ARGIA.eus

2022ko urtarrilaren 22a

Markina-Xemeingo eskolak bertako jantokia jarri du berriz martxan aste honetan

  • Fruta ez beste guztia km 0 filosofiaz eta ahal dena ekologikoan erosten dute. Halal menu musulmana eskaintzen ere lehenak dira. Gurasoek menuko 4,6 euro ordaintzen dute, EAEn catering jantokien prezio berbera.

Estitxu Eizagirre @eeizagirre
2016ko apirilaren 06a
Oizpe Guraso Elkarteak 2015ean aurkeztu zien jantokiko proiektua gurasoei. Argazkia: Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza.

280 haurri emango dio jaten egunero Markina-Xemeingo Bekobenta ikastetxeko jantokiak. Aurrerantzean Oizpe Guraso Elkarteak kudeatuko du jantokia, eta bertako produktuak erostea hartu dute oinarri. Eusko Jaurlaritzak 4 ikastetxe publikoetan jarritako proiektu pilotuetan lehena izan da Bekobenta, apirilaren 4an martxan jarrita.

Irizpideak: sasoikoa, bertakoa, ekologikoa

Barazkien %75 Lea-Artibaiko 5 baserritarrek hornitzen diete, dena ekologikoan. Lekariak Arabatik ekartzen dituzte, agroekologikoak. Olioa Nafarroakoa erabiltzen dute. Haragiak eta arrautza Euskolabelduna. Azkenburukoak bertan egiten dituzte, jogurtak, esaterako, bertako baserritar batek produkzio integralean egindako esnea eta lacto-bifidusa erabiliz.

Lea-Artibaiko Laneko baserritar kooperatibak, enbotadurak egitea eskaini die; hartara, bertako tomatea erabili ahalko dute urte osoan, eta argindarrak huts egin edo edozein ezbeharri aurre egiteko B Plana izango dute, esaterako, berotzea baizik falta ez duten pure poteak edukiz. 

"Fruta kenduta, dena 0 kilometroan egiten dugu. Lea-Artibain denetik dugu, badugu lurra, baditugu baserriak, portu garrantzitsuenetako bat ere bai..." eginahalak merezi duelako harro eta pozik mintzo da Zuriñe Egia, Jantoki Batzordeko koordinatzailea, eta eskolako irakasle eta guraso dena.

Ez da garestiagoa

Otorduko 4,6 euro ordainduko dute gurasoek bertako produktu ekologikoak zerbitzatzen dituen jantokia. EAEko gainerako ikastetxeetan, catering sistemaren bidez jaten denaren kopuru berbera. Egiak adierazi du inguruko ekoizle denak prezioetan ere laguntzeko prest agertu zaizkiela, erosketa kopuru handiak izaten baitira.

Halal menua

Hamar haurrek menu musulmana jaten dute bertan. Orain arte haragirik eta esne-arrautzarik gabeko menua eskatzen zuten, euren etxeko ohiturara gehien egokitzen zena izanik. Produktuak erosteko eskumena izatea baliatu dute musulmanen ohiturei jarraitzen dien haragia erosi eta Halal menua eskaintzeko. Herrian komunitate handia dela eta beharrezkoa zela adierazi du Egiak.

Jantoki Batzordea, anitza eta sendoa

Batzordea jakintza eremu ezberdineko kideek osatzen dutela kontatu digu Egia koordinatzaileak: berarekin bat sukaldariak, asesore ekonomikoak, herriko merkatariak, euskara teknikariak... Bi urtez aritu dira lanean, eta Eusko Jaurlaritzak tokiko jantokien proiektu piloturako aukera ireki zuela jakin zutenean, bertan sartzeko eskaera egin zuten. Bide horretan hainbat erakunderen laguntza handia jaso dutela azpimarratu du: EHIGE (Euskal Herriko Ikasleen Gurasoen Elkartea), Lea-Artibaiko Landa-Garapenerako Elkartea (baserritar agroekologikoekin harremanetan jartzen, prezioak finkatzen...) eta Mugarik Gabeko Albaitariak (ikasleekin elikadurari buruzko hainbat kanpaina ere landu dituzte, esaterako, egunean 25 gramo azukre dela neurria).

Beti eduki du sukaldea Bekobentak

Beti egon da sukaldea bertan, eta sorreran Markinan bertan erosten zuten generoa. Eusko Jaurlaritzak 1997ko legearekin jantokien kudeaketa guraso elkarteetatik Jaurlaritzara bideratu zuen, eta derrigor catering bidez egitera behartu. Bi kudeaketa eredu egiten ziren catering bidez: EAEn zabalduena (Jaurlaritzak sukalde berririk ez egitea erabaki zuenez) cateringek bazkaria prestatuta ekarri eta jantokietan berotzea izan da. Bekobentan, bertan sukaldea egonik, catering enpresek eurek ekartzen zuten generoa eta bertako sukaldean prestatu.

(EAEko jantokiei buruzko erreportaje honetan duzu bilakaeraz eta legeez informazio gehiago).

Langileak eta inbertsioak

Proiektu pilotu honetan Eusko Jaurlaritzak beregain hartu du sukaldarien soldata, eta hori laguntza handia dela adierazi digu Egiak. Begiraleak eta garbitzaileak kontratatzea, aldiz, guraso elkartearen esku dago, eta aurreko catering enpresari azpikontratatu dizkiete bi zerbitzu hauek: "guretzat oso zaila zen zuzenean kudeatzea, eta erabaki hori hartu dugu" azaldu du Egiak.

Garaiko produktuak prestatzeak bestelako sukaldaritza eta sukaldea eskatzen du: lehen dena izoztutako jeneroa erabiltzen bazen, orain barazkiak bertan garbitu behar dituzte, eta arraska handiagoak jarri beharko dituzte. Kontraesana badirudi ere, izozkailua ere erosi behar izan dute, orain arte hornitzaileak izoztutako produktuak erostearen truk uzten ziena kendu baitie. Gainera, aipatutako Halal menua duten 10 umerentzako haragia gordetzeko ere beharrezko zaie. Egiak harrotasunez kontatu du euren helburua inbertsio hauei euren kabuz buelta ematea dela.

 

Kanal hauetan artxibatua: Eskola jantokiak  |  Kultura aniztasuna

Eskola jantokiak kanaletik interesatuko zaizu...
2021-05-23 | Estitxu Eizagirre
Hernaniko Zero Zabor Hozkailua
Eskolan jan ez dutena daramala edonork etxera

Maiatzaren 4tik, Hernaniko Txantxilla auzo inguruan dabilen edonork eraman dezake janari ontziratua etxera, deus ordaindu gabe. Aski da makinako botoia sakatzea, konpostagarria den ontzian bildutako errazioa hartzeko. Langile eta Aratz ikastetxeetako jangeletan sobratutakoa da... [+]


"Jan eta ikasi", eskola-jantokia eraldatu nahi dutenentzako gida

Kezkatzen zaitu ikastetxeko elikadurak, horrekin gazteak zer ikasten ari diren eta horrek komunitatean nola eragiten duen? Jantoki osasungarri, hezigarri, hurbileko, agroekologiko eta bidezkoa nahi duzu eskolan? Horretarako aholku eta jarraibide ugari bildu dituzte “Jan... [+]


2021-05-18 | Estitxu Eizagirre
Jardunaldi jarraiaren eztabaida eta catering enpresen interesak

Amaitzear den ikasturtean jardunaldi jarraia egin dute EAEko Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako  (DBH) zentroetan, COVID-19aren kutsadura arriskua murrizteko. Ordea, Jokin Bildarratz Hezkuntza sailburuak iragarri du hurrengo ikasturtean goiz eta arratsaldeko ordutegira... [+]


Elikagunea: Egunerokoa bertakoa jatea denean

Irudikatzen al dugu herri bat, saskia hartuta erosketetara ateratzean, eskutan hartutako guztia bertakoa bagenu, etiketari begiratu beharrik izan gabe, edo saltzaileari galdezka ibili gabe? Herri osoa ez, baina plaza bada horrelakoa Azpeitian. Baserritarren azoka erdian... [+]


2021-05-04 | Estitxu Eizagirre
"Zero zabor hozkailua"
Eskola jantokietako soberakina herritarren esku dago gaurtik aurrera Hernanin

Hernaniko Udalak janaria xahutzea saihesteko eta hondakin organikoak gutxitzeko Zero zabor hozkailua ekimena jarri du martxan. Txantxila auzo inguruan kalean jarri duten makina gaur bete dute lehen aldiz Aratz eta Langile ikastetxeetako ikasleek: haiek dira jangelan sobratu... [+]


Irakurrienak
Azken albisteak
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude