituko dute udako denboraldia, Villabonan.


2024-07-23 | Danbolin
80.000 porru landare atera ziren igandean Amillubitik inguruko ekoizleen baserrietara

Sektoreko beharrak hainbat eragilerekin identifikatu ostean, lurrak ezagutu eta martxan jartzeko aitzakia tarteko erronka zehatz bati ekin zion Amillubik: baratzezainentzat porru landare ekologikoa bertan ekoiztea. Igandean hogei lagun baino gehiago bildu ziren, Amillubiko talde... [+]


2024-07-12 | Estitxu Eizagirre
Amillubi proiektua hasia da konponketa lanak, landaketak eta formazio saioak egiten

Zestoako Iraeta auzoan, Urola ibaiaren meandroan daude Amilibia baserria eta bere lurrak. Horiek modu kolektiboan erosteko dirua biltzen ari da Biolur laborantza ekologikoaren aldeko elkartea. 2025 bukaerarako dute hitzartua azken ordainketa, baina erosketa fasean egon arren,... [+]


Traktoreen protestak hasi zirela bost hilabete
Zerekin egiten dugu amets? Elikagaien merkatu globalizatuan bira egiteaz harago

Bost hilabete bete dira otsailaren 6an traktoreen mobilizazioak hasi zirenetik. Mirene Begiristainek eta Isabel Alvarezek ekofeminismoaren betaurrekoak jantzita aztertu dituzte mobilizazio hauek eta fokutik kanpo geratu diren laborariak eta aldarrikapenak ekarri dituzte lehen... [+]


2024-05-31 | Estitxu Eizagirre
Amillubi proiektuak lehen helburua gainditu du, herritar eta eragileengandik 180.000 euro batuta

Zestoako Amilibia baserria eta bere lurrak eskuratzea eta bertan elikadura burujabetzari loturiko laborantza proiektu agroekologikoak martxan jartzea; horixe du helburu Biolur elkarteak. Horretarako, besteak beste, abenduan ekin zion interneteko diru bilketa kanpainari eta... [+]


2024-05-28 | Estitxu Eizagirre
Amillubi proiektuaren interneteko diru bilketa azken astean sartu da

Zestoako Amilibia baserria eta bere lurrak eskuratzeko eta bertan elikadura burujabetzari loturiko Amillubi proiektu kolektiboa martxan jartzeko apustua egina du Biolur elkarteak: "Herritarrek elikagaiak eta nekazariek lurrak bermatuta izatea izango litzateke mugimendu... [+]


2024-05-15 | Estitxu Eizagirre
Zer ikasi Kubako laborantza eta elikadura sistema (ezinbestean) agroekologikotik?

Amets Ladislao Kuban egon berri da bertako laborantza eredua eta elikadura sistema ezagutzen. Sobiet Batasuna (SESB) erori zenean eta jasaten duen mundu mailako blokeoa dela-eta, pestizida eta ongarri kimikorik gabe geratu zen Karibeko irla, eta kimiko horien ondorioz, lur oso... [+]


Borrokak eta liburuak

Konturatu orduko apirila joan da, bere intentsitate eta kolore guztiekin. Egun beroak, epelak eta hotzak utzi dizkigu. Ostadarra eta izotza. Euri jasak eta bero sapa. Jaio berri diren arkume apurrak belardian dabiltzan bitartean, labanak eten egin du bizitza eman duten hiru... [+]


2024-05-13 | Estitxu Eizagirre
Lurra Taupaka festa
Amillubi martxan da

Laborantza ekologikoa sustatzen duen Biolur elkarteak Amillubi proiektua abiatu du, Gipuzkoan toki estrategikoan kokatua dagoen Amilibia baserria eta bere bederatzi hektarea lurrak kolektibizatzeko. Maiatzaren 11n festa egin dute Amillubin: herritarrek proiektua bertan arnastu... [+]


2024-05-08 | Estitxu Eizagirre
Amillubiren festa maiatzaren 11n
Lurra taupaka hasiko da

Urola ibaiaren meandroan, Zestoako Iraeta auzoan daude Amilibia baserria eta bere lur emankorrak: 5 hektarea baso eta 4 hektarea laborantza lur. Laborantza ekologikoa sustatzen duen Biolur elkarteak baserria eta lurra kolektibizatu nahi ditu Amillubi proiektuaren bidez... [+]


2024-05-07 | ARGIA
Berangoko Otxantegi Herri Lurra hustu du Ertzaintzak, eta lagun bat atxilotu dute

Ertzaintzak hirugarren saiakera egin du asteartean Otxantegi Herri Lurrak husteko, epaileak hala aginduta. Lurrak defendatzera joan dira hamarnaka lagun, eta teilatuan, lurrean zein dorretxean erresistentzian zeuden guztiak kanporatu ditu Poliziak. Hiru lagun zauritu dira... [+]


Eguneraketa berriak daude