"hEskuara Amikuzen", hizkuntzaren galera eta bizi nahiaz dokumentala zabaldu dute

  • Donapaleuko Zabalik elkarteak "hEskuara Amikuzen" dokumentalean bildu du Nafarroa Behereko eskualde honetan hizkuntzak bi belaunalditan nozitu duen hondamendia eta azken urteotan berriro indar berritzeko herritarrak egiten ari diren ahalegina.

ARGIA @argia
2017ko abenduaren 11
Frantsesaren erasoaren aurrean euskarari eutsi dioten herritarren lekukotasunak bildu ditu Zabalik elkartearen dokumentalak.

Zabalik elkarteak Interneten libre jarri du urriaren 21ean aurkeztutako «hEskuara Amikuzen» dokumentala, egileek honela laburbildu dutena: "Bertan lekukotasun desberdinen bidez, hainbat Amikuztarrek hizkuntzarekin duten harremana azaltzen dute sekulan egin ez duten bezala. Gaurko giroari behatzen bada, egun batzuz euskararik ia ez balitz bezala trebeska [zeharkatu] zenezake eskualdea. Haatik bestelako doinurik ere entzuten da azkenaldian, hizkuntzarekin harremana egunerokotzen ari den jendalde bat ari baita mihia zalutzen. Funtsean erabateko galera baten eta berreskurapen zantzuen kronika da dokumentala, protagonisten eskutik zuzenean".

"hEskuara Amikuzen" abiatzen da lekukotasun historiko berezi batetik, Adolfe Berdeko amizkutarrak 1913an grabatuta lagatako hitzetatik: "Aitortzen dizit ez dela lapurtarra bezin gozua, eztare xuberotarra bezain arina, aphezek beren pheedikietan uzten dutela bazterrerat. Bena guk amikuztarrek maite diizi (gure hizkuntza) dena den, alainan guria duzu, gure ainzinekuek utzia, eta Jinkuak hala nahi badu, gure ondokoer den bezala utziko duguna". Horren ondotik, bideoan bildu dituzte frantsesaren erasoen gainetik euskara atxiki dute zaharren lekukotasunak eta hizkuntza biziberritzen bezala euskaraz bizitzen saiatzen diren gazteagoenak: Maia Lacroix medikua, Mathieu Massondo rugbilaria, Chantal Etxegarai irakaslea... Amikuzeko euskalkiaren ikerlan sakona egin duen Iñaki Camino beraz gain. Gainerakoan, ARGIAren irakurleak bideoan aurkituko ditu 2016ko azaroko Larrun aldizkarian jorratutakoen oihartzunak: "Amikuzek bizi nahi du. Euskararen galera Nafarroa Beherean" zeraman izenburu Iñaki Camino hizkuntzalariak plazaratutako ikerlanaren aitzakian landutako Larrun hark.

 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Euskara Ipar EHn  |  Nafarroa Beherea

Euskara Ipar EHn kanaletik interesatuko zaizu...
2018-12-05 | I˝igo Igartua
Seaskarekin negoziaketak berrabiarazteko prest azaldu da Frantziako Gobernua

Euskararen Erakunde Publikoak postuen ukapenari buruzko problematika konpontzeko dagokion 140.000 euroko aurrekontua bere gain hartzeko eskatu zion Hezkuntza Ministerioari.


Lehen Mundu Gerraren amaiera
Menderatuak bai, asimilatuak ez

Ehun urte beteko dira azaroaren 11n Lehen Mundu Gerra amaitu zela Europan. Hark utzitako zauri eta arrakalak oraindik agerian ditugu gurean eta kontakizun historiko ofizialari aurre egiteko antolatu dute 1914-1918 euskal oroitzapena itzaletik argira ekitaldia Baionan.


2018-10-05 | Mikel Asurmendi
EHEk Baionara deitu du "Mugarik gabeko euskara, ofizialtasuna" aldarri

Euskal Elkargoak euskara eta gaskoia ofizialki ezagutu dituen arren, Euskal Herrian Euskaraz (EHE) erakundearen iritziz, ez da aski. Kari horretara, larunbat honetan, manifestazioa deitu du goizeko 11:00etan, Baionako Herriko Etxe aitzinean.


2018-08-31 | Euskal Irratiak
'Asunak' laborantza biologiko eta herrikoiaren 18. topaketa igandean Lekornen

Euskal Herriko laborantza biologiko eta herrikoiaren 18. topaketa igande honetan –irailak 2– iraganen da Lekorneko Garroan. BLE Biharko Lurraren Elkartea eta Emazteek Diote elkartea dira Asunak egun honen antolatzaileak.


2018-08-30 | Azia Elkartea
"Gazteen elkar-laguntzari esker heldu diogu laborantzari"
MULTIMEDIA - erreportajea

Etxe Gazna kooperatiban elkartutako baserritarrek nork bere gazta egiten du etxaldean edo, udan, mendiko etxolan; eta elkarrekin gaztak ontzeko biltegia daukate antolatua 1992tik. 1985ean zazpi laborariren artean sortua, kooperatibak geroztik baserritar ugari erakarri ditu proiektura, gaurko 80 etxalde (120 lanpostu, baserri batzuk bi edo hiru pertsonakoa taldez osatuta daudenez) biltzeraino. Ardidunetako batzuek, gainera, jarraitzen dute gaztak mendian eginez udako hilabeteetan, mendetan egin... [+]


2018-08-29 | Azia Elkartea
"Zuberoan badugu zer egin, inora joan beharrik gabe"
MULTIMEDIA - erreportajea

Etxe Gazna kooperatibak lan garrantzitsu bat betetzen du Zuberoan: nekazaritzara jauzi egin nahi duten gazteei artaldeen kudeaketan zuzen hasteko aukera eskaintzen die, baserrietan bezala gaztaren ontze lanetan lanpostuak sortzea baimendu du eta etxalde txikietan gaztagintzaz oraindik bizi den jakintzaren transmisioa bermatu. Thomas Arhancet ardi eta behi hazlearekin hitz egin du Azia elkarteak.


Seaskako ikasle guztiek brebeta gainditu dute, zientzietako azterketa irakasle erdaldunek zuzendu arren

Zientzietako azterketa euskaraz ez zekiten irakasleek zuzendu dute, hasieran Bordeleko errektoretzak azterketok bahitu ostean.


2018-07-10 | Enbata
Tokiko hizkuntzak suntsitzeko politikari ez!

Ikasturte bukaera honetako Brebetaren karietara 179 kopia ez dira zuzenduak izanen. Jean-Michel Blanqueren ministeritzak tokiko hizkuntzak suntsitzeko politika abian ezarri du. Konkurtsorako postuak murriztu ondoren, irakasle postuak ematea errefusatu ondoren, Jean Michel Blanquer-en ministeritzak tokiko hizkuntzetan idatziak diren azterketak mehatxatzen ditu orain. Politika linguizida eta kolonial berri honen aurrean, Euskal Herria deitzen dugu bere haserrearen agertzerat ondoko egunetan, eta... [+]


Ez obeditzea

Goizean goiz abiatu dira autobusak Bordelera. Donibane Garazitik, Kanbotik eta Larzabaletik. Gure seme-alabek euskaraz ikastea nahi dugulako, hori besterik ez.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude