AEB

Nazioarteko eskuin muturrak inguratuta hartuko du presidente kargua Trumpek

  • Donald Trumpek asteleheneko 18:00etan (12:00ak Washingtonen) egingo dio zin AEBetako presidente izateari. Europako eta beste hainbat herrialdetako eskuin muturreko estatu buruak gonbidatu ditu inbestidura ekitaldira. Egun bakar bat lehenago emandako mitinean aurreratu duenez, kargua hartu bezain pronto hasiko da Biden administrazioaren legatua deuseztatzeko neurriak hartzen. Immigrazioa du jomugan.


2025eko urtarrilaren 20an - 12:17
Donald Trump AEBetako presidente berria. Ken Klippenstein
Zure babesik gabe independetzia ezinezkoa zaigu

Euskal Herriko 18:00etan karguari zin egingo dio Trumpek eta ondoren hasiko du AEBetako presidenteak egin ohi duen inbestidura-hitzaldia. Trumpek aurreratu ditu presidente izendatzen dutenean, segituan, hurrengo egunean, abian jarriko omen dituen hainbat egitasmo politiko, eta litekeena da gai izar horien inguruan aritzea inbestidura-hitzaldian. Immigrazioa da gai horietako bat, eta litekeena da hegoaldeko muga ixteaz hitz egitea. Trumpek dio neurri hori izango dela “AEBen historiako deportaziorik handienaren hasiera”. Beste gai bat izan daiteke urtarrilaren 6ko matxinatuak indultatzeko aukera.

Agintaldiko lehen egunetarako iragarri dituen dekretuen artean daude auto elektrikoa sustatzeari uztea eta pertsona transgeneroek emakumeen kirolean edo armadan parte hartzea debekatzea. Elon Musk buru dela efizientziaren saila abian jartzea ere iragarria du. Errusia eta Ukraina arteko bake negoziazioak lehenengo egunetik abiatuko zituela esan zuen, nahiz eta gero sei hilabeteko epea aipatu.

Teknologia enpresetako buruak eta eskuin muturra ondoan

Gonbidatuen artean, teknologia enpresa handietako buruek ez dute hutsik egingo. TikTok-eko Shou Zi Chew, Metako Mark Zuckerberg eta Amazoneko Jeff Bezos zuzendari nagusiak espero dira inbestidura ekitaldian. Elon Musk X sare sozialaren eta Teslaren zuzendaria ere espero da. Coinbaseko Brian Armstrong kontseilari ordezkaria gonbidatu du Trumpek, baina ez dute ziurtatu joango denik.

Trumpek, gonbidapen zerrendaren bidez, argi utzi du zein diren bere aliatuak. Europatik eskuin muturreko bi gobernuburu gonbidatu ditu. Han izango dira Hungariako Viktor Orban eta Italiako Georgia Meloni. Aldiz, Ursula von de Leyen Europako Batzordeko presidentea ez du gonbidatu. Europako hainbat estatutan oposizioan dauden eskuin muturreko buruzagiak ere gonbidatu ditu hala nola, Espainiar Estatuko Santiago Abascal (Vox), Portugalgo André Ventura (Chega), eta Poloniako lehen ministro ohi Mateusz Morawiecki. Europatik kanpo Txinako Xi Jinping, El Salvadorreko Nayib Bukele eta Argentinako Javier Milei presidenteak gonbidatu ditu, baita Brasilgo presidente ohi Jair Bolsonaro ere.

Bizirik dauden presidente ohi guztiak dira joatekoak: Joe Biden, Bill Clinton, George W. Bush eta Barack Obama. Haien emazteak ere joango dira, salbu eta Michelle Obama, gonbidapena errefusatu baitu.

Azken mitina: immigrazioa eta aurreko agintaldiaren deuseztea

Trumpek agintaldia hasi aurreko mitina eman zuen urtarrilaren 19an, Washingtonen. Eldiario.es hedabideak egindako kronikaren arabera, AEBen gainbehera geldituko duela aldarrikatu du, eta agindu exekutiboak lehenengo egunetik hartuko dituela. Migrazioaren aurka gogor arituko da eta aniztasunaren, ekitatearen eta berdintasunaren aurkako neurriak ezarriko ditu.

Agintaldia hasi bezain pronto, Joe Bidenen administrazioak hartutako “erabaki erradikal eta zentzugabe bakoitza” indarrik gabe utziko duela adierazi du. Mitinean garrantzi handia hartu du immigrazioak. AEBen gainbeherarekin lotu du eta esan du azkarren hartuko dituen neurrietako bat izango dela mugaren gainekoa, eta “inoiz ikusi den ahaleginik zabalena eta erasokorrena” egingo duela mugak berrikusteko. Immigrazioaren diskurtsoari lotuta esan du datozenak AEBen “historiako lau urterik handienak” izango direla.

Fokua ez du soilik jarri lau urteko agintaldian eta etorkizunera begirako AEBak proiektatu ditu: “Ez dugu agintaldi bat baino nahi. Eraiki dugun gehiengoak gure herrialdea aurrekaririk gabeko arrakastara eramango du datozen belaunaldietan”.

Nazioarteaz, berriz, adierazi du Ukrainako gerra eta Ekialde Hurbileko kaosa bukatuko dituela, eta Hirugarren Mundu Gerra saihestuko duela. Gazako menia lortu izana bere meritutzat jo du. 


Kanal honetatik interesatuko zaizu: AEB
AEBetako Defentsako inteligentzia zerbitzuko burua kaleratu dute, Iranen aurkako erasoetan Trumpi aurre egin ostean

Jeffrey Kruse buru zen Defentsa Departamentuko inteligentzia zerbitzuek eginiko txosten baten arabera, AEBek Irango gune nuklearrei eginiko erasoek ez zuten Teheranen gaitasun nuklearra "guztiz suntsitu", bizpahiru hilabetez atzeratu baizik. Trumpek, ordea, adierazi zuen... [+]


AEBek beltzez margotu dute Mexikoko mugaren hesia haren tenperatura igo eta migratzaileak pasatzea saihesteko

Mexikoko mugako hesia beltzez margotu du AEBetako Gobernuak. Lehenengo brotxakadak ematera bertaratu da Segurtasun Nazionaleko idazkaria bera, Kristi Noem. Neurri horren bidez, hesiaren tenperatura igo nahi dute, eta horrela migratzaileen pasabidea zailtzeko.


Sexu-indarkeria Antartikako ikerketa-base estatubatuarretan

AEBko Zientzia Fundazioaren Antartikako Programak (USAP) jakitera eman duenez, Antartikako ikerketa-baseetan 2022-2024an egin duten galdeketan, parte-hartzaileen % 41k adierazi du sexu-erasoa edo sexu-jazarpena jasan duela.


Trumpek dio Ukrainako gerra amaitzeko ez dela beharrezkoa su-etena, Kievek lurralde batzuei uko egitea baizik

AEBetako presidentea Zelenskirekin eta Europako haren aliatuekin bildu da astelehenean, Etxe Zurian. Badirudi Trumpek ontzat jo duela Vladimir Putinek ostiralean izandako bileran proposatutakoa: Ukrainako gerra amaitzeko Kiev "lurralde truke posibleez" hitz egiteko gai... [+]


Ostiraleko bileran Putinek su-etena onartu ezean, Trumpek dio “ondorio larriak” izango direla Errusiarentzat

Ostiralean Alaskan izango duten bileraren bezperan heldu da mehatxua. Friedrich Merz Alemaniako kantzillerrak deituta, gailur birtual bat egin dute asteazkenean Zelenskik, Trumpek eta Europako hainbat agintarik. Ukrainako presidenteak adierazi du Trumpen eta Putinen arteko... [+]


Putin eta Trump ostiralean bilduko dira, baina Zelenskik argi utzi du Ukrainak ez duela “lurralderik oparituko”

AEBetako presidenteak Ukrainarekin su-eten akordio batera iristeko ezarritako epea amaituta, Alaskan bilduko dira Trump eta Putin ostiralean. Bloomberg hedabidearen arabera, Errusia eta AEBak gerra "izozteko" plan bat prestatzen ari dira, Moskuk orain arte Ukrainan... [+]


2025-08-12 | Mikel Aramendi
Zergatik halako muga-zerga AEBek Indiari?

Asteko albiste nagusietako bat izan da, zalantzarik gabe: ehuneko 50eko muga-zerga ezarri die Trump administrazioak Indiatik datozkien esportazioei. Brasilekin parekatuta, zerga estatubatuar astunenak pairatu beharko dituen ekonomia handia izango da, aldaketarik ezean,... [+]


Errusiak baieztatu du Putin eta Trump datozen egunetan bilduko direla

Joan den astean Trumpek ohartarazi zion Putini hamar eguneko epean Ukrainarekin su-eten akordio bat sinatu ezean, zigor ekonomikoak ezarriko dizkiola. Zelenskik sare sozialetan adierazi du ezinbestekoa dela Errusiako presidentearekin bildu aurretik lehenbizi su-etena... [+]


600.000 milioi euro inbertitu ezean, %35eko muga zergak jarriko dizkio Trumpek Europako Batasunari

Von der Leyenek eta Trumpek akordioa lortu eta astebetera egin du mehatxua AEBetako presidenteak, Europako herrialdeek hitzartutakoa beteko ez dutela kezkatuta. Europako produktuei %15eko muga zergak ipintzeaz gain, Europako Batasunak AEBetan 600.000 milioi euro gehiago... [+]


AEBn euskararen irakaskuntza bultzatzeko akordioa sinatu dute Etxepare Euskal Institutuak eta NABOk

Euskal diasporaren Boiseko Jaialdiaren testuinguruan, Etxepare Euskal Institutuak eta AEBetako euskal erakunde NABOk euskararen irakaskuntza sustatzeko akordioa sinatu dute. Hori horrela, AEBetako Euskal Etxeek euskara "sustatuko eta trinkotuko" dute, eta Jaurlaritzak... [+]


2025-07-30 | Lucas Vallecillos
Hiroshima eta Nagasaki, zortzi hamarkada geroago

Historia garaikideko basakeriarik handienetakoak dira Hiroshimaren eta Nagasakiren bonbardaketak. 1945eko abuztuan, hiru eguneko epean, bi bonba atomiko jaurti zituzten lehen aldiz historian eta bi hiritako biztanleak modu indiskriminatuan hil zituzten. 1945aren amaierarako,... [+]


Euskal diaspora elkartuko da Boisen, eta jendetsua izatea espero dute

AEBetako Idaho estutako Boise hiriburuan ospatuko dute euskal kultura ezagutarazteko, eta euskal diaspora batzeko. Hainbat ekitaldi egingo dituzte uztailaren 29tik abuztuaren 3ra arte.


Europa makurrarazi du Trumpek
AEBek Europako produktuei %15eko muga-zergak ipiniko dizkie, eta alderantziz ezer ere ez

Horrez gain, Europa behartu egin du gasa AEBei erostera, 750.000 milioi euro xahutu beharko ditu horretan datozen hiru urteotan; beste 600.000 milioi euro gehiago inbertitu beharko ditu han, "inbertsio estrategikoetan"; eta, "ehunka milioi euro", zehaztapen... [+]


2025-07-17 | Joan Mari Beloki
Ekialde Hurbila sutan

Ekainaren 13an hasi eta 24an amaitu zena “12 Egunetako Gerra” bezala ezagutuko da aurrerantzean. Gauza harrigarri batzuk gertatu ziren bertan, pentsaezinak ordura arte. Nahiz eta lerro hauek idaztean egun gutxi igaro diren bukatu zenetik, ondorio batzuk atera... [+]


Trumpek ezarritako %30eko muga zergekin, kolokan dago EBn eta AEBen arteko merkataritza

Etxe Zuriko maizterrak larunbatean iragarri zuen EB Europako Batasunaren esportazioei %30eko muga zergak ezarriko dizkiela abuztuaren 1etik aurrera, biak merkataritza akordio batera ez iritsiz gero. Horren aurrean, AEBei muga zergak igotzeko prest dagoela adierazi du EBk... [+]


Eguneraketa berriak daude