Hizkuntza Eskubideak Bermatzeko Protokoloa abian da

Europako hizkuntza gutxituetako hiztunen eskubideak bermatzeko sortu da Donostiako Protokoloa. Kursaal Jauregian egin dute honen aurkezpena. Kontseiluak eta Donostia Fundazioak sustatutako proiektuak 185 neurri ditu bere baitan.

Hizkuntza Eskubideak Bermatzeko Protokoloa abian da

Europako hizkuntza gutxituetako hiztunen eskubideak bermatzeko sortu da Donostiako Protokoloa. Kursaal Jauregian egin dute honen aurkezpena. Kontseiluak eta Donostia Fundazioak sustatutako proiektuak 185 neurri ditu bere baitan.

Donostiako Protokoloaren aurkezpena zuzenean

Larunbatean, 11:30ean hasita zuzenean ikusi ahal izango da zuzenean ARGIAn.

Erdararen alde, askatasunean!

Bai, niri erdara gustatzen zait. Erromatarren kultura ederrarekin lotzen gaitu eta hori Europa guztiak zaindu beharko luke. Diotenez, gaztelerak gorde du latinaren fonologia zintzoen; eta, horregatik, ondasun baliotsua da.

Medikuen eta pediatren lautik bat ez da gai euskaraz egiteko

UEMAk (Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak), erakundeak berak biltzen dituen 76 udalerrietan familia eta larrialdi medikuen eta pediatren euskara gaitasuna neurtu du. 76 udalerriak Hego Euskal Herrian daudenez, Osakidetzako eta Osasunbideako profesionalak dira denak. 289 profesional zenbatu dituzte UEMAko udalerrietan. 73 ez dira gai euskaraz aritzeko. Familia eta larrialdi medikuen %22 da gai ez dena eta pediatren %35.

Botilarena

EAEko VI. Inkesta Soziolinguistikoaren emaitzak direla eta, nola dago euskararen botila? Botila dariola. Euskalduntzearen erritmoa motelegia da. Ez da aski urtero, batez beste, puntu erdi eskas haztea euskaldunen multzoa. Kalkulu azkar bat eginez, ohartuko gara ehun eta hirurogeita hamalau urte...

A new tool for working for language rights is on its way

Around 200 social stakeholders in European minority language communities were asked: What measures do you think should be taken in order to ensure respect for language rights? They gave more than 400 different answers. Donostia 2016 European Capital of Culture and Kontseilua (the Basque Language in Society Institution) are the promoters of the Language Rights Protection Protocol. And they have done more than just writing the protocol on paper, wanting it to be a tool for the future. The stakeholders have suggested the protocol's characteristics and, from now on, they will be able to use it.

Euskara askatasun bat da

Euskaraz egiten dudanean aske naiz. Beste hizkuntzaren batean mintzo naizenean, behartuta mintzo naiz: egoerak horretara behartuta eta nire plastikozko erdarek behartutako molde zurrunetan: beste pertsona bat naiz, tonu bakarreko eta ñabardurarik gabekoa. Erdaraz ez naiz ni. Horregatik, nire...

Badator hizkuntza eskubideen alde borrokatzeko tresna berria

Europako hizkuntza komunitate gutxiagotuetako 200 gizarte eragile ingururi galdetu diete: zuen hizkuntza eskubideak errespetatzeko zein neurri hartu behar direla uste duzue? 400dik gora ekarpen egin dituzte. Hizkuntza Eskubideak Bermatzeko Protokoloaren bultzatzaileak Donostia 2016 Europako Kultur Hiriburua eta Kontseilua dira. Protokoloa ez dute paper hutsean geratzeko landu, etorkizunerako tresna izatea da nahia. Gizarte eragileek proposatu dituzte protokoloaren nondik-norakoak, eta hemendik aurrera lanabes izango dute.

Ez naiz nekatuko esaten

Demagun matematikako irakaslearekin batera grabatzen dudala bideo bat. Nik euskarako irakasle honek. Sexu langile batek zakila nola jaten didan erakutsiz. Matematikakoak atzetik ematen dion bitartean.

Merkealdian euskara garesti dago Durangon

Durangoko Alde Zaharreko eta erdialdeko dendetako erakusleihoei begira ibili gara, eskaintzak eta deskontuak zein hizkuntzatan egiten dituzten neurtzeko. Datuek asteon bizitako beroak astintzeko moduko hotzikara sortu digute: merkealdien berri emateko kartelen %52.4 gaztelania hutsez daude.
EHE

Arrasateko EHEk euskaldunak aktibatzeko kanpaina hasi du San Joanetan

Arrasateko Gaztiok Euskeraz Bizitzera Goiaz du izena kanpainak. Herritarrak egunerokoan euskara hautatu dezaten animatu nahi dituzte.

Nola lortu Osakidetzan hizkuntza eskubide-urraketak gehiago salatzea

2015ean lortu da. Elebidek 404 intzidentzia jaso ditu Osakidetzari soilik lotuak. 2014an eremu guztietan jarritako intzidentziak 412 izan ziren.

Aldaketa txikiak Nafarroako euskalgintzaren patriketan

Aldaketaren Gobernuak gehiago egingo zuela uste zuten Nafarroako euskaltzaleek, diruari dagokionez behintzat nabarmen gehiago. Urrats garrantzitsuak egin direla ere ezin uka, esanguratsuena D eredua “eremu ez euskaldunera” zabaltzearena. Baina askoz gehiago behar da, hori adieraziko du euskalgintzak kalean ekainaren 4an.

“UPNk erabiltzen duen argudio berbera erabili du Izquierda-Ezkerrak”

Kontseiluak manifestazioa deitu du Iruñean ekainaren 4rako: Bide eman euskarari. Euskaraz bizi nahi dugu. Lau alderdiko gobernuari babesa emateko eta eskatzeko antolatu dute. UPNren oldarraldien aurrean herritarren babesa izango dute, baldin eta neurri ausartak hartzen baldin badituzte. Gobernuko kide den Izquierda-Ezkerraren jarrerak harrituta dauka Kontseilua.

Euskararekin lotutako aferengatik jaso du Arartekoak kexa gehien

2015eko txostena aurkeztu du Nafarroako Parlamentuan. Iaz, 2014an baino jardunketa gutxiago izan dira, %31 egin dute behera, hain justu.
EHU

Mediku onak euskaldunak dira: EHUren graduazio ekitaldiko hitzaldi gogoangarria

Medikuntzako graduko 2015-2016 ikasturteko 6. mailako ikasleek karreran euskara zein egoeratan dagoen salatu dute graduazio ekitaldian. "Gradu guztia euskaraz ikasteko ezintasuna eta egunerokotasunean dauzkagun oztopoak agerian utzi nahi izan ditugu", adierazi dute.

Prentsaurrekoan katalanez erantzuteko eskubidea ukatu diote Real Madrileko jokalari bati

Real Madrileko atezain Kiko Casillari katalanez erantzuteko aukera ukatu dio futbol taldeko prentsa arduradunak, Catalunya Radioko kazetari batek katalanez itaundu ostean.  

Ehunka lagun larunbatean Iruņeko euskarazko haur eskolen alde; ekainaren 4an mobilizazio nazionala

Ekainaren 4rako mobilizazioa iragarri du euskalgintzak, epaitegiek euskarazko bi haur eskola berriak ez irekitzeko agindu eta gero.

Baietz ba, Gasteizen aurkituko duzula norekin egin euskaraz

Rikardo Arregi Diaz de Herediak gogoan du gasteiztarra eta euskalduna zela esaten zuenean nola galdetzen zioten ea non zituen behiak eta ardiak. Baserritarra behar zuen izan, ezinbestean. Ane Pedruzo Redondok ez du ezagutu ere egin garai hori. Badaki beti ez diotela euskaraz erantzungo, eta batzuetan erantzun txarrak ere jasoko dituela, baina lehen hitza euskaraz egiten tematuta dago. Biek –beste askoren artean–, euskararekin dituzten bizipenak kontatu dituzte ahotsak.eus proiektuak landu duen “Gasteizko euskararen ahotsak” bideo sortan. Ondoko lerroetan elkarrizketetako pasarteak dituzue.

Gizonentzat emakumea dena erdaldunentzat euskalduna al da?

Baliagarriak al dira gizon taldeak? Eta erdaldunenak?; Parekidetasuna gai politikoa da, eta euskara?; Nola har dezakete parte gizonek eurek diseinatu ez duten zerbaitetan? Eta erdaldunek?.

Neonatologian ez dago txantxangorririk

Euskararen geroa kalean, eremu ez formalean jokatzen dela esaten entzuten ditugu gure agintariak azken aldian. Hori ukatu gabe, gure istorioak, bere xumean, errealitate gordin eta onartezin bat islatzen duela uste dugu. Hain zaila da bi hizkuntza ofizialak jakitea eskatzea? Noiz arte egon behar dugu zain?

Nola eutsi euskaldun, 684 biztanle berri etorriko balira

Baztango Udalak Aroztegiko proiektuaren Eragin Linguistikoaren Ebaluazioa egin du. Aroztegia Jauregia SM enpresak golf zelaia, hotela eta 228 etxebizitza egin nahi ditu 341 biztanle dituen Lekarozen. Proiektuak euskal hiztun komunitatean ondorio larriak izan ditzakeela aurreikusi du ebaluazioak.

Justizia euskaraz, oztopoz beteriko bidea

Espainiako Konstituzioko 3.2 zein Gernikako Estatutuko 6. artikuluak, euskararen ofizialtasuna aitortzen dute Euskal Autonomi Erkidegoan. Era berean, Botere Judizialaren Lege Organikoko 231.3.artikuluan eta Euskararen Erabilpena arautzeko azaroaren 24ko 10/1982 Legearen 9.artikuluan, Justizia...
EHE

Baionan egingo dute Euskaraz Bizi Eguna apirilaren 16an

“Izan, egin, eragin. Euskal Herrian Euskaraz” lelopean egingo dute Euskaraz Bizi Eguna apirilaren 16an Baionan. Euskal Herrian Euskarazek azaldu du “euskaraz bizitzearen aldeko hautuari behar duen bultzada emateko eguna” dela.

"Oinarrizko eskubideen defendatzaileek hizkuntza eskubideak ere bere egin beharko dituzte"

Euskararen gizarte erakundeen Kontseiluak Hizkuntza Eskubideak Bermatzeko Protokoloa aurkeztu zuen joan den otsailaren 24an Baionan. Egitasmoaren xedea Europako Batasuneko hizkuntzen arteko berdintasuna da, hori bermatuko duen tresna sortzea.

Sarrerak, euskaraz

Ebidentea den zerbait esateko arrisku handiarekin erabaki dut anekdota bat kontatzea. Euskal Herriari Martetik begiratzeko konplexua daukat batzuetan, eta ebidentea zer den eta zer ez den jakiteko gaitasuna galtzen dut. Hor doa,  badaezpada.  Euskal Herrian izan naiz (1) eta Osasun...

Txantxangorriaren hegaldiak!

Bernardo Atxagak “Txantxangorria txantxate, birigarroa alkate, xoxoa dela mediante, txepetxa preso sartu dute” kopla zahar honi emandako interpretazioaren arabera, txantxangorria urte berriaren ikur da, urte guztian ez baizik abenduan ikus dezakegulako gure inguruan, eta entzun haren...

Hizkuntza Eskubideak Bermatzeko Protokoloa gizarte eragileen ekarpenak jasotzen ari da

Hizkuntza Eskubideak Bermatzeko Protokoloa Donostia 2016k eta Kontseiluak elkarlanean abian duten egitasmoa da. Urte amaieran erakutsiko ditu fruitu nagusiak; bitartean, ekarpenak jasotzen ari da aurkezpen publikoetan.

Osakidetzan, euskaraz eskainiko ez dizutenez, zuk eskatu

Odol analisiak, historia klinikoa, traumatologoaren txostena... ez dituzu sekula euskaraz irakurriko, ez bada aurrez euskaraz jasotzea eskatu duzula. Eskariak eskaintza aupatuko duela uste du Aitor Montes Aramaioko medikuak. Iaz Arrasaten bezala, orain Oñatin egin dute osasun informazioa euskaraz eskatzeko kanpaina.
Multimedia

2016-12-20  |  Hizkuntza eskubideak

Euskaldun nahi zaitut

Euskaraz ez dakien norbaitekin gaztelerara salto ez egitea errespetu falta al da? Nola erakarri oraindik euskaldundu ez diren horiek? Galdera horien inguruan eta euskararen egungo egoeraz aritu gara Lorea Agirre (Jakin) eta Estitxu Eizagirrerekin (Argia).

2016-11-24  |  Hizkuntza eskubideak

Egunero zerbait aldatu daitekeelako

Asier Huegun euskaraz bizi nahi duen herritarra da. Alabaren nortasun agiria egitean, jaiotza agiria euskaraz egitea ukatu zioten. Hizkuntz Eskubideen Behatokiarekin harremanetan jarri eta oztopoa gainditzea lortu du.

2016-11-16  |  Hizkuntza eskubideak

Hizkuntza-eskubideak: hiztunen ala herritarren eskubide?

Zer nahiago duzu mediku ona ala mediku euskalduna? Mahai gainean jarri zen galdera, berriz ere, EAEko legebiltzarreko hauteskunde kanpainan. Hizkuntza-eskubideei buruz hausnartu dugu Zigor Etxeburua (Kontseilua), Aitor Montes (etxeko medikua) eta Garbiñe Petriatirekin (Behatokia).

2016-03-15  |  Hizkuntza eskubideak

Egian Euskaraz Bizi Nahi Dugulako ekimena

Donostiako Egia auzoko eragile eta norbanakoek astebetez euskaraz bizitzeko konpromisoa hartu zuten zazpi txandatan. Informazio gehiago: egianeuskaraz.wordpress.com

2015-11-12  |  Hizkuntza eskubideak

Euskaraz badakigu, zergatik ez gara bizi euskaraz?

Zergatik ez gara bizi euskara hutsez euskaraz hitz egiten jakinda? Lutxo Egia idazlea, Oihana Bartra bertsolaria eta Fermin Etxegoien kazetariaren hausnarketak jaso dituzte Ertzak saioan.

2015-11-10  |  Hizkuntza eskubideak

Gogoan izan

Alzheimer gaitza duen pertsona batek euskaraz bizitzeko duen nahia eta determinazioa ditu ardatz lanak. Duen gaitza dela eta jaso behar duen tratamendu bat erdaraz jasotzea proposatzen diotenean, Maixus Rekaldek argi ikusten du hori ere euskaraz jaso nahi duela eta tinko egiten du horren alde, hori...

2015-03-11  |  Hizkuntza eskubideak

Euskaraz bai, baina erdarak lagunduta

 “Oztopoen gainetik euskaraz biziko gara” deiadar egin zioten Carlos Urquijori milaka lagunek, otsailaren 28an Donostian Kontseiluak antolatutako manifestazioan. Espainiako Gobernu ordezkariak 20 bat udal epaitegitara eraman ditu udal aktak euskara hutsean bidaltzeagatik eta...

2014-12-02  |  Hizkuntza eskubideak

Hamaika hizkuntza, borroka bakarra

Askapena erakunde internazionalistak eta EHE eragile euskaltzaleak Euskararen Nazioarteko Egunerako (ENE) bideoa egin dute auzolanean. Herrialde Katalanetatik, Maputxe Herritik, Aragoitik, Korsikatik, Bolibiatik, Irlandatik eta Japoniatik iritsitako mezuekin osatu duten ikus-entzunezkoa. Munduko...

2014-03-19  |  Hizkuntza eskubideak

Ez gara espaloitik jaitsiko!

Zenbat aldiz eskatu zaigu euskaldunoi ustezko errespetu edota edukazio delako baten izenean euskararen espaloitik jaitsi eta erdaren errepidera salto egitea? Zenbat aldiz esan zaigu euskara bizikidetzarako tresna dela? Bizikidetza, errespetua edo edukazioa aldarrikatu al daitezke pertsona bati...

2011-02-01  |  Hizkuntza eskubideak

Izan, egin, eragin

Euskal Herrian Euskaraz (EHE) herri mugimenduko eragile euskaltzaleak 30 urte bete zituen 2009ko azaroaren 4an. Dokumentalak, sortze garaitik gaurdainoko EHEko hainbat kideren bizipenak eta gogoetak jaso ez ezik, hauetan eta bide horretan bultza egin duten zenbait euskaltzalerenak ere jaso ditu;...
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


AmetzagaiÃąa Argia Antza iametza Adur Luditoys