ARGIA.eus

2020ko ekainaren 02a

COVID-19 pandemiak Europan eta Ipar Amerikan hil du gehiena

  • Pandemia eragin duen SARS-Cov-2 birusaren jatorria oraindik eztabaidagai den moduan, estatistikei begiratuz gero zalantzarik uzten ez duena da munduan jende gehiena non hil duen: Europan eta Ipar Amerikan nagusiki. Munduko beste herrialde askotan gaixotasunak eragin dituen edo eragiteko zorian omen den biktimez informazio asko zabaltzen da hedabide nagusietan baina orain artean sarraskirik handienak konfort handienean bizi diren gizarteetan burutu ditu koronabirusak.

Pello Zubiria Kamino @pellozubiria
2020ko maiatzaren 23a
Parisen ariketa fisikoa egiten itxialdi egunetan. (Argazkia: Charles Platiau)

COVID-19 pandemiak 2020ko maiatzaren 22ko gauerdian honako datu nagusiak zeuzkan finkatuta, bai Worldometers zerbitzuaren eta bai Johns Hopkins Institutuaren estatistiketan mundu osoan eragindako biktimez: hilak 340.040, kutsatuak 5.306.155, sendatuak 2.160.039, heriotzak milioi 1 biztanleko 43,6. Zenbaki horiek islatzen dituzte koronabirus berriak bere lehenbiziko lau hilabeteetan berriak egindako kalte humanoak, estatistikak prezeski urtarrilaren 22tik honakoak (17 ziren hildakoak orduan, denak ere Txinan) biltzen dituztelako. Oraindik ere tamalez bide luzea egin behar du SARS-CoV-2 birusak eta asko aipatzen da Hego Amerikan daukala orain epizentroa, Afrikan sekulako sarraskia egingo omen duela... Hala bada, hemendik aurrera ikusiko da. Alabaina, orain arte gertatutakoaren argazkiak ez du zalantzarik uzten: herrialde aberatsak egurtu ditu gehien COVID pandemiak.

Jakinda estatistiken lau kapitulu nagusi horietako bakoitza eztabaidatu litekeela (nola kontabilizatu dituen hilak herrialde bakoitzak, kutsatu ofizialez gain zenbat diren behar adina test ez egiteagatik ezkutuan daudenak, sendatutzat nor jotzen den batean edo bestean...), zalantzarik gutxiena sortzen dituena da heriotza kopuruena. Eta horiei erreparatuz gero, Europa eta Ipar Amerika dira estatistiketan nagusi.

Munduan maiatzaren 22a arte zenbatutako 340.040 heriotzetatik Europari dagozkio 168.419, justu hildako guztien erdia, eta Ipar Amerikari 111.630. Bien artean 280.000. Gainerakoak honela banatzen dira: Hego Amerikan 29.361 hil dira, Asian (Txina barne)  26.674, Afrikan 3,204 eta Ozeanian 122.

Baina merezi du hurbilagotik begiratzea kontinente bakoitzean gertatu denari ere, nagusiki Europari eta Ipar Amerikari. Europan hil diren 168.419 pertsonetatik gehienak herrialderik aberatsenetan hil dira, 153.203 honela banatuak: Erresuma Batuan 36.393, Italian 32.616, Frantzian 28.628, Espainian 28.289, Belgikan 9.212, Alemanian 8.352, Herbeheretan 5.788, eta Suedian 3.925. Ondoren datozen europarrak dira edo herrialde txikiagoak edo, batik bat, aberastasun gutxiagokoak: Errusiak berak orain arte eduki ditu soilik 3.249 hildako, milioi 1 biztanleko 22. 

Milioi 1 biztanleko biktima gehien nozitu duten herrialdeak ere, mundu osokoen artean, europarrak dira: Belgikak 795, Espainiak 612, Italiak 539, Erresuma Batuak 536, Frantziak 433, Suediak 389, Herbeherek 338, Irlandak 323... Munduko rankingean AEBak horien atzetik datoz, milioi 1eko 295 heriotzarekin.

Esan dugunez, Ipar Amerikan gertatu dira 111.630 heriotza, baina horietatik 97.647 AEBeei dagozkio, gehienak. Atzetik datoz Mexiko (6.510), Kanada ( 6.250) eta askoz gutxiagorekin kontinenteko beste guztiak, tartean Kuba 81 heriotzarekin (milioi 1 biztanleko 7).

Iturri askok diote triskantza handiak egin behar dituela oraindik COVID-19ak herrialde txiroen artean. Denborak erakutsiko du. Orain arte ikusitakoagatik, Ipar eta Mendebalde aberatsekook zigortu gaitu gehien. Tartean euskaldunok: maiatzaren 22a arte 2.005 hildako eta milioi 1 biztanleko 630. Izango dira epidemiologo, soziologo eta bestelako adituak azalduko dutenak zer gertatu zaigun.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Koronabirusa

Koronabirusa kanaletik interesatuko zaizu...

Azkenak
EGILEA
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude