Barraskiloaren abiadura ulertzeko aztarnak

Herri administrazioak euskalduntzeak bi gauza esan nahi ditu, bata herritarrei zerbitzua euskaraz bermatzea, eta bestea, administrazio horietan lan hizkuntza euskara izatea. Bi alorretan dago bide luzea egiteko. Euskalduntzea bideratzeko neurriak hartuta daude, Eusko Jaurlaritzaren ustez egokiak dira, euskalgintzak berriz dio motelegi goazela. Abiadura apala izatea eragiten duten hainbat gako aztertu ditugu erreportaje honetan. Eusko Jaurlaritzak duela hilabete batzuk aurkeztu duen hizkuntza eskakizunen asignazio sistema berrikusteko proposamena ere azalduko dugu.

Lan mundua euskalduntzeko egitasmo pilotua abiatuko dute ELAk eta LABek Urola Kostan

Lan mundua euskalduntzeko bidean egitasmoa bateratua aurkeztu dute ELA eta LAB sindikatuek, Euskararen Nazioarteko Egunaren (abenduak 3) ingurumarian. Azaldu dutenez, 2017ko urtarrilean jarriko dute martxan proiektu pilotua, Urola Kostan, eta Kontseiluarekin batera jardungo dute egitasmoa aurrera ateratzeko.

Zer egin dezakete administrazio publikoek euskararen alde?

Jada ez naute harritzen Eusko Jaurlaritzatik datozen proposamenek, azken urteotan idatzi bakoitzak aurrekoa gainditzen badu ere, fikzioaren eta baikortasun muturrekoaren lanketari dagokionez.

Medikuen eta pediatren lautik bat ez da gai euskaraz egiteko

UEMAk (Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak), erakundeak berak biltzen dituen 76 udalerrietan familia eta larrialdi medikuen eta pediatren euskara gaitasuna neurtu du. 76 udalerriak Hego Euskal Herrian daudenez, Osakidetzako eta Osasunbideako profesionalak dira denak. 289 profesional zenbatu dituzte UEMAko udalerrietan. 73 ez dira gai euskaraz aritzeko. Familia eta larrialdi medikuen %22 da gai ez dena eta pediatren %35.

Botilarena

EAEko VI. Inkesta Soziolinguistikoaren emaitzak direla eta, nola dago euskararen botila? Botila dariola. Euskalduntzearen erritmoa motelegia da. Ez da aski urtero, batez beste, puntu erdi eskas haztea euskaldunen multzoa. Kalkulu azkar bat eginez, ohartuko gara ehun eta hirurogeita hamalau urte...

Argazki muntaketa batek Osakidetzaren hizkuntza politika kritikatzeko hizpidea eman du

Azken egunetan euskaldun askoren mugikorretara iritsi den argazkia gezurtatu du Jon Darpon Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak. Halere, argazkiak zeresana sortu du zerbitzu publikoetan euskarari ematen zaion tratamenduaz.

Kontzertazioa

Ituna edo hitzarmena behar zuen, baina hiztegiaren kontra ere eutsi egin diot hitzari, bide bat egina duelako gurean: baditugu ikastetxe kontzertatuak, baita euskaltegiak edo ospitaleak ere. Beste hamaika ekimen ditugu hitzarmen bidez funtzionatzen dutenak, baina ez da gauza bera. Nolabait esateko,...

Gasteizko euskararen etorkizunaz hausnartuko du Geu elkarteak

Urriaren 22an eta azaroaren 5ean eta 19an saioak antolatu ditu Oihaneder Euskararen etxean. Gasteizko euskaltzale guztiak gonbidatu nahi ditu elkarteak.

Euskararen erabilerak gora egin du EAEn azken 25 urteetan

VI. inkesta soziolinguistikoko datuak argitaratu dituzte, EAEkoak kasu honetan. Inkestaren 25. urteurrenean euskararen ezagutza, erabilera eta babesaren gorakada egiaztatu dira.

Euskararen normalizazio prozesuari epeak jartzeko garaia dela aldarrikatu du Kontseiluak

"Ezinbestekoa da orain artekoak baino pauso sendoagoak egitea, euskararen ezagutza eta erabilera gizarte-eremu guztietara hedatzeko neurri eraginkorrak hartzea". Euskararen normalizazio prozesuari epeak jartzeko garaia heldu dela adierazi du Euskararen Kontseiluko idazkari nagusi Paul Bilbaok. Alderdientzat 13 neurri biltzen dituen dokumentua prestatu dute.

Motxila bete kezka

Kanpo-azterketa berriak, aldaketak ikasgaietan, ingelesezko ordu gehiago, ebaluaketa irakasleei, mugimenduak goi-karguetan… Bero dator ikasturtea Hego Euskal Herrian, LOMCE, Heziberri, Ingelesez Ikasteko Programa edota D ereduaren zabalkuntza tarteko.

”Habla como Dios manda!

Oraindik orain gertatu da Gipuzkoako udal bateko aholku batzorde batean. EH Bilduko bozeramailea euskaraz hasi zen bere taldearen iritzia agertzen –gaztelaniaz errepikatu ohi du euskaraz esandakoa–, eta erdaldun elebakar lotsagabe batek brastakoan lau hitz iraingarri horiekin eten zion...

Helegitea jarri dio Azpeitiko Udalari Carlos Urquijok, euskarazko sorkuntza bultzatzeagatik

Sorkuntza bekari lotutako diru-laguntzak banatzean hizkuntza irizpideak ez dituela errespetatu argudiatuta ezarri dio helegitea Espainiako Estatuko ordezkariak Azpeitiko Udalari. 

Euskara lehenetsiko dute Kutxabankek eta Laboral Kutxak UEMAko 38 udalerritan

Azpeitian bildu dira UEMAko, Laboral Kutxako eta Kutxabankeko ordezkariak, hala nola UEMAko 38 udalerritakoak –30en kasuan, alkateak–, bi kutxa horietako bulegoetan euskarari lehentasuna emango dion neurri sorta hitzartzeko. Hogei udalek kutxetako bakarrarekin sinatu dute hitzarmena, gainerakoek biekin.

Udalerri euskaldunek badute aterpea

Eusko Legebiltzarrak apirila hasieran onartu zuen Euskadiko Toki Erakundeen Legea (Udal Legea ere deitua). Legearen lehen zirriborroan euskararen atalik ez zegoen. Atala sortu zutenetik legean sartu denera pauso galanta eman da. UEMA Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak hala dio bere balorazioan: legeak helburutzat hartu du toki administrazioan euskara erabat berreskuratzea, udalak eredu eta aitzindari izatea eta euskararen garapena galarazten edo oztopatzen duten trabak alboratzea. Legearen garrantziaren jakitun, Espainiako Gobernuak pasa den astean adierazi zuen hainbat artikulu legez kanpokoak direla. Legearen indarguneak eta ahulguneak aipatu ditugu ondoko lerroetan.

Udal Legea: Espainiako Gobernuak euskara hutsezko aktak baliogabetu nahi ditu

Udal Legea apirilean onartu zen EAEn eta euskara ataleko artikuluek udalerri euskaldunei babes handia ematen dietela aitortu dute eragileek. Aterpea galarazteko lehen saiakera iritsi da.

Osakidetzak mediku erdaldunekin ordezkatu ditu euskaldunak

UEMAk eta hainbat udalerrik salatu dute herritarren hizkuntza eskubideak urratu eta osasun zerbitzuaren kalitatea kaltetu dituela Osasun sailak.

Euskararen herria

Nafarroan aldaketa politikoa gobernuan nabarmendu da, baina maila bertsuan aldatu dira udalak eta kontzejuak; eta hauek biltzen dituen federazioan udal euskaltzaleak dira nagusi. Ez daukat ahazteko irratian Tuterako alkatea –Ezkerrakoa– euskaraz entzuteak eragin zidan emozioa. Euskal...

Aktak euskara hutsean bidaltzea zilegi dela ebatzi du EAEko Auzitegi Nagusiak

Aramako Udalaren kasuan hartu du erabakia. Hala, Irurako aurrekaria osatu eta behin betiko epai irmoa emanez, irizpidea ezarri du gainontzeko auzientzat.

Eskandalu

Diglosia kulturala dela medio, baten batek pentsa lezake Raphaelen kantari espainiarraren abesti famatuaz ariko naizela. Bada ez. Erakundeen euskararekiko jokaeraz arituko natzaizue, ene aburuz eskandaluzkoa izatera heldu baita. Izan ere, neure borroka daramat haiekin. Legeak edozein...

Festa eta aldarrikapena UEMAren 25. urteurrenean

Udalerri Euskaldunen Eguna Leitzan ospatu zuten larunbatean. Festa giroa nagusitu zen herrian eta jende ugarik egin zuen bat.

Ederki izerdituta lortutako miraria

Lasarte-Orian euskararen bilakaera. Atzera begira, aurrera begiratzeko mahai-ingurua. Hizlariak, Mailu Arruti, Pello Sasiain eta Marga Iturriza, harro daude lortutakoaz. Atzera begira hasi eta irribarrea ateratzen zaie. Biztanleen %80 inguruk euskararik ez zekien udalerriaz ari dira hizketan. Egun, gazteen %85 da euskaraz hitz egiteko gai. Iturrizak “miraria”ren bi giltza esaldi bakarrean bildu ditu:  trebetasun politikoak eta gaitasun teknikoak bat egin zuten. ARGIAk Ttakun kultur elkartearekin batera antolatu zuen mahai-ingurua maiatzaren 12an, bi eragileek antolatutako Lasarte-Oria ikusteko beste betaurrekoak ekimenaren barruan.

Publizitate instituzionala euskal medioetan: kopurua zehaztea saihestu dute EAJk eta PSEk

Euskarazko hedabideetan publizitate instituzionalaren %15 jarri beharrean, “arrazionaltasun-irizpideak” erabiltzea adostu dute EAJk eta PSEk Eusko Legebiltzarrean.

Udalerri Euskaldunen Egunean Dima, Ziortza-Bolibar eta Legorreta onartuko dituzte

Maiatzaren 28an ospatuko du UEMAk Udalerri Euskaldunen Eguna Leitzan. UEMAk adina urte bete ditu Udalerri Euskaldunen Egunak, 25.

Herri euskalduna erdalduntzearen arrazoiak aztertzen

90eko hamarkadan Gatika (Bizkaia) erakargarri bihurtu zen askorentzat eta saldu egin ziren sasoi hartan egindako etxe guztiak. Aldi berean, euskararen erabilera %90etik %71ra jaitsi zen. Ia beste 300 etxe aurreikusten dituzte, eta hizkuntzan izan dezakeen eraginari aurre egiteko pentsatzen hasteko ordua da, eskura lehen baino tresna gehiago baitaude, tartean, Udal Legearen 7. artikulua.

UEMAK 25 urte: ez daitezen erdaldundu udalerri euskaldunenak

Maiatzaren 5arekin sortu zen UEMA duela 25 urte. Urteurren ekitaldian, herri euskaldunenetan ere euskararen erabilerak behera egin duen garaian, beharrezkotzat jo dute Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea.

UEMAren 25.urteurrena ospatzeko ekitaldia Aizarnazabalen

Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak (UEMA) antolatu du bere 25. urteurrena ospatzeko ekitaldi instituzionala, "25 urtean egindako bidea gogoratzea, lorpenak nabarmentzea eta aurrera begirako erronken berri ematea” helburu.

Pentsatu duzu inoiz herriko euskararen erabileran eragin dezakezunik?

UEMA (Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea) ikastetxez ikastetxe ibili da irakasleei soziolinguistikaz prestakuntza eskaintzen. Helburua: irakasleek ikasleak haien herri euskaldunetako egoera soziolinguistikoaz jabearaztea, euskararen aldeko jarrera bultzatzea eta eragile bihurtzea.

Xabier Landabidea: "Euskarazko hedabideen irismena eta erdarazkoena ezin dira berdin neurtu"

Xabier Landabidea Deustuko Unibertsitateko ikerlari eta irakaslearekin hitz egin dute Arrosa Sareko Zebrabidea saioan. Eusko Jaurlaritzak hedabide euskaldunen alorrean modan jarri zuen irismenaren kontzeptuaz aritu dira.

[Dokumentua] Hekimen elkartearen agerraldia Eusko Legebiltzarrean

Komunikabide euskaldunak batzen dituen Hekimen Elkartearen izenean agerraldia egin du Alberto Barandiaranek Eusko Legebiltzarrean. Eman dituen azalpenak osorik eskaintzen dizkizuegu.
Multimedia

2015-07-20  |  Hizkuntza politika

Euskara, estatugintza eta naziogintza mahai-ingurua

Hizlariak: Jule Goikoetxea, Julen Arexolaleiba, Mario Zubiaga eta Joxe Manuel Odriozola. Moderatzailea: Andoni Eizagirre. Antolatzaileak: Jakin eta Udako Euskal Unibertsitatea

2015-07-14  |  Hizkuntza politika

Iraganetik etorkizunera euskararen bidetik, hausnarketa bat generoaren ikuspegitik

Jone Miren Hernández Garcíaren hitzaldia Emakumeen berdintasunerako eta Jabekuntzarako eskolan.

2015-05-12  |  Hizkuntza politika

Euskara #olanotarrak

Markel Olanoren (EAJ) eta Xabier Olanoren (EH Bildu) arteko eztabaida saioa osorik: www.argia.eus/multimedia/olanotarrak/olanotarrak

2015-03-11  |  Hizkuntza politika

Euskaraz bai, baina erdarak lagunduta

 “Oztopoen gainetik euskaraz biziko gara” deiadar egin zioten Carlos Urquijori milaka lagunek, otsailaren 28an Donostian Kontseiluak antolatutako manifestazioan. Espainiako Gobernu ordezkariak 20 bat udal epaitegitara eraman ditu udal aktak euskara hutsean bidaltzeagatik eta...

2015-03-04  |  Hizkuntza politika

Euskara bihotzetik ahora

Zumarraga-Urretxuko euskararen egoeraren azterketa. Kike Amonarrizek zuzendu eta Gattiken ekoiztetxeak sortu du lana, Zumarragako eta Urretxuko Euskara zerbitzuek sustatuta.

2014-11-19  |  Hizkuntza politika

Patxi Baztarrika Ahoan Bilorik Gabe

«Ahoan bilorik gabe» Iparraldeko euskal hedabideek proposatzen duten hilabeteroko hitzordua da.Herria astekariak, Euskal Irratiak, Hitzak, Kazeta.infok eta Kanaldudek elkarlanean elkarrizketatu dute  Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako sailburuorde Patxi Baztarrika.

2014-11-07  |  Hizkuntza politika

Euskara, ospela eta egutera

Euskal Memoria Fundazioak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak ekoizturiko bideoa. Hizkuntza zapalkuntza eta euskararen kateari eusteko mugimendu herritar zabala ditu ardatz.

2014-07-15  |  Hizkuntza politika

Atzera begira, aurrera egiteko

Unai Iturriagak jarritako puntuei erantzun die Lorea Agirrek, eta besteak beste, hizkuntza ekologia, euskaldun izatearen kontzientzia, justizia soziala, minorizazioaren ajeak edota identitatea izan dituzte hizpide. Euskara normalizatzeko edo euskararen gune hegemoniko berriak sortzeko aukerez...

2014-06-05  |  Hizkuntza politika

Euskaraz gara Zarautzen

Ekainaren 14an Tolosan Udalerri Euskaldunen Eguna ospatuko dutela eta, hainbat eragilek, taldek eta langilek parte hartu dute bideoan, Zarautz euskaraz bizi den herri bat dela irudikatzeko.

2013-12-09  |  Hizkuntza politika

Hizkuntza eta burujabetza

Biltzar Nazional Katalanaren deialdiari erantzunez ehunka mila kataluniarrek burujabetzarako bidea irudikatu zuten giza-kate baten bidez 2013ko irailaren 11ko Diadan. Euskal Herrian Euskaraz (EHE) bertan izan zen eta galdera bat luzatu zien katalan zein euskaldunei: zein paper jokatzen du...

2013-05-23  |  Hizkuntza politika

Norberaren herrian eskubide osoz

Murgiako eskolan ezin da D ereduan ikasi. Ikasleek D ereduan ikasi ahal izateko egunero 14 kilometro egin behar dituzte Izarraraino. Egoeraren berri ematen duen bideo laburra egin du Behatokiak: "Norberaren herrian eskubide osoz".

2012-10-12  |  Hizkuntza politika

Duintasun bideak

Hizkuntz Eskubideen Behatokiak egindako lan honetan Nafarroan euskaraz ikasteko dauden zailtasunak jaso dituzte, legean aldaketa proposatzearekin batera.

2012-10-04  |  Hizkuntza politika

Euskara ezagutzeko eskubidea

2003ko azaroaren 27an Barakaldoko Sasiburu euskara elkarteak antolatutako mahai-ingurua, Zutik alderdiak Barakaldon zuen egoitzan. Ondorengo lagunek parte hartu zuten:  - Gabi Basañez, EHE taldeko kidea  - Igor Arroyo Euskal Herriak bere Eskola taldeko kidea  - Zigor...

2012-07-12  |  Hizkuntza politika

Euskararen kontrako diskurtsoa neutralizatzeaz

Soziolinguistika Klusterrak laugarren urtez antolatuta, Euskal Soziolinguistika Jardunaldien baitan, J.C. Etxegoien “Xamar” elkarrizketatu zuen Belen Uranga klusterreko kideak. Bertan Xamarrek, ohi duen estilo bizi eta zorrotzean hainbat kontu azpimarratu zituen. Besteak beste:...

2012-03-08  |  Hizkuntza politika

Eta Zumaian, bagara?

Jon Maia, Josu Waliño, Belen Uranga eta Markel Peñalba "Euskara, bestela ez gara" hitzaldi zikloaren barruan antolatutako mahai-inguruan. Irudiak: Zumaiako Euskara Zerbitzua, eta bideogilea: Baleike.

2012-03-01  |  Hizkuntza politika

Norabideari begiratu batzuk

Jon Sarasuak "Euskara, bestela ez gara" hitzaldi zikloaren barruan eman zuen hitzaldia Zumaian, 2012ko otsailaren 15ean. "Norabideari begiratu batzuk" hitzaldiko Irudiak: Zumaiako Euskara Zerbitzua, bideogilea: Baleike.

2011-12-15  |  Hizkuntza politika

Vascuencearen legea 25 urtez

2011ko abenduaren 15ean Vascuencearen legeak 25 urte: urte gehiegi euskararen normalizazioa galerazten, urte gehiegi nafarren hizkuntza-eskubideak urratzen... baina, hala ere, ezin izan dute herritarren euskaraz bizitzeko nahia makurrarazi. Aitzitik, nahi hori inoiz baino indartsuagoa da...

2011-10-14  |  Hizkuntza politika

18 urtez hizkuntza-eskubiderik gabe Osakidetzan

Ordiziako herritar baten seme-alabek 18 urtez izan dituzte haien hizkuntza-eskubideak urraturik Osakidetzan. Izan ere, denbora horretan guztian Osakidetzak ez du euskarazko asistentzia iraunkorki bermatu. Iturria: Hizkuntz Eskubideen Behatokia

2011-09-01  |  Hizkuntza politika

Euskararen berreskuratzea I: hizkuntzak biziberritzeko gako batzuk

Euskararen berreskuratzea azaltzeko egiten hasitako ikerketa eta sintesi lanaren lehen emaitza da. Azken hamarkadetako esperientzia era didaktikoan jaso da, argazki orokor bat eginez, batez ere munduko beste hizkuntza gutxitudun komunitateei begira.   Egilea: Garabide Gidoia: Jon Sarasua,...

2011-05-04  |  Hizkuntza politika

Euskara gaixo dago Osakidetzan

Hizkuntz Eskubideen Behatokiak egindako dokumental honetan euskarak osasungintzan duen lekua aztertzen da. Duintasun bidean, euskara gaixo dago Osakidetzan dokumentala, elkarrizketetan oinarrituta dago.

2011-04-05  |  Hizkuntza politika

Trebińu eta euskara

Apirilaren 7an, hasiera emango zaio Korrikari, Trebiñutik Donostiara. Goazen Arabako erdiguneko enklabera, Trebiñuko Konderrira eta Argantzunera, Roberto Gonzalez de Viñaspre herritarra lagun harturik.
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


AmetzagaiƱa Argia Antza iametza Adur Luditoys