Frantziako Estatuaren gobernantzaren mugak begi-bistan Mayotte uharteetan

  • Frantziako Estatuaren menpe segitzen duen Indiako Ozeanoko Mayotte irlan biderkatuz doaz kolera kasuak. Uraren kudeaketa kaskarra izan ohi da eritasun horren zabalpenaren arrazoietan eta, hain justu, uraren krisi gogorrari aurre egin nahian dabiltza bertako herritarrak. Bigarren mailako herritar gisa tratatuak izatearen sentimendua gora doa Mayotten eta, tamalez, eskuin muturra da garaile.


2024ko maiatzaren 09an - 12:05
Azken eguneraketa: 2024-05-10 13:01:27

Ez pentsa pobreziari eta miseria sozialari loturiko kolera eritasuna Frantziako Estatutik desagertua denik. Desagertua baldin bada Metropolitar Frantziatik, oraindik hor dute Frantziako Estatuaren menpe segitzen duen Mayotte irlan. Bertako Koungou herriko 3 urteko ume bat zendu da koleragatik, Frantziako Osasun Agentziak maiatzaren 8an jakitera eman duenez. Martxoaren 19an identifikatu zuten irlako kolera kasu bat eta orduz geroztik zenbaturiko 58 kasuetatik lehen heriotza da.

"Populazioaren kontzentrazio altuek, ingurumen-higiene eskasarekin lotutakoak, dakartzate kolera epidemiaren agerpena eta garapena", irakurri daiteke Frantziako Osasun Agentziaren webgunean. Egoera horretan da Frantziako Estatua ere eta eritasunaren garapenak agerian utzi ditu, beste behin, Parisek bideraturiko gobernantzaren eskasiak: bigarren mailako herritartzat ditu bere menpe segitzen duten itsasoz haraindiko departamenduetako eta eskualdeetako biztanleak. Mayotte irlaz gain, Guyanan ere agertu dira kolera kasuak. Sentimendu hori dute bertakoek, eta frogak dituzte egunerokoan: soldata minimoa Metropolitar Frantzian baino %20 apalagoa dute, laguntza sozialak ere apalagoak dituzte, Parisetik bideraturiko erabakiak inposatuak zaizkie –uraren krisiari emandako erantzunak, kasu–, langabezia tasa %34koa dute –Metropolitar Frantziakoa %7,5ekoa denean–, eta abar.

Froga bat gehiago dute kolera eritasunaren garapenari emandako erantzun eskasarena. Parisetik etorri beharra zaie Mayottera maiatzaren 9an Osasun ministro Frédéric Valletoux, eta ikusteke dago zer nolako erantzunak emanen dizkien. Osasun zerbitzuari dagokionez, 54 erizain, 36 osasun langile berezitu eta bost dentista zituzten 2019an 100.000 herritarrentzat –hurrenez hurren, 139, 177 eta 64 direlarik Metropolitar Frantzian–.

Ura: haserre iturri

"Lotura handia dago koleraren transmisioaren eta ur edangarriaren eta saneamendu-instalazioetarako eskuragarritasun eskasaren artean", Osasunaren Mundu Erakundeak dioenez. Ur edangarria lortzeko arazo larriak dituzte Mayotten eta baldintza gogorretan pasa behar izan zuten iazko uda. Jakin behar da erabilitako uraren %80 gainazalekoa dutela (erreketakoa, urtegi naturaletakoa…) eta klima larrialdiaren eraginez baliabide hori gutituz doala –berriki arte euri sasoiek azarotik martxora irauten baldin bazuten, gaurko egunean urtarriletik martxora dute bakarrik–.

Aterabide gisa, hiru egunetatik bitan ura moztu zitzaien, eta gaur egun, oraindik, hiru egunero dute iturria agorturik. Saneamendu sistema kaskarra dutenez, ur edangarria ez da herritar guztien eskura jarria. Kaltetuenak dira Afrikatik etorritako etorkinak, txaboletan metaturik bizirauten dabiltzanak.

Ondorioa: xenofobia gora

Funtsean, arazoaren oinarriari begiratu beharrean, migranteak dauzkate miseriaren kausatzat bertako jende anitzek, eta otsaileko manifestazio eta blokeoak izan ziren horren isla. "Frantziak abandonatu izana" salatzen duten arren, aterabidetzat jartzen dute migratzaileen aurkako borroka. "Segurtasunaren" izenean, mugen kontrol handiagoa eta paper gabeko pertsonen kanporaketa galdatzeko mobilizazio jendetsuak bideratu zituen Forces Vives [Indar Biziak] eskuin muturreko taldeak. Lehen indarra atera zen Marine Le Pen, 2022ko lehendakaritzako bigarren itzulian, botoen %59 jasota.

Tonu berean dabil erantzuten Frantziako Gobernua. Wuambushu operazioa burutu zuen Frantziako Poliziak iazko apirilean, 1.000 txabola-hiri suntsitzeko eta paperik gabeko 10.000 pertsona kanporatzeko asmoz. Giza eskubideen aldeko egiturek gogorki salaturiko neurri baten berri eman zuen otsailean Frantziako Gobernuak: Mayotten sorturiko paperik gabeko umeentzat lur-eskubidea –Frantzian sortuz gero frantses herritartasuna lortzeko eskubidea– kenduko lukeen konstituzio moldaketa bideratzekoa du Emmanuel Macron presidenteak. Hots, Frantziako Estatuak bermaturiko eskubide guztiek ez dute balio itsasoz haraindiko bere lurraldeetan.

Migrazioaren aurkako mugimendu azkarra dute Mayotten. Miseria ororen oinarrian jartzen dituzte etorkinak.

Astelehen honetan ere bideratu dituzte immigrazio zerbitzurako bulegoen kontrako ekintzak, zeinetan koleraren kasuak etorkinen presentziari lotzen dituzten.

INSEE estatistika institutuaren 2022ko datuen arabera, 300.000 biztanle dira Mayotten bizi eta horietarik erdia da etorkina –papergabeak %30 lirateke–. Indiako Ozeano erdian dago Mayotte eta gerrak eta goseteak harturiko Afrikako herrietakoentzat bada helmuga itxaropentsua hortik hurbil, 300 kilometrotara duten Frantziako Estatua.


Kanal honetatik interesatuko zaizu: Kolonialismoa
XIX. mendeko Japonia bideojokoan

Duela aste batzuk Sony etxeak Rise of the Rōnin bideojokoa kaleratu du, eta adituek jokoaren kokapen historikoa nabarmendu dute orduz geroztik. Jokoa XIX. mende erdialdeko Japonian kokatuta dago,  Yokohama, Edo eta Kyoto inguruetan.

Edo aroaren azken urteak izan ziren... [+]


Migrazio eta Asilo ituna: Europaren legatu kolonialista denon begien bistan

Europar Batasunean berriki onartu den Migrazio Itunak, asko zaildu dizkie gauzak euren herrialdetik ihesi doazen eta asiloa eskatzen duten pertsonei. Eskuin muturraren tesiak ogi tartean irentsita, migratzaileentzako kontrol neurri zorrotzagoak onartu dituzte Estrasburgon,... [+]


2024-03-13 | Euskal Irratiak
Amaia Bessouet: «Afrikar gazteek ez dute gehiago Frantziaren mespretsua onartzen»

Malin, Burkina Fason eta Nigerren Frantzia haizatua da. Mendebaldeko potentziek haien eragina galtzen ari dira Afrikako kolonia zaharretan. Afrika frankofonoko populazioa bereziki gaztea da, eta ez du frantses kolonialismoa zuzenki ezagutu. 35 urtez peko gazteek populazioaren... [+]


Ogi-apurrak Afrika espoliatuarentzat

Ghana, 1823. Ashanti Inperioaren eta britainiarren arteko lehen gerra hasi zen. Guztira lau gerra izan ziren bien artean, eta gatazka 1901 arte luzatu zen. Lehenago, europarrek herrialdeko Urrezko Kosta kontrolatzen zuten. Baina 1807ko esklabotzaren abolizioaren ondorioz,... [+]


Gure “Mona Lisa” iraultzailea

Herri axolagabea! Zein ezberdina izango litzatekeen zuen patua, askatasunaren prezioa ezagutuko bazenute! Baina ez da berandu. Emakumea eta gaztea naizen arren, heriotzari aurre egiteko ausardia dut orain, eta mila aldiz gehiagotan ere izango nuke, ez ahaztu!".

Hitz... [+]


Eguneraketa berriak daude