Emakumeak borrokan
Iker Hidalgo eta Mikel Barrios

"Basurde eta orkatzak erakusten ari dira ehiza beharrezkoa dela"


Jon Torner Zabala @jtorner
2013ko urriaren 20a
Bizkaiko Ehiza Federazioko presidente Iker Hidalgo; eta ADECAP-Gazteak elkarteko Mikel Barrios (argazkian, koinatuarekin, eskuinekoa)
Bizkaiko Ehiza Federazioko presidente Iker Hidalgo; eta ADECAP-Gazteak elkarteko Mikel Barrios (argazkian, koinatuarekin, eskuinekoa)

Bizkaiko Ehiza Federazioak Bilbon duen egoitzan hartu gaituzte erakundeko presidente Iker Hidalgok (ezkerreko argazkian) eta ADECAP-Gazteak elkarteko Mikel Barriosek (argazkian, koinatuarekin, eskuinekoa). Duela hiru urte, oilagorrak “zelatan” ehizatzea legez kanpokoa eta gainerako ehiztariekiko errespetu gabea dela azaltzeko kontzientziazio kanpaina abiatu zuen ADECAPek, “jauzian” ehizatu behar delako hegazti hori, zakurrak sastraka artetik aterarazi ostean. Bestalde, usoa urtarrilaren 31tik aurrera ehizatu ahal izateko ahaleginetan dabiltzala azaldu digute bi gazteek. Europak 2005ean debekatu zuen kontrapasa, hegaztiak iparraldeko kumaldi lekuetara doazelako bueltan, eta haiek akabatzeak txita kopurua izugarri murriztuko lukeelako. Uso askok, gainera, ezin izaten diote neguari aurre egin, eta etorri baino gutxiago dira bueltan doazenak.

Usoa kontrapasan ehizatu ahal izatea nahi duzue.

Mikel Barrios: Badakigu oso zaila dela lehengoaren moduko kontrapasa itzultzea, garai batean apirilera arte luzatzen zelako. Pagausoa urtarrilaren 31tik aurrera ehizatzeko beste modu bat bilatu beharko dugu. Hemen oso uso gutxi botatzen ziren, 2.000 inguru. Urtero ia 6 milioi uso pasatzen direla aintzat hartuta, ez da batere kopuru handia. Uso populazioa, gainera, gorantz doa Europa osoan.

Iker Hidalgo: Aukera bakarra usoaren ehizaldia martxora arte luzatzea da, Espainiako zonalde batzuetan egin duten moduan. Frantziako Estatuan ere otsailaren amaiera arte ehiza daiteke. Ez litzateke kontrapasa izango. Kontrapasaren onena martxoa da, baina gutxienez otsaila bukaera harrapatuko genuke.

Legea ez da berdina leku guztietan…

I.H.: Hala da. Agian hegazti bat erkidego batean bota daiteke, eta ondokoan ez. Ez du zentzurik. Frantziako Estatuan animalia gehiago ahal dira ehizatu. Hegazti migratzaile batzuk Ipar Euskal Herrian ehiza daitezke eta Hegoaldean ez; Hendaian bai eta Irunen ez.

M.B.: Espainiako Gobernuko Nekazaritza eta Ingurumen Ministerioa Mendien Legea ari da lantzen. Ehizaren eskumenak lekuko administrazioenak diren arren, Estatu mailako batzorde batek ehizaldien irekiera eta bukaera datak proposatuko lituzke, eta erkidego guztietakoak parekatu. EAEren kasuan azken hitza diputazioek izango lukete, baina gutxienez gaiaz eztabaidatu eta agian zer edo zer mugitzerik izango da.

ADECAP-Gazteak-ek Esperari STOP kanpaina abiarazi du.

I.H.: Legeak espresuki debekatzeaz gain, ehiztariok ez dugu praktika hori onartzen. Oilagor gutxi dago, eta behar den moduan harrapatu behar dira. “Zelatan” ehizatzea errespetu falta da beste ehiztariekiko.

M.B.: Ehiztariek jakin behar dute oilagorrak “zelatan” ehizatzea txarto dagoela. Ez du meriturik. Batzuek traizioz ehizatzen dituzte. Ez da etikoa.

Zerk markatzen du etikoaren marra?

M.B.: Animaliari ihesbidea eman behar zaio, eta oilagorrari basotik kanpo itxaroten bazaio ez dauka.

Eta pasan datorren usoak bai?

M.B.: Oilagorrak gaur leku batean jaten badu, badakizu ziurrenik bihar ere hara joango dela. Usoak behin pasako dira zure paretik.

I.H.: Oilagorra basotik kanpora ez da ezer. Leku irekietan trankil-trankil doa, zuzenago hegan egiten du, defentsarik gabe dago… Basoan du ezkutatzeko abilidadea. Usoak arriskuaren aurrean altuago egin dezake hegan.

M.B.: “Zelatan” egiten den ehiza eragozteko, debekaturik dago oilagorra jatetxeetan-eta saltzea.

Furtibismoa zigortzen al da?

I.H.: Isun ekonomikoak jartzeaz gain, ehiza baimena kendu ahal dizute 3-5 urterako. Zaintza handiagoa egon beharko litzateke, guarda gehiago, baina krisiak administrazioak ere kolpatu ditu eta…

“Ehiztariok naturaren oreka bermatzen dugu”, entzun dugu maiz.

M.B.: Hala da, trafiko arazoak eragin eta uztak txikitzen dituzten orkatz eta basurdeen gainpopulazioa kontrolatzeko tresna garrantzitsua gara.

I.H.: Ehiztariak fauna urte osoan zaintzen du, gero ehizatu ahal izateko. Ehizarik gabe espezie asko desagertuko lirateke, eperra adibidez. Ekologistek diote natura geldi uzteko, baina gizakia beti egon da naturaren barruan. Ez doa hura alde batetik eta gu bestetik. Basurde eta orkatzak erakusten ari dira ehiza beharrezkoa dela.

Zergatik dago gainpopulazioa? Haien harrapariak, otsoak adibidez, desagertu egin direlako?

I.H.: Basoak aldatu egin dira, jendeak ez ditu zaintzen. Pinudi eta eukalipto ibilgaitzak paradisua dira basurdeentzat. Otsoa aspaldi desagertu zen arren, ez da hainbeste orkatzik sekula egon. Gehiago da basoen eraldaketagatik.

Basogintza politika aldatzeak lagunduko luke?

I.H.: Agian, administrazioek euren lurretan pinuen ordez zuhaitz autoktonoak, haritz edota pagoak landatuko balituzte mendiak garbiago edukitzeko... Mendi asko pribatuak dira, ordea.

Zer harreman duzue baserritarrekin?

I.H.: Baserritarrek, oro har, uxaldi gehiago eskatzen dituzte. Kontua da lehen baserriak ziren asko gaur egun txaletak direla. Mendira bizitzera joan diren askok ez dute onartu mendiak badituela berezko ezaugarriak: simaur usaina, oilarrak kantuan… eta ehiza. Betiko baserritarrek eta hauek diferente ikusten gaituzte.

Umeak ehizara eramatea begi onez ikusten al duzue? Eskopetaz inguratuta daudelako diot.

M.B.: 10 urteko gazteak ehizara joatea ongi dago, eskopetarik erabili gabe, noski. Arau batzuk daude: aitarekin edo osabarekin zoaz, ezin zara 15-20 metro urrundu… Animaliak-eta ezagutzen joateko primeran dator

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Gizartea  |  Ingurumena

Gizartea kanaletik interesatuko zaizu...
2019-04-21 | Reyes Ilintxeta
Daniel Lˇpez Moreno, Erriberako Olentzero
"UPN-k ez du ikusi nahi hemen dagoena"

Nafarroako Behe Erriberan euskararen irakaskuntzak lau hanka ditu: Argia Ikastola 230 ikaslerekin, A eredua (euskara ikasgai duela) ikastetxe publikoetan 910 ikaslerekin, AEK 60 ikaslerekin eta Hizkuntza Eskola 28rekin. Daniel López Moreno euskaltzaleak argi du A eredua bultzatu behar dela eskualde honetan, hori izan daitekeelako euskararentzako sarbide eraginkorra.


Bilboren 'B' aldea
Salgai dagoen hirian, gazteria ikusezin

Ikusezin zaigun izebergaren zatia azaleratzeari ekin dio Eragin Bilbo mugimenduak. Gazteen ikuspegitik, instituzioek ezarritako politikek sortzen dituzten albo-kalteen berri emateari, hain zuzen. Hiriburu bizkaitarra ardatz hartuta jendartean kontzientzia garatu nahi du Eraginek, Bilboren alde prekarioa ere postaletan ager dadin.


Kristinn Hrafnsson, Wikileakseko zuzendaria: "Kazetari erradikala zara edo ez zara kazetaria"

Julian Assange polizia britainiarrak atxilotu aurretik da Kristinn Hrafnsson islandiarra Wikileakseko zuzendari berria. ikerketa kazetaritzan trebatua, ziur dago Neo-McCarhtysmo berri batek kazetaritzaren kontrako gerra hedatu duela. Assange AEBetara estraditatzeko agintariek ustez daukaten erabakia, Wikileaksen kontrako auzia oraingoz sekretuan martxan dagoena, Chelsea Manning berriro espetxeratzea... arazorik ez du falta irailetik Wikileakseko zuzendari denak.


2019-04-21 | Santi LeonÚ
GAIZKI ERRANKA
Infekzioa

Diotenez, eutanasiari buruz eztabaida piztu da Espainian gizon batek eri zegoen emaztea hiltzen lagundu zuenetik. Baliteke. Oraingoz, emazteari duin hiltzen lagundu zion gizona ona edo gaiztoa ote zen ari dira batez ere aztertzen hedabide anitz. Tira, deus baino gehiago, gaiztoa dela ari dira erakusten saiatzen; gaiztoa, erran nahi baita bere osotasunean, bere gauza guzietan, manikeismoak manatzen duen bezala. Zernahi izugarrikeria egiteko gauza litzatekeen tipoa dela, alegia.


2019-04-21 | Santi LeonÚ
GAIZKI ERRANKA
Bortizkeriaren elipsia

Elipsia da kazetaritza estilo jakin baten ezaugarri nagusietarik, irakurlea testuak arretaz irakurri eta zorrotz interpretatzera behartzen duena, elipsiak zer altxatzen duen asmatuko badu. Honela zioen El Mundo egunkariko titulu batek, Valentziako edizioan: “Emazteki bat hil da Rojalesko etxe batean eta haren bikotekidea atxilotu dute”. Hori irakurrita, zilegi da galdegitea zerbaiten kontra muturkatu eta balkoitik erorita –adibidez– hil ote zen emaztekia, eta bikotekidea... [+]


2019-04-21 | Irati Elorrieta
IRITZIA
Marjaba

Badirudi ez dagoela, etxetik irtetean eta etxera bueltatzean topatzen dituzun pertsonekin, agurtzeaz gain, esaldi pare bat trukatzea bezain gauza hutsalagorik. Errakuntza da hori. Inguruan bizi direnak ezagutzeak, pixka bat ezagutzeak, balioa gehitzen dio eguneroko bizitzari. Kontaktu labur horrek, azaleko hartueman horrek bizitza alaitzen du. Seguruenez zoriontsuago dira harreman mota horretarako erraztasuna duten pertsonak. (Beti ere beste sakontasun baterako ezgaituak ez badaude).

Nik ez... [+]


2019-04-21 | Amaia Lekunberri
Garazi Albizua. Sorkuntza bizibide
"Ni ez nengoen literaturan, beraz zein nintzen ni? Hutsune horrek tristetu ninduen"

Komikigintzan zein literaturan aritua da Garazi Albizua (Santurtzi, 1985). Nola egiten dute dortokek? (2015, Denonartean) eta Kemena (2018, Denonartean) lanen egilea dugu, eta egun Ahire Munduak zientzia fikziozko trilogian dihardu lanean. Honen lehen atala, Izadia (2018, Denonartean), kalean da dagoeneko. Idazketaz gain, tailer eta ikastaroak ere gidatzen ditu.


Zezen gutxi, 2019ko sanferminak iragartzeko kartel finalistetan

Apirilaren 30era eman daiteke botoa, Iruñeko udal webgunean, 010 zein 948 420 100 telefonoetan eta civivoxetan. Askotariko ikonografia aurki daiteke zortzi afixetan: besteak beste, txupinazoa, erraldoi beltza, zaldikoa eta zezen bakar bat.


2019-04-17
Emakumeak arraunean
MULTIMEDIA - bideo herrikoia

Emakumeen arraunari buruz Ondarroako institutuko DBH3ko ikasleek osatutako bideoa.


Munduko preso politikoak kalera!

Beste urte batez, iritsi da apirilaren 17a, nazioarteko preso politikoen eguna eta gaurkoan, bereziki, Kurdistanera bidali nahi ditugu indar internazionalista guztiak, borroka eta konpromisoaren eredu diren ehunka gose grebalarik tinko baitarraite, egunak joan eta egunak etorri.  Leyla Guven parlamentari kurdua da horren adibiderik gordinena, 150 egun baitaramatza gose greban. Protestaren aldarria argia da: Abdula Ocalanen isolamendu egoera etetea eta herri kurduaren aurkako errepresioa... [+]


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude