ARGIA.eus

2021eko uztailaren 29a

Nazioartea > Amerika > Kanada

2021-07-13 | ARGIA

Panelakut tribuak egin du oraingoan aurkikuntza: identifikatu eta dokumentatu gabeko 160 hilobi baino gehiago, 1890etik 1970era ume indigenak bortxaz eramaten zituzten barnetegi izandakoan, Kanadako golkoan. Halako barnetegietan 1.100 hilobitik gora aurkitu dituzte dagoeneko.

Kanada kanaleko multimediak
751 hilobi aurkitu dituzte Kanadan, ume indigenentzako barnetegi batean

Cowessess herriko Marieval barnetegian aurkitu dituzte hobiak. Eskola hauek Elizak eta Kanadako Estatuak kudeatzen zituen 1831tik 1997ra artean, haur indigenak “zibilizatzeko”.


Kanadako ume autoktonoentzako barnetegiak: milaka hil zituzten, besteak traumatizatuta atera ziren

Lurperaturiko 215 umeren gorpuzki atzeman zituzten maiatzean Kanadako Kamloopseko eskola batean. “Zibilizatu beharreko basati” batzuenak dira, hots, kolonoen etorrera aitzin haien lurrean eta haien lurretik bizi ziren autoktonoenak. Asimilatzeko helburuz, eskola eta barnetegi sistema behartu bat antolatu zuten eskuz-esku Elizak eta Kanadako Estatuak. 1831tik 1996ra iraun zuten barnategiek eta orotara 150.000 haur pasa ziren bertatik. Etxeratu zirenak eraso kultural, emozional,... [+]


2021-02-25 | Jon Torner Zabala
Etnako sua, Niagarako izotza. Irudi ikusgarriak utzi dizkigu naturak

Naturak irudi ederrak laga dizkigu egunotan. Munduaren punta batean sua, izotza bestean. Etna sumendia egurrean, eta Niagarako urjauzia erdi-izozturik.


2021-01-19 | ARGIA
Inuiterazko lehen telebista martxan da Kanadan

Uvagut du izena eta urtarrilaren 18an ekin dio emisioari, soilik inuiteraz arituko den Kanadako lehen telebistak. Egun osoko programazioa eskainiko du, astean zazpi egunez. Azken 30 urteetan inuiteraz hamaika lan egin duen Nunavut Independent Television Network ekoiztetxeak sortu du.


Tiroketa Kanadan: poliziaz jantzitako gizon batek hamasei pertsona hil ditu

Nova Scotiako probintzian gertatu da ezbeharra. Poliziaren auto itxurako baten barrutik aritu da ustezko hiltzailea hamabi orduz jendeari tiro eginez. Hiltzailea bera ere hilda agertu da. Tiroketa hau da Kanadak bere historia modernoan jasan duen lazgarriena.


Ternuara joan-etorria
MULTIMEDIA - dokumentala

Garai batean Ternuara baleak eta bakailaoa harrapatzera joaten ziren euskal arrantzaleen antzera, arraunlari talde batek burututako Indianoak 2017 itsas espedizioaren nondik norakoak erakutsiko dizkigu Caroline Richter-Boninik eta Eneko Olasagastik zuzendutako ikus-entzunezkoak.

Historia, kultura eta kirola uztartu zituen Angeluko Indianoak-Ibaialde elkarteak Saint-Pierre eta Mikeluneko Euskal Pilotako Ligarekin batera antolatutako ekimenak. 21 arraunlarik hartu zuten parte, lapurtarrak... [+]


PODCAST #28 | Poliziak oliobidea defendatu, Kanadako autoktonoek trenbideak moztu

Geroz eta blokeatuagoa du Kanadak ekonomia. Barrikadak montaturik, otsailaren 6az geroztik dabiltza Wet´Suwet´En Lehen Nazioko herritarrak mendebaldetik ekialdera doan trenbidea blokeatzen. Egunez egun, beste Lehen Nazioetakoak zein ekologistak lotu dira borrokari eta gaurko egunean portu, autobide zein trenbide, hamarnaka blokeo egiten ari dira herri guztian zehar. Oinarrian, haien lurretatik pasa nahi dieten oliobide bat. Baina, askoz zabalagoa da jokoan dagoena.


Kanadako autoktonoak barrikadetan, haien lurren eta denon biziaren defentsan

Geroz eta blokeatuagoa du Kanadak ekonomia. Barrikadak montaturik, otsailaren 6az geroztik dabiltza Wet´Suwet´En Lehen Nazioko herritarrak mendebaldetik ekialdera doan trenbidea blokeatzen. Egunez egun, beste Lehen Nazioetakoak zein ekologistak lotu dira borrokari eta gaurko egunean portu, autobide zein trenbide, hamarnaka blokeo egiten ari dira herri guztian zehar. Oinarrian, haien lurretatik pasa nahi dieten oliobide bat. Baina, askoz zabalagoa da jokoan dagoena.


Jatorrizko herrien lurretan sortu nahi duten petrolio-hodiari aurka egin diote Kanadan

Kanadako Wet’suwet’en (British Columbiako probintzia, herrialdearen mendebaldean) jatorrizko herria eraiki nahi duten 645 kilometro bueltako petrolio-hodiaren aurka egiten ari da. Azken albisteen arabera, polizia oldartu eta gutxienez 21 pertsona atxilotu dituzte ostegunetik, otsailaren 6a, Democracy Now-k azaldu bezala.


2020-01-17 | Mattin Zeberio
Zortzi Yukon
MULTIMEDIA - dokumentala

Alaska eta Kanada arteko lurralde urrunetan, Yukonera urre bila joan ziren haien bideari jarraituko dio 16 eta 64 urte bitarteko zortzikote batek, oinez eta kanoaz. Duela ehun urte igaro ziren haien urratsetan, kide gazteenetik zaharrenera, nork bere esperientzia biziko du. Ikuspegi horiek guztiak eta Yukon ibaiaren handitasuna biltzen ditu istorio honek, 17 urteko gazte baten begietatik.

Gidoia, grabaketa & edizioa:
Mattin Zeberio Larraza

Taldekideak:
Eunate Martinez de Rituerto... [+]