Michel Houellebecq-en 'Sumisioa': dekadentzia gaur da

  • François Bayrou, Tariq Ramadan, Jean-François Copé, Marine Le Pen, Florian Philippot, Jules Ferry, François Hollande, Barbier, Onfray eta ez dakit zenbat izen ezagun baino gehiago dauzkan liburu bat da hau. Baina ez da saiakera. Ez da azken hamarkadetan gainbeheran dagoen Frantziako beste best-seller hura ere –Eric Zemmour-en Le suicide français–. Nahiz eta bataren eta bestearen argitalpenen artean bi hilabeteko tartea soilik igaro zen. Michel Houellebecqek idatzi du. Eta bere liburu interesgarriena da Sumisioa (Meettok 2015). Ez da –kritika negatibo gehienak horretan zentratu badira ere– probokazioz jositako liburu bat. Alegia. Ez da aurreko liburuak baino misoginoagoa, arrazistagoa, eta finean, klasistagoa. Baina bada, lehenengo aldiz, beldurrik gabe eta egungo Frantziako politikari buruz agerian idatzi duen lehena.

Hedoi Etxarte @hedoi_etxarte
2015eko azaroaren 20a
Michel Houellebecq idazle frantziarraren azken nobela euskaraz publikatu du Meettok argitaletxeak.

Sumisioa argitaratu arte bi sektore nagusirengan izan du arrakasta Houellebecqek. Lehenak hirietako progreak ziren, bizitza fineko burges txikiak, unibertsitarioak, antiarrazista toleranteak, Houellebecqen poesiari eta nobelei sorbaldaren gainetik begiratzen zioten: herri atzeratua ikusten zuten, Fronte Nazionaleko langile potentziala. Bigarrenek euren buruak ikusten zituzten: langile klaseko irakurleak ziren, idatzita aurkitzen zuten “haiek esan nahi baina ausartzen ez zirena”, sartzen zen gazte sexuatuekin eta zahar inpotenteekin, barre egiten zien etorkinei eta barre aitzurlariei. Hori baita Houellebecqen literaturak –liburu honetara arte– funtsean egin duena: mundua mespretxatu.

Antizipazio nobela da (2022ko Frantzian kokatua) propositiboa delako. Historiako une labur batez laikoa izan den herrialde baten ber-erlijiotzeaz hitz egiten digu. Ideien bataila eskuin liberalak irabazi duen herrialde batean gaude (148. orrialdea). Aurrez egon zen islamaren inguruko beste alderdi bat –fikziozko– Tariq Ramadanek gidatua baina ezker antikapitalistarekin lotura zuen eta ez zuen aurrera egin. Mohamed Ben Abbes-en Anaiarte Musulmanak (frantsesezkoan Fraternité Musulmane –kasualitatez Fronte Nazioanalaren FNren antzekoa–) Frantziaren aldaketa ez du muturreko erlijiotik planteatzen, baizik eta tradiziotik, lasaitasunetik, nolabaiteko hirugarren munduarenganako atxikimendutik, Mediterraneoaren bi aldeen arteko anaitzatik.

Funtsean, Frantsesek haien bizitzak zerbitzu sekretuen esku uzteko inolako arazorik ez duten egunotan (%84k Figaroren inkesta egin berri baten arabera) “sumisiorik erabatekoena da giza zoriontasunaren gailurra” (249. orrialdea). Pertsonen %99aren azpiratzea handitzen da, emakumeena bereziki: “Bada harremanik emakumearen gizonarekiko sumisioaren [...] eta gizonaren Jainkoarekiko sumisioaren artean, islamak ikusten duen gisan”. Emakumearen marjinazioa gutxinaka planteatzen da –Marie-Françoisen pertsonaiaren bidez, unibertsitateko irakasle ezagun izatetik etxeko andre izatera (147. orrialdea)–. Horregatik ez nuke esango –euskarazko argitalpeneko kontra-azalean hala esaten bada ere– “amesgaizto baten modura garatzen” denik sumisioa. Frantzia menperatua, hortxe dago: ahulak ahultzen dituena, indartsuak indartzen.

Bada, ultra-ezkerraren despiste kulturalarekin bat eginda, liburua boikotatzeko dei egin duen jendea –Edwy Plenel Mediaparteko zuzendaria, adibidez–. Baina Sumisioari jaramon egin nahi ez izatea da gaur egungo Frantzia dekadente, beldurti eta –zentzurik okerrenean– erreakzionarioenari jaramonik ez egitea.


Nazioarteko literatura kanaletik interesatuko zaizu...
2017-11-26 | Aritz Galarraga
Rafael Chirbesi bizian egin gabeko bisita

Aspaldiko zor bat kitatuta, Rafael Chirbes zenaren etxean egon gara, Beniarbeigen, Alacanten. Aukera baliatu dugu, ez bakarrik idazlearen izena daraman fundazioaren zeregina ezagutzeko, baita idazlea jaio eta hiltzen ikusi zuen geografia, haren liburuetan hainbestetan agertzen dena, zapaltzeko ere.


"Emakumezko idazleak dagokien lekua hartzen ari dira Literatura Unibertsala bilduman"

Durangoko Azokaren aurreko argitalpen-lasterketan hots handirik egin gabe pasa da beharbada notizia: Emily Brontëren Gailur ekaiztsuak nobela euskaraz irakur daiteke jada. XIX. mendeko klasikoa itzuli duen Irene Aldasororekin hitz egin dugu liburuaz, idazleaz, itzulpenaz eta oraindik euskarara itzultzeko dagoenaz.


Literaturako Nobel sariaren sekretua: etxeko lanak emaztearen esku uztea

Lau astez idaztera jarria: ez telefono deirik, ez e-postarik, ez otordu prestatzerik, ez inolako etxeko lanik. Kazuo Ishiguro Literatura Nobel sariak 2014an kontatu zuen bere sekretua. Etxearen ardura emazteak hartu zuen.


2017-10-05 | ARGIA
Kazuo Ishigurok irabazi du Literaturako Nobel saria

Kazuo Ishiguro japoniar jatorriko idazle britainiarrak irabazi du Literaturako Nobel saria.


2017-09-10 | Mikel Asurmendi
"Irakurleak esan dezake liburua txarra dela, baina hori ez da zure kulpa"

Literatura Unibertsala sailarekin batera sortu zen Igela argitaletxea, 1989an. Hiru tolosar ziren, bi irakasle –Joseba Urteaga eta Xabier Olarra– eta grafista bat. Ikasleei literaturan zaletzeko eman behar zizkieten testuak ekarri nahi zituzten. Irakurketa arineko liburu eskerga –nobela beltza, besteak beste– eta klasiko andana itzuli dituzte harrezkero. James Joyce idazlearen Ulises nobelaren inguruan jardun dugu Olarrarekin, nobelaz eta itzulpengintzaz. Bera dugu... [+]


2017-09-10 | Irati Elorrieta
Atsedenen ondorioez

Auzokoekin harreman ona dugunez, etxeko giltza uzten diegu oporretan goazenean. Horrela, beren udako bisitek gurean ostatu har dezakete. Oporretatik bueltan, hozkailuan gutxieneko jakiak eta, sukaldeko mahai gainean, kanpoan izan garen bitartean etxera heldu zaizkigun astekariak aurkitzen ditugu txukun-txukun pilaturik. Paper-sorta mardul hori gainbegiratu behar izaten dut eguneroko martxa hartu baino lehen. Erritu bihurtutako ohitura zentzugabe bat da. Ez naiz gai etxera heldu eta hurrengo... [+]


"King Kong teoria" liburua: Virginie Despentes punka euskaraz dator

Idazle eta feminista frantziarrak King Kong Théorie saiakera autobiografikoan gizarte heteropatriarkala astintzen du, baita feminismoaz gogoeta interesgarriak egin ere.


Galizia underground

1959an publikatu zen literatura galiziarra astindu zuen nobela hau, baina duela gutxi arte ez dugu euskaraz irakurtzerik izan, Ramon Etxezarretaren itzulpena 2015ean argitaratu baitu Igelak.


John Berger bizikide hildakoen ekonomian

Nola gogoratu John Berger bezalako egile marxista bat? Nola oroitu bere ekarpen material eta kulturala, hil ondoren? Ikuskizunaren gizartean egile baten heriotza egunetik egunera agertu eta desagertu egiten da. Indarkeria kapitalista isilak lanak eta gorputzak ahaztarazten ditu, salgai ez den oro baztertuz. Sarritan ez gara basakeria honetaz ohartzen.


Zer afalduko dugu?

Londres, 1851. What shall we have for dinner? (Zer afalduko dugu?) izenburuko liburua argitaratu zen. Lady Maria Cuttlerbuck-ek sinatutako lanak afaltzeko 42 menu jasotzen zituen, askotarikoak, bi lagunentzako afari xumeetatik hasi eta hamazortzi afaltiarrentzako oturuntza oparoetaraino. Londres viktoriarrean gastronomiarekiko interesa gora ari zen, atzerriko sukaldaritza lantzen zuten jatetxe kopurua bezala. Errezeta bilduma hura best seller bihurtu zen berehala. Liburuaren jatorrizko... [+]


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude