Emakumeak borrokan
Testigantza berri bat argitara

Pederastia Derioko seminarioan

  • ARGIAk beste sexu gehiegikeria kasu baten lehen eskuko testigantza dakar orriotara: frankismo garaian Derioko seminarioan ere jasan zuten pederastia adingabeek. Hamarkada askotan isilean egon den egiturazko basakeria batek Elizaren erakundeak astindu ditu. Apaizen eskuetan sexu-abusuak jasan zituzten biktimen salaketak ugaritzen ari dira. Euskal Herrian ere, tantaka, azaleratzen ari da ezkutuko orbana.

Juan Mari Arregi
2019ko martxoaren 10a
Derioko eraikinak Seminario Handia (ezkerrean) eta Seminario Txikia (eskuinean) biltzen zituen. Azken honetan gertatu ziren sexu-abusuetako batzuk: eskuineko kantoi biribilduan, hirugarren soilaruan zuen bulegoa “zuzendari espiritualak” . (Argazkia: ARGIA
Derioko eraikinak Seminario Handia (ezkerrean) eta Seminario Txikia (eskuinean) biltzen zituen. Azken honetan gertatu ziren sexu-abusuetako batzuk: eskuineko kantoi biribilduan, hirugarren soilaruan zuen bulegoa “zuzendari espiritualak” . (Argazkia: ARGIA)

Elizgizonek eta apaizek munduko hainbat bazterretan adingabeei egindako sexu abusuen salaketak ugaritzen ari dira, baita Euskal Herrian ere. Salaketa horietako batzuen atzean gotzainak eta kardinalak ere badaude. Aldi berean, ikusten ari gara nola ezkutatu eta babestu dituen Vatikanoak Elizako goi kargu horiek, haien jokabidearen aurrean. Azken asteetan salaketak Katalunian zentratu dira eta Montserrateko abadia izan dute epizentroa. Euskal Herrian, berriz, Deustuko Salestarren Eskolan eta Gipuzkoako diozesian daude begirada guztiak orain.

Otsailaren amaieran jadanik hogeita hamar salaketa jaso zituzten Deustuko salestarrek eta gutxienez hiru elizgizon daude inplikatuta: Jose Miguel San Martin, Don Txemi izenez ezagutzen dutena, Luis Rojo jadanik zendutako ikastetxeko zuzendari ohia, eta izenik ezagutzera eman ez den hirugarren bat. Alabaina, lehen zortzi salaketak artxibatu egin ditu Bilboko instrukzio-epaitegi batek, 80ko hamarkadan gertaturiko gehiegikeria horiek preskribitu egin dutelako. Biktimek gogorarazi dute preskripzioak ez duela esan nahi erasotzaileak errugabeak direnik eta “irmotasun, gardentasun eta umiltasun” gehiago eskatu diote Elizari.

Ikusten ari garenarekin, antzeman dezakegu hau guztia izeberg beldurgarri baten zati txiki bat besterik ez dela. Izeberg hori pixkanaka ari da azaleratzen sexu-abusuen biktima izan diren horien salaketari esker. Badira hamarkada batzuk gehiegikeria horiek gertatu zirela. Apaizak edo elizgizonak izan ziren erasotzaile, euren boterea aprobetxatuz; eta haur gazteak biktima, botere-harreman horrek azpiratuta. Eliz-agintariek berriz, Vatikanoa buru zutela, ezkutatu egin zuten hori guztia.

Elizaren eta bere erakunde erlijiosoen barruan izandako sexu-gehiegikerien egoera orokor honek erreakzio handia sortu du herritarren artean, eta besteak beste, Espainiako Gobernuak berak Elizako hierarkiari eskatu dizkio pederastiaren inguruan egin dituen ikerketa guztien berri eman diezaiola, helburu zehatz batekin: “Onartezina da oraindik halako gertaerak ezkutatzen ibiltzea, argi gehiago eman behar zaie”.

Apaizak edo elizgizonak izan ziren erasotzaile, euren boterea aprobetxatuz; eta haur gazteak biktima, botere-harreman horrek azpiratuta. Eliz-agintariek berriz, Vatikanoa buru zutela, ezkutatu egin zuten hori guztia

Testuinguru horretan, sexu-gehiegikeria gehiagoren berri emango dugu segidako orrialdeetan: 1954 eta 1960 artean Derioko diozesi seminarioan zeuden adingabeei egindakoak. Abadegaiak formatzeaz arduratzen zirenek egin zizkieten abusuak 12 eta 15 urteko nerabeei. Lerro hauek sinatzen dituenaren testigantza pertsonalaz gain, informazio kolektiboa ere badakarkigu, Derioko “zuzendari espiritual” baten gehiegikeriak jasotzen dituen inkesta ofizial baten bidez. Seminario bereko beste arduradun batengan ere badaude antzeko susmoak.

Aita Santua, hautazko zelibatoaren kontra

Eliza barruko eskandalu hau lotsagarria da, baina ez dirudi etorkizunean konpontzeko bide eraginkorrik aurkituko denik. Eliza mugatu da gertaera horiengatik bere nahigabea azaltzera, zenbait kasutan barkamena eskatu du, eta ia beti bere jokabidea izan da abusuak estaltzea, “kasu isolatuek” ez dezaten zikindu.

Eliza Katolikoko 190 ordezkarirekin pederastiaren inguruan Erroman egindako gailurrean, Francisco Aita Santuak abusuez eta orokorrean sexu-moralaz esandakoetatik ondoriozta dezakegu ez duela funtsezko eta egiturazko aldaketarik egingo, egoera mingarri eta odoltsu horiek ez daitezen errepikatu. Vatikanoak “hausnarketarako puntuak” proposatu ditu, baina neurri eta erabaki zehatzik hartu gabe, eta horrek atsekabea sorrarazi du gailur horren emaitzekin itxaropena zuten biktimengan. Montserrateko abadian sexu-abusuak jasan zituen Miguel Hurtadoren iritziz Franciscok ez ditu beren proposamenak aintzat hartu: “Arduradunak justiziaren esku uztea, dokumentuak epaileei ematea –eta ez gotzain batek esan zuen moduan suntsitzea–, sexu abusatzaileek lanpostua galtzea, biktimei kalte-ordain ekonomikoa ematea…”.

Sexu-abusuak gertutik ezagutzen dituzten adituen beste proposamen bat izan da hautazko zelibatoa –ordena erlijiosoetako kideek derrigorrez bizi behar dute ezkonge–. Baina Aita Santuak jadanik esan du bide horren aurka egingo duela. Franciscok badaki, eta kontziente da, gotzainek ez dakitela zer egin: “Programa orokorrak behar dira, gotzainen konferentzia guztietara iritsiko diren protokolo argiak, hori da funtsezkoena”, diote.

Baina badirudi Aita Santua bera dela orban horren aurrean zer egin ez dakiena. Konponbideetako bat hautazko zelibatoa izan daitekeela proposatzen dutenei, argentinarrak honela erantzun die: “San Pablo VI.aren esaldi bat datorkit burura, ‘zelibatoaren legea aldatu baino, nahiago dut bizia eman’. Esaldi ausarta da, are gehiago halako momentu delikatuan. Zelibatoa Elizaren dohaina dela uste dut. Gainera, ni ez nago ados hautazko zelibatoarekin, ez. Zerbait pertsonala da, ez dut egingo. Ez naiz gai ikusten halako erabakiarekin nire burua Jainkoaren aurrean jartzeko”.  

 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Eliza Katolikoa  |  Frankismoa  |  Pedofilia

Eliza Katolikoa kanaletik interesatuko zaizu...
2019-03-21 | ARGIA
Irungo Manuel Estomba parkeari izena aldatzeko eskatu du EH Bilduk, "sexu-gehiegikeriak jasan zituztenengatik"

Joan den astean ohartarazi zuen ARGIAk Irungo parke batek Manuel Estombaren izena zuela. Derioko seminarioan sexu-abusuak egin zizkien adingabeei, hedabide honek argitara emandako lekukoen arabera.


2019-03-14 | ARGIA
Sexu-abusuak egin zituen Manuel Estomba apaizaren izena darama Irungo parke batek

Testigantzen eta Bilboko Goitzategiaren arabera Derioko seminarioan sexu-gehiegikeriak egin zituen apaizak parke bat dauka bere jaioterrian, Irunen. Manuel Estombak hainbat liburu argitaratu zituen euskaraz eta misiolari ibili zen Hego Amerikan.


2019-03-10 | Juan Mari Arregi
Derioko biktimak
Higiene genitala, abusatzeko aitzakia

1953an sartu nintzen Derioko seminarioan, Bizkaian. Beste 135 lagunekin inauguratu genuen eraikina eta horietatik 30 inguruk amaitu genituen apaiz ordenatzeko behar diren hamahiru urteak. Lehen sei urteetan Humanitateak egin genituen, egungo batxilerraren oso antzeko zerbait. Garai haietan 13 edo 15 urteko nerabeak ginen, eta oso gogoan daukat denok, edo ia denok, isildu genuen zerbait.


2019-03-08 | ARGIA
Donostia goizean: ekintza zuzena Udalaren zuriketa eta Elizaren jarrera salatzeko

Eguerdiko manifestazioaren ostean, hainbat ekintzailek pintura zuria bota diote udaletxeari. "Ez zuritu gure morea" lelopean. Irutxuloko Hitzaren informazioa hemen.


2019-03-07 | ARGIA
Indautxuko jesuiten ikastetxeari sexu abusu gehiagoren berri eman diote ikasle ohiek

Jesusen Lagundiak 1921etik Bilboko Indautxun duen Begoñako Andra Mari ikastetxean joan den urtean izan zuten abusuen berri. Berria egunkariari ikastetxeko zuzendariak azaldu dionez, hiru ikasle ohik kontatu diete jadanik hilda dagoen irakasle ohi batek iraganean egindako gehiegikeriak.


2019-03-05 | ARGIA
Azalaren aurrerapena
Pederastia Derioko seminarioan

Biktima baten ahotik kasua argitara ekarri dugu esklusiban. Aldizkaria paperean edo PDFan jaso eta kazetaritza independentea bultza nahi baduzu, egin zaitez ARGIAkoa! Zenbat eta gehiago izan, orduan eta indartsuagoa proiektua.


Apaiz batek egindako abusuak salatu dituzte Garesen

SER irratiari eskainitako elkarrizketan, Erreparaziokoen ikastetxeko erizaintza gelan aritzen zen apaiz batek hari eta anaiari sexu abusuak egin zizkiola salatu du gizon batek.


2019-02-27 | ARGIA
Sexu-abusuengatik Gipuzkoako lau apaizen aurkako salaketak jaso ditu Elizbarrutiak azken bi urteetan

Sexu-abusuak eta Gipuzkoako eliza katolikoa berriz ere elkarren eskutik: Gipuzkoako Elizbarrutiak jakinarazi du, azken bi urteetan lau apaizek duela 38 eta 50 urte artean haurrei egindako lau sexu-abusu salaketak jaso dituztela.


2019-02-27 | Uriola.eus
Haurrei egindako abusu delituak preskribatu ez daitezen, lege aldaketa eskatu dute salestarretako ikasle ohiek

Deustuko salestarren aurkako salaketak jarri dituzten ikasleek sexu-abusuen gaia agenda politikoaren erdigunean jartzeko eta "alderdikeriaz" ez erabiltzeko eskatu dute. Legea aldatzeko ekimenak eskatu dituzte, delituak preskribatuta eta argitu gabe gera ez daitezen.


Esklaboen Biblia mehea

Euskarazko Wikipediak berriki jakinarazi du Biblia osoa wikiteka.eus-en libre jarriko dutela, Dionisio Amundarain itzultzailearen baimenaz.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude