ARGIA.eus

2021eko apirilaren 21a

Nazioartea > Amerika > Kanada

Kanada kanaleko multimediak
Kanadako autoktonoak barrikadetan, haien lurren eta denon biziaren defentsan

Geroz eta blokeatuagoa du Kanadak ekonomia. Barrikadak montaturik, otsailaren 6az geroztik dabiltza Wet´Suwet´En Lehen Nazioko herritarrak mendebaldetik ekialdera doan trenbidea blokeatzen. Egunez egun, beste Lehen Nazioetakoak zein ekologistak lotu dira borrokari eta gaurko egunean portu, autobide zein trenbide, hamarnaka blokeo egiten ari dira herri guztian zehar. Oinarrian, haien lurretatik pasa nahi dieten oliobide bat. Baina, askoz zabalagoa da jokoan dagoena.


Jatorrizko herrien lurretan sortu nahi duten petrolio-hodiari aurka egin diote Kanadan

Kanadako Wet’suwet’en (British Columbiako probintzia, herrialdearen mendebaldean) jatorrizko herria eraiki nahi duten 645 kilometro bueltako petrolio-hodiaren aurka egiten ari da. Azken albisteen arabera, polizia oldartu eta gutxienez 21 pertsona atxilotu dituzte ostegunetik, otsailaren 6a, Democracy Now-k azaldu bezala.


2020-01-17 | Mattin Zeberio
Zortzi Yukon
MULTIMEDIA - dokumentala

Alaska eta Kanada arteko lurralde urrunetan, Yukonera urre bila joan ziren haien bideari jarraituko dio 16 eta 64 urte bitarteko zortzikote batek, oinez eta kanoaz. Duela ehun urte igaro ziren haien urratsetan, kide gazteenetik zaharrenera, nork bere esperientzia biziko du. Ikuspegi horiek guztiak eta Yukon ibaiaren handitasuna biltzen ditu istorio honek, 17 urteko gazte baten begietatik.

Gidoia, grabaketa & edizioa:
Mattin Zeberio Larraza

Taldekideak:
Eunate Martinez de Rituerto... [+]


2019-09-02 | ARGIA
Kanadako hegazkin konpainia bat isundu dute frantses hiztunen eskubideak ez errespetatzeagatik

BBC News-ek emandako albistearen arabera, salaketa Kanadako frantses hiztun bikote batek jarri du. Air Canada konpainiak 21.000 dolar ordaindu beharko dizkie kalte-ordain moduan eta barkamen eskutitza ere idatzi beharko die hizkuntza eskubideak ez babesteagatik.


Monique Nolett-Ille. Azken hiztunetarikoa
"Biziaren legez adinekoak joan zaizkigu eta haiekin batera hizkuntzaren jakintza"

Hamabost egunero hizkuntza bat desagertzen da. Kanadan 90 hizkuntzaz gora daude eta bi herenak dira desagertzeko zorian, UNESCOren arabera. Datuak ezagutu arren, zifren hoztasunak ez digu ordea hiztun komunitatearen errealitate gordin eta gogorra islatzen. Errealitate horretaz hitz egin digu Monique Nolett-Ille abenakis hiztunak. Transmisioa etenda, hiztunak zendurik, kiskun-kaskun hizkuntza horretan mintzo diren azken bost hiztunetarikoa dugu.


2019-04-24 | ARGIA
Filipinek "gerra mehatxua" egin diote Kanadari, herrialdera esportatutako zaborragatik

Kanadatik Filipinetara 2013an bidalitako 50 hondakin kontainerrek itzali ez den sute diplomatikoa piztu dute bi herrialdeen artean. Rodrigo Duterte presidente filipinarrak Kanadari gerra deklaratzeko mehatxua egin du zabor-edukiontziak herrialdetik eramaten ez badituzte.


2018-11-23 | Jon Maia
Apaizac obeto
MULTIMEDIA - dokumentala

Pasaiako Albaola itsas kultur erakundeak Apaizac Obeto espedizioaren bidez, ahalegin berezia egin zuen itsasoaren historiako pasarterik harrigarrienetako bat ezagutzera emateko : XVI. mendeko euskaldunen balearen eta bakailaoaren arrantza Kanadako Ipar Atlantikoan. Historia honek du abiapuntu, Quebec edo Kanada izan aurretik, lur haiei mapa zaharrenetan Nouvell Biscay (Bizkaia Berria) esaten zitzaienean; urtero urtero, milaka euskaldun Ozeano Atlantikoa gurutzatu eta "Mundu Berriaren"... [+]


Beren borondatearen aurka antzutu zituztela salatu dute Kanadako 60 emakume indigenak

1973az geroztik legez kanpokotzat jo izan da jendarteko kolektibo jakin batzuk antzutzera behartzea. Azaleratzen joan diren testigantzen arabera, ordea, praktikak bere horretan dirau.


2018-09-30 | Jakoba Errekondo
McIntosh sagarra

Ordenadoretan, tabletatan, segapotoetan eta horien publizitatean ikusten dugu, batez ere, McIntosh sagarra. Zer den ederki adierazten du bere logotipoak, ondo asmatu zuen egileak; puska falta zaion sagarra da, norbaitek kosk egin izan balio bezala. Izan ere McIntosha jan-sagarra da.

Kanadako sagar nazionala da, han sortua baita. Jonh McIntosh (1777-1846) guraso eskoziar immigranteen semea New Yorken jaio zen, eta 1800. urte inguruan Kanadan Ontario probintziako Matilda herrian sail batzuk... [+]


Kanada eta Danimarka "gerran"

Nares itsasartea, 1871-1873. Charles Franci Hall esploratzaile estatubatuarrak hirugarren espedizioa egin zuen Ipar Polora. Bidean 1,3 km koadroko uhartetxoa topatu zuen Kennedy kanalaren erdian.