ARGIA.eus

2021eko urriaren 25a
Eurocomprehension

Familia bereko hizkuntzak ikasteko metodoa

  • Europako hizkuntzak ikasteko ahaleginak arindu nahi dituen irakasbide berritzailea da EuroCom. Ez da, alabaina, hizkuntza jakin bat irakasteko metodo bat gehiago, familia bereko hizkuntzak batera ikastekoa baizik.

Elena Martinez Rubio
2013ko maiatzaren 05a
Tilbert Stegmann EuroComen fundatzaileak EuskoCom sortzea proposatu du.
Tilbert Stegmann EuroComen fundatzaileak EuskoCom sortzea proposatu du.

EuroComen premisa nagusia ondoko hau da: hizkuntza berriak ikasi nahi dituen ikaslea ez da hutsetik abiatzen, baldin eta familia bereko beste hizkuntza bat ezagutzen badu.

Izan ere, hizkuntzak banaka irakatsi beharrean, beste mota bateko hurbilketa eskaintzen du EuroComek, hizkuntzen senidetasun harremanak baliatuz eta hizkuntza batetik bestera dauden urratsak sistematikoki erakutsiz. Intelligent guessing (asmatze azkarra) delakoaren bidez, gai izaten da ikaslea hizkuntza batean dituen ahalmenak familia horretako beste hizkuntzetara eramateko.

EuroComek transferentzian oinarrituriko ikaste-ekonomia zehatz bat garatu du, batez ere irakurmenari eta ahozko ulermenari begira. Europako hainbat unibertsitatetako estudianteekin egindako ikerketen bitartez ebaluatu dute.

Hizkuntza erromanikoek osatzen duten familiako adibide erraz-erraz bat ekarriko dugu hona: frantsesezko nuit, italieraz notte eta gaztelaniaz noche denez, frantsesezko lait, italieraz latte eta gaztelaniaz leche izatea espero dezakegu, arrazoi osoz.

Baina beste kontu bat dugu ardatz EuroComen: estatu zentralistek eta merkatu handien legeek dakarten hizkuntza minorizatuen bazterketari aurre egiteko ere sortu zela. Horrexegatik, hiztunen aldetik “txikiak” diren hizkuntzak hizkuntza “handien” parean ageri zaizkigu bertan.

Frankfurteko Goethe Unibertsitateko Tilbert Stegmann irakaslea izan zen 1980ko hamarkadan EuroComen sortzailea. Handik aurrera, beste unibertsitate eta lankideekin elkarlanean burutu zen proiektua. Hizkuntza erromanikoen familiarekin hasi eta familia eslaviar nahiz germaniarretara zabaldu da metodoa dagoeneko.

1941ean, Bartzelonan (Herrialde Katalanak) jaioa, Erromanistika Saileko katedraduna da Stegmann. Frankfurteko euskara irakurletzaren sustatzaileetako bat, eta batik bat katalana biziki maite duen katalanista ospetsua. Kataluniaren independentziaren aldeko sutsua da eta Aleman Katalanisten Elkartearen, Katalan Kultur Bulegoaren eta Katalanistikako Aldizkariaren fundatzailea. Catalunya vista per un alemany (La Campana, 1988) liburuak 13 argitalaldi izan ditu.
 

Tilbert Stegmann, EuroCom-en sortzailea
"EuskoCom eskuragarri balego, batuaren eta euskalkien elkarbizitza emankorra bultzatuko genuke"

EuroComprehension irakats metodoa sortu zuen katalan-alemaniarrak EuskoCom lantzeko proposamena egin digu euskaldunoi.

Hizkuntza “nagusiagoak” beti saiatzen dira besteak ezkutuan gordetzen, esan zenuen behin.

Zoritxarrez, zuzena da esaldi horrek dioena. Guk berriz, ahal den guztia egiten dugu Erromanistikako gure estudianteek ez dezaten bakarrik espainieraren eta frantsesaren berri izan, baizik eta lurralde erromanikoetako hizkuntza eta kultura guztiena. EuroCom ikastaroetan, bi hizkuntza ikusi ordez, hamaika ezagutzeko parada izaten dute. Horrela ohartzen dira beste hizkuntza “txikiagoak” frantsesetik eta espainieratik hurbil daudela, eta hizkuntza horiek guztiak bereganatzea erraza izan daitekeela, EuroCom metodoari esker.

Ez dirudi euskarak, europar hizkuntza bada ere, halako proiektu batean tokirik izan dezakeenik,  seniderik gabea da-eta. Bestalde, euskara euskalkiek eta batuak osatzen dute.

Ildo horretatik doa nire proposamena. Euskaraz dakiten guztiei zuzentzen zaie, berdin zein “euskara” egiten duten. Helburua ez da erdaldunak euskalduntzea, euskara barruko elkar ulertzea baizik. Euskaldunei euskararen “aldagai” guztiak ikasteko baliabide azkarrak eskaini nahi genizkieke, EuroComen hizkuntza familiak ikasteko landu dugun metodoa euskarara moldatuz, hain zuzen.

EuroCom eredu hartuta, EuskoCom bat eratzea proposatzen duzu hortaz, batua bai, baina euskalki guztiak ere aintzat hartzeko.

Esan gabe doa euskaldunek batuaren beharra dutela. Halere, euskaldun bakoitza bere euskalkiak bizirik jarraitzeko duen eskubideaz jabetu behar da. Hots, batuak eta beste euskaldunen euskalkiek duten eskubide berbera. EuskoCom ikastegietan eta eskoletan eskuragarri balego, batuaren eta euskalkien elkarbizitza emankorra bultzatuko genuke, baita hizkuntzan funtsatutako euskaldun guzti-guztien autoestima sendotu ere. Beste euskalkiekiko begirunea suspertuko genuke beraz, eta euskalkia erabiltzen duten euskaldunei batuari beldurra galtzen lagunduko genieke bide batez.

Euskararen ezagutza maila hobetzeko metodoa al litzateke?

Batua nahiz euskalkiak, euskara maila orokorraren osagaiak dira. Gure mezua zera da: euskalkiak ez dira elkar ulertzeko oztopo; aitzitik, aberastasunaren adierazgarri dira. Euskara hizkuntza garrantzitsua da eta “aldagaiak” ditu, hizkuntza guztiek bezalaxe. Euskalkia erabiltzea batua erabiltzea bezain ondo ikusia egon beharko litzateke. Merezi du, batuaz gain, gutxienez beste euskalki bat jakitea; edo euskalkiaz gain, batua ere jakitea. Ulertze maila lortzea bederen, ez da zaila. Horretarako, lexikoaren eta sintaxiaren arloko desberdintasun eta korrespondentzien zerrendak, aldaketa fonetikoenak, eta abar prestatuko genituzke hizkuntzalariok, EuroCom-en metodologiari jarraituz. Gakoa gure Zazpi galbaheak izeneko liburuan dago.

Iñaki Gaminde eta Urtza Garay EHUko Hizkuntzaren eta Literaturaren Didaktikako irakasle eta Ahodikerreko kideek interesgarri iritzi diote proposamenari. Tilbert Stegmannen egitasmoak aurrera egingo balu, Frankfurteko Unibertsitatearen eta EHUren artean gauzatutako proiektua litzateke EuskoCom. Orain, euskara-alemana hiztegia digitalizatu eta sarerako egokitzen ari dira bi unibertsitateak elkarlanean.
 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Euskara

Euskara kanaletik interesatuko zaizu...


ASTEKARIA
2013ko maiatzaren 05a
Azkenak EGILEA
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude