ARGIA.eus

2020ko urriaren 28a

Nazioartea > Neokolonialismoa

2020-09-18 | Axier Lopez
Espainiar konkistatzaileen oldarra biziraun zuten Kolonbiako jatorrizko herrietako bat dira Misakak. Baina ez dute ahaztu haien egungo egoeraren jatorria non den, eta horregatik, herri epaiketa egin diote Popayan hirian Sebastián de Belalcázar konkistatzaileari. Epaia: genozidioa, bortxaketak, arpilatzea eta lurrak ebasteagatik haren omenezko estatua eraitsi eta burua moztea. Esan eta egin.
Neokolonialismoa kanaleko multimediak
Kanadako autoktonoak barrikadetan, haien lurren eta denon biziaren defentsan

Geroz eta blokeatuagoa du Kanadak ekonomia. Barrikadak montaturik, otsailaren 6az geroztik dabiltza Wet´Suwet´En Lehen Nazioko herritarrak mendebaldetik ekialdera doan trenbidea blokeatzen. Egunez egun, beste Lehen Nazioetakoak zein ekologistak lotu dira borrokari eta gaurko egunean portu, autobide zein trenbide, hamarnaka blokeo egiten ari dira herri guztian zehar. Oinarrian, haien lurretatik pasa nahi dieten oliobide bat. Baina, askoz zabalagoa da jokoan dagoena.


2020-01-12 | Vicente L. Rafael
Munduari bira eman ziotenei bira

Vicente L. Rafael historia irakaslea da AEBetako Seattleko Washington Unibertsitatean. Elkanoren Mundu Birari buruz Euskal Herrian ekoitzi eta diruz lagundutako filmak piztu duen eztabaidaz idatzi du Filipinetako Rappler hedabidean. Espainiako inperioaren krudelkeriak ezkutatu eta zoritxarreko estereotipo arrazista kolonialak birzirkulatzen dituen filma dela dio. Euskaratuta osorik irakurgai jarraian.


Bettina Cruz Velázquez. Giza eskubideen defendatzailea
"Energiaren produkzioa irabaziak beste ezer ikusten ez duten enpresen esku baldin badago, ez da energia garbirik izanen"

Oaxacakoa (Mexiko) da Bettina Cruz Velázquez, giza eskubideen defendatzailea. Lurra eta Lurraldearen aldeko Tehuantepec-eko Istmoko Herri Indigenen Asanbladako kidea da. Bere bizilekuan kokaturik dauden megaproiektu eolikoen aurka borrokan, enpresa multinazionalen praktika suntsitzaileak salatu ditu, tartean Iberdrolarenak. Bere jardunagatik heriotza mehatxuak ere jasotakoa da.


Zuritasunaren festa

Hasieran Espainiako Erresumaren aldia izan zen, eta denok ikusi genuen zer zegoen bosgarren mendeurrenaren kari antolaturiko ekitaldien atzean. Kulturen arteko topaketa gisa erakutsi ziguten hura genozidioaren ospakizuna zen, ez zegoen benetako gogoetarik ez bestelako begiradarik gertatuaz. Orain bozketa egun orori «demokraziaren festa» nola, «Hispanitatearen festa» deitu zitzaion 1992ko mozkorraldi patriotiko hari, eta guk (diferenteak, formatuak, kritikoak beti) atoan... [+]


Munduari bira

Filipinetaraino iritsi behar izan du. Europa zuriko zinema aretoak igaro, eta Filipinetara iristear dagoenean sortu da eztabaida. Eztabaidarik esanguratsuena behintzat, balitekeelako beste tokiren batean ere alarmak piztu izana Elkano, lehen mundu-bira filmak, baina zalaparta handirik ez da entzun. ARGIA astekariaren bitartez irakurri ditut sare sozialetan filipinarrek egindako boikoterako deiak. Txio batekin geratu naiz: "Benetan urteak bota dituzuela kolonizatzaileak heroitzat eta... [+]


2019-11-08 | Axier Lopez
Espazio publikoa deskolonizatzen ari dira maputxeak

Wallmapun –maputxeen lurraldean, egun Argentina eta Txileko estatuetan banatuta– kolonialismoak dituen sinbolo esanguratsuenetako batzuk suntsitu dituzte maputxeek azken asteotan. Temuco eta Valdivia hirietan, Arauco eta Biobio eskualdeetan espainiar konkistatzaileen eta Txileko militar eta politikoen omenezko estatuak eraitsi dituzte.


2019-11-08 | Axier Lopez
Elkanori buruzko filmeko pertsonaiak 'El Doradorako Bidea'-ren "plagioa" direla salatu dute

Twitter bidez agerian utzi dute Elkanoren filmeko pertsonaia nagusiak Mexikoko konkistan girotutako El doradorako Bidea filmaren kopia direla. Euskal Herrian Elkanori buruz egindako filmak kritika gogorrak jasotzen jarraitzen du Filipinetan.


2019-11-07 | Axier Lopez
Elkanori buruzko euskal filmari kritika gogorrak Filipinetan, konkistatzaileak zuritzeagatik

Eusko Jaurlaritzak, Gipuzkoako Aldundiak, EiTBk eta Espainiako Gobernuak diruz lagundutako Elkanoren mundu birari buruzko filma Filipinetan ez dela ongi etorria salatzen ari dira milaka lagun. Elkano eta Magallaesen espedizio armatuak Espainiako kolonialismoaren lehen mugarria ezarri zuen Filipinetan. Hango herritarrek ez dute ahaztu, umeentzako animaziozko filmaz mozorrotu badute ere.

 


Gloria Beatriz Puc Chiquitó
"Hezkuntza deskolonizatzen ari gara, hizkuntza landu ahal izateko"

Guatemalako ikastetxe publikoetan astean 80 minutuz ikasten dute maia familiako kaktxikelera hizkuntza. Horrela ezin hizkuntza ikasi. Gloria Puc hiriburutik gertu bizi da, eta kontatu digu hizkuntza eta maia nortasuna berreskuratzeko nola lau ikastetxe komunitario abian jarri dituzten. Garabide elkartearen bidez etorri da Euskal Herriko hizkuntza normalizazio prozesua ezagutzera. Aretxabaletan egon gara berarekin.