Goi tentsioarekin kozinatu nahi gaituzte

  • Seguruenik, ezaguna da Eduardo Galeanoren sukaldariari buruzko ipuin polit hori: sukaldariak etxaldeko hegaztiak (oiloak, ahateak, indioilarrak etab.)  bilarazi zituen eta galdetu zien zein saltsarekin nahiago zuten janak izatea. “Ez dugu jan gaitzaten nahi, edozein modutan dela ere” erantzun zion oilo batek. Sukaldariak erantzun zion hori ez zela baliozko erantzuna, kozinatuak izango zirelako, beraiek nahi edo ez.

Mikel Casado
2018ko urtarrilaren 08a

Horrelako zerbait da Red Eléctrica Españolak, %20an soilik publikoa den erakundeak, Gatikako eta inguruko auzotar eta udaletxeei iragarri diena: Bizkaiko golkotik, Espainia eta Frantziaren arteko interkonexio elektrikoaren proiektua egingo dela, bai ala bai.

Interkonexio hori, Bordele inguruko herri batetik Lemoiz inguruko euskal kostalderaino ur-azpiko kable bat ekartzean datza. Bertan, inoiz erabiliak izan ez diren, eta zentral nuklearra eraiki zenetik hor dauden lineen azpiegitura eta trazadura, ahalik eta gehien probestuko lirateke.

Frantziatik letorkeen korrontea zuzena izango litzatekeenez, alternora transformatu beharko litzateke Gatikan egingo litzatekeen estazio transformadore batean. Estazio horrek 20m-ko altuerako bi eraikin izango lituzke, hau da, gutxi gora behera, 8 solairuko bi eraikin.

Proiektua defendatzean ziurtatzen dute “alde batekoen zein bestekoen truke beharrak gero eta handiagoak direla”. Red Eléctricak proiektua dotoretu egiten du europar energiaren eskuragarritasunaren hobekuntzaren, efizientzia handiagoaren, prezioen merkatzearen, eta energia berriztagarrien probetxua handiago izango delakoaren narratibekin. Proiektua interes komunekoa dela esaten dutenez, eta gardentasun berme guztiekin eta herritarren parte hartzearekin egitea nahi dutenez, kontsulten fasean dago orain eta denbora eman digute era guztietako proposamen eta alegazioak egiteko. Hau da, saltsa, kozinatzeko modua, erabakitzen utziko omen digute; baina ez proiektua bera. Galeanoren ipuinean gertatzen den legez, hori ez da eztabaidagarri.

Hala ere, proiektu horren aurkako Gatikako plataformatik, gu kozinatu gaitzatenaren aurka gaude. Proiektuaren beraren aurka gaude eta aurka egotearen zenbait arrazoi eman nahi ditugu, horien artean, beharrezkoa ez delako, oso garestia delako eta kaltegarria delako.

Proiektu hori ez da beharrezkoa Espainia eta Frantziaren gaitasun elektrikoa soberakinduna delako. Frantziarena bere kontsumo maximoa 1,6 aldiz da; eta Espainiakoa 2,6 aldiz handiagoa, hein batean, beraien kostua oso handia izanagatik, gaur egun geldirik dauden ziklo konbinatuko zentral handiak eraiki zirelako. Horretaz gain, Espainiako kontsumoa %11 jaitsi zen 2008-2014 aldian. Eta hori gutxi balitz, bada Frantzia-Espainia interkonexioa jada, eta nahikoa baino gehiago, izan ere, 3,7GWera iristen da eta ez dira guztiz erabiltzen.

Azkenik, baina oso garrantzitsua hala ere, proiektu hori ez da beharrezkoa zaharkitua dagoelako eta alternatibak badaudelako. Gaur egun, biltegiratze-elektrikoaren  eta eskariaren kudeaketaren sistemak erabilera urria izango duten azpiegitura handi eta garestiak baino alternatiba interesgarriagoa eta merkeagoa izaten hasi dira gero eta gehiago.

Proiektuaren alderdi negatibo guztiak azaldu ostean, edonork galdetuko luke proiektua bera beharrezkoa den. Uste dugu helburu bakarra espainiar energia operadoreen irabazi ekonomikoak direla; Frantzian erositako energia nuklear merkea Espainian garestiago saltzea ahalbideratuko liekeelako

Bigarrenik, proiektua zergadunentzako ikaragarri garestia da. Izan ere, nahiz eta europar guztiok garen diruz lagunduko diogunak, aurrekontuan jasotakoaren arabera, 1.800 milioi euroko kostua izango luke. Zenbateko horri baina, gehitu behar zaizkio izan ditzakeen, edo izango dituen, aurrekontu desbideratzeak; beste dozenaka proiektu erraldoietan gertatu den bezala. Hori guztia, behar ez diren 2 GW soilik lortzeko.

Hirugarrenik, proiektua kaltegarria da osasunarentzat eta ingurumenarentzat. Kaltegarria da osasunarentzat goi tentsioko (400KV) lineek, lurrazpikoek zein airekoek, kutsadura elektromagnetiko handia sortzen dutelako: Horrek, minbizia, migrainak, ugalkortasun arazoak, lo arazoak, alergiak etab. bezalako ondorio posibleak ditu; ikerketa independenteetan frogatu duten moduan, tartean Osasunaren Munduko Erakundearenak.  Gainera, kutsadura akustiko handia ere, sortzen dute. Ingurumenari dagokionean, eragina paisaian eta fauna izaten da, goi tentsioko lineek beraien inguruan landaredirik gabeko espazio zabal handiak mantentzea eskatzen baitute. Horrek, abeltzaintza eta turismoan ere eragiten du tokiko onurarik ekarri gabe.  Kablea murgildu behar litzatekeen itsas aldean ere, arrantzurako kalteak handiak direla ustea da.

Eta, arreta gure herrian jarrita, Gatikako subestazioaren ondoan, tamaina handiko konbertsio estazio berri bat ikusiko genuke. Bertan, korronte zuzena korronte alterno transformatuko lukete, eta horrek, zarata oso desatsegin handia eta ozena sortuko luke.

 Beraz, proiektuaren alderdi negatibo guztiak azaldu ostean, edonork galdetuko luke proiektua bera beharrezkoa den. Uste dugu helburu bakarra espainiar energia operadoreen irabazi ekonomikoak direla; Frantzian erositako energia nuklear merkea Espainian garestiago saltzea ahalbideratuko liekeelako. Horrez gain, horrelako megaproiektuak, segur aski zerga gutxien ordaintzen diren estatuetan ezarriko den energiaren erraldoi europar bat sortzearen logikaren barnean daude. Horrek, gure elektrizitatearen zerbitzu publikoa ahuldu edota desegingo du, eta “energiaren garraiolari rolarekin” kontentatuko da soilik.

Kontuan izan behar da ere, proiektua defendatzen dutenek energia merkeagoa izango dugula dioten arren, alderantzizkoa gerta daitekeela. Izan ere, Frantzia bere zentral nuklearrak ixten hasten den heinean, espainiar energia inportatu beharko du, eta horrek, azken batean, ordaintzen dugun prezioaren gorakada baino ez du ekarriko. Gainera, uste dugu, energia elektrikoa merkatzeko erarik errazena enpresa elektrikoek KW/h-aren prezioa jaistea dela; mundu guztiak dakien moduan, gaur egun justifikaezina eta gehiegizkoa dena. Eta horretarako ez da proiektu erraldoien beharrik. Azken batean, energia garestitzen baitute.

Gastu eta kalte horiek guztiak, osasunerako gastu publikoa, hezkuntza eta pentsioak gehiegizkoak direla dioten austeritate politikak inposatzen dizkiguten aldi berean.Hasieran genioen bezala, kozinatu nahi gaituzte, eta demokrata plantak egitearren, saltsa baino ez digute aukeratzen uzten.

Gatikako udalak aho betez  adierazi du proiektu honen bere aurkako jarrera  eta abenduaren 27an Gatikako plataforma honek 6800 alegazio aurkeztu zituen proiektuaren aurka.  Hau da, ez dugu nahi beraien goi tentsioarekin kozinatu gaitzaten

Mikel Casado

(Gatikako autopista elektrikoaren kontrako herri plataformako kidea)

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Iritzia kanaletik interesatuko zaizu...
Neoliberalismoak euskarari (eta II)

Hizkuntza-liberalismoak Euskal Herrian baditu jarraitzaileak. Ideologia horren erakusle duzue orain hiru urte Gipuzkoako udal kozkor batean gertatutakoa. Batzorde batean, galdera euskaraz egiten hasi zen herritarrari jarduna moztu eta gaztelaniaz egitea eskatu zion euskarako zinegotziak, bileran euskaraz ez zekien jendea bazegoela esanaz. Berriki ere, neuri erantzun dit gure hiriko euskarako zinegotziak ezin dudala pretenditu herritarrekin egiten diren udalaren batzarretan itzulpeneko sistemak... [+]


2018-10-21 | Edu Zelaieta Anta
Zozogailuak

Dendak itxi aurretik mandatua egitea izan da hirian bakarrik ibiltzeko aitzakia. Erraz onartu diote etxean, mandatua egitetik bueltan, tabernaren batean gelditzea besapean daraman Julio Ramón Rybeiroren liburuari tarte bat eskaintzeko. Euri pixka bat ari badu ere, kontent doa E. bere bakardadetxo bilatuan.  

Egin beharreko erosketa eginda, momentuaren pribilegioaz jakitun, ongi aukeratu nahi du pausa-lekua. Duela zenbait urte sartu gabeko ostatuan sartu da, lasaia eta argitsua... [+]


Zein dira euskal kulturaren lehentasunak?

Xabier Gantzaraini irakurri eta entzun diogu oraintsu, Zuloa saiakeraren harira: “Arte frantsesa dago, arte espainola, arte alemana… baina euskal arterik ez dago. Zergatik? Guk ez dugulako estaturik. Eta estaturik ez dugunez, kulturarik ere ez dugu. Zeren gaur ezin baita esan euskal kultura euskaraz pentsatu, sortu eta gauzatutakoa denik euskaldunak aztoratu barik. Euskal kultura frantsesez pentsatu, sortu eta gauzatutakoa ere bada” argudiatuko dizutelako. Estatua ez duenak,... [+]


Doughnutaren ekonomia

Doughnut esanda, Simpson zaleek  Homer edo Wiggum polizia ikusiko dituzte erroskillak irensten. Telesail eta film estatubatuarretan oso errepikakorra da donutsa, alferkeria eta sabel borobilduaren irudia.

Kate Raworth ekonomialariak irudi honekin apurtu du ustekabean. Berariaz, ekonomia neoliberalaren irudi klasikoa irauli du: etengabeko Barne Produktu Gordinaren (BPG) hazkundea irudikatzen duen goranzko grafikoa borobildu egin du, donuts itxura emanaz. Oxford Unibertsitatean irakasle... [+]


2018-10-16 | Kijera Gaztetxea
Eneko Goia eta Donostiako udal gobernuari zuzendutako komunikatua

Hilabete pasa da gaztetxeak Eneko Goia alkateari negoziazio mahai bat eskatu genionetik, udal gobernutik ez dugu erantzunik jaso ez ofizialki eta publikoki ere ez. Orain hilabete pasa ondoren auzoan lanean eta auzoa eraldatzen jarraitzen dugu, herri liburutegia, jantokia, joskintza taldea, haurtxoa, kolektibo ezberdinentzako bilera gelak, auzoko frontoi estali bakarra…


2018-10-14 | Ana Mendia
Ar eta eme

Lozorroan topatu du biloba. Malkoari ezin eutsi, “Ongi etorri, maitea” esan eta kopetan eman dio musu. Bat-batean, ordea, jaioberriari begira-begira lerdea zeriola zegoen amonari irribarrea desagertu eta supituan sikatu zaizkio begiak. Zerbaitek harrituta burua sehaskatik jaso eta zalantzakor galdetu dit: “Baina, mutila da, ezta?”.

Iraganeko ohitura dirudi, baina gaur-gaurkoa da haurdun geratu eta berehala bidean datorren txikiaren sexua zein izango ote den jakiteko... [+]


Salalalala

Espektakuluari kantatzen dio Gari-k. Eskandaluari Rafaelek. Eta halaxe gabiltza. Espainian eskandaluz eskandalu. Euskaldunok espektakuluari so.

Ikusle finen moduan, telesailaren ale guztiak irensten gabiltza banan-banan. Lehenengo denboraldian ustelkeria; bigarrenean ogasunari iruzurrak eta master eta abarretako titulu faltsuak; hirugarrenean estoldetako bilkura eta grabazioak, ministro-kideei irainak… Nahi beste luzatu daiteke trama, argia ikusteko prest lozorroan dagoenak... [+]


2018-10-14 | Sonia Gonzalez
Abertzale ez da "patriota"

Hiztegiek askotan esaten digute gezurra. Baita nahi barik ere. Hizkuntza batez esaten duguna beste hizkuntza batera pasatu bezain pronto, beste zentzu bat hartzen baitu berez.

Zenbait ahalegindu dira azken urteotan patria birkontzeptualizatzen. Ziurrenik, Latinoamerikan ematen dioten erabilerak harriturik. Ozeanoaren beste aldean zentzu askatzaile eta deskolonizatzailea dauka, halere, Madrilgo patria kolonizatzaile horrekiko askapena gogoan, besteak beste eta hain zuzen ere. Alferrikako... [+]


2018-10-12 | Gari Berasaluze
Urriak 12, Elkano eta inperialismo espainiarra

Urriaren 12a da gaur. Inperialismo espainiarraren egun handia. Egun seinalatua gure kontraesanak agerian uzteko.


Martak ez ditu baztertu nahi kanpotar itxurakoak

Kanpotar itxurakoz betetzen ari diren gure herrietako euskaltzaleek hobe dute Martari entzutea.


Eguneraketa berriak daude