ARGIA.eus

2022ko urtarrilaren 26a

Errebolberren zehaztasuna duten grapagailuak

  • Eibarko Orbea enpresako bi armaginek El Casco errebolber enpresa sortu zuten1920an, baina 1929ko krisiak eraginda ekoizpena egokitzea erabaki zuten: lehengai, makina eta langile espezializatu berberak erabiliz, bulegoko materiala egingo zuten handik aurrera.Onddo itxurako grapagailua izan zen beraien asmakizun nagusiena.

Nagore Irazustabarrena Uranga @irazustabarrena
2022ko urtarrilaren 16a
Eibarko bi armaginek M-5 grapagailua sortu zuten 1932an. 90 urte geroago, modeloa oraindik ekoiztu eta mundu guztian saltzen da.
Eibarko bi armaginek M-5 grapagailua sortu zuten 1932an. 90 urte geroago, modeloa oraindik ekoiztu eta mundu guztian saltzen da.

Eibar, 1920. Suzko armak egiten zituen Orbea enpresako bi langilek, Juan Solozabal eta Juan Olavek, El Casco enpresa sortu zuten. Orbean ikasitakoa baliatuz, kalitate handiko errebolberrak ekoiztea zen hain asmoa, eta horixe egin zuten bederatzi urtez. Baina 1929ko krisiak eragina izan zuen errebolberren merkatuan ere, eta bi armaginek ekoizpena egokitzea erabaki zuten. Lehengai, makina eta langile espezializatu berberak erabiliz, bulegoko materiala egingo zuten handik aurrera.

Onddo itxurako grapagailua diseinatu zuten  eta “cosepapeles” edo “paper-joskailu” esan zioten. Eta hasieratik garbi adierazi zuten armagintzarekin zuten lotura: “Bala bat errebolber baten  kanoian ibiltzen den zehaztasun berarekin ibili behar du grapa batek grapagailuan”. Lehenago ere baziren grapagailuak merkatuan, esaterako, C. H. Gould-ek 1879an patentatutako kilotik gorako tramankulu astuna. Beraz, ezin da esan Olave eta Solozabalek grapagailua asmatu zutenik; bai, ordea, eskuzko grapagailu arinak ekoizten eta hedatzen lehenak izan zirela.

Paper-zulagailuak, txorroskiloak edo gutun-pisuak ere ekoitzi zituzten, baina grapagailua izango zen enpresaren produktu izarra, bereziki 1932an M-5 modelo ezaguna egin zutenetik. Gaur egun, Elgetako fabrikan El Cascok oraindik M-5a ekoizten du eta mundu osoan saltzen da. Gainera, 90 urteko modeloa New Yorkeko MoMa museoan dago ikusgai, artelana bailitzan.

El Cascoren historiak adierazten du eguneroko objektuak arte bihurtu daitezkeela. Baina hori baino lehen, adierazten du eguneroko objektu askok industria militarrean dutela jatorria, behar militarrei lehentasuna ematen zaiela gizarte zibilaren beharren aurretik, gero horiei erantzuteko balio duten arren. Eibarren asmatutako grapagailuez gain, jatorri militarreko beste asmakizun asko izan dira gure bizimodua aldatu dutenak: zinta itsasgarria, janari ontziratua, mikrouhin labea, kontaktuzko kola, konpresa menstrualak, radar meteorologikoak, internet, kautxu sintetikozko pneumatikoak...

Kanal hauetan artxibatua: Armagintza  |  Eibar  |  Denboraren makina

Armagintza kanaletik interesatuko zaizu...
2021-12-07
COVID urtean %1,3 hazi zen munduan armen salmenta

Stockholm International Peace Institute-k munduko arma ekoizleen rankinga egiten du eta argitaratu berri dituen datuen arabera, COVID-19ak ez zuen 100 ekoizle nagusien armen salmenta gelditu, alderantziz, 2020an %1,3 handitu zen.


2021-11-09 | ARGIA
Armagintza eta klima aldaketa lotuta daudela ondorioztatu du Delàsen txostenak

Delàs Bakearen Ikerketa Zentruak kaleratutako txostenak azaltzen du zer harreman dagoen armagintzaren eta klima aldaketaren artean: munduko armen %97,8 sortzen eta esportatzen dituzten 23 herrialdeek sortzen dute mundu osoko berotegi efektuko gas emisioen %67,1.


Bilboko bi antimilitarista atxilotu dituzte Madrilen, nazioarteko armamentu azokaren aurkako protestan

Armamentu azoka nagusienetarikoa ari da gauzatzen Madrilen, eta beronen aurkako ekintza egin du azaroaren 4an ekintzaile antimilitarista talde batek. Poliziak hamalau pertsona atxilotu zituen, horietako bi Bilboko KEM-MOC talde antimilistaristako kideak.


Bi ekintzaile epaitu dituzte Bilbon, BBVAk armagintzan egiten duen inbertsioa salatzeagatik

BBVAren Akziodunen Batzarraren aurrean, bankuak armagintzaren industriarekin duen lotura seinalatu zuten hainbat ekintzailek 2019an. Ekintzaren harira Mozal Legea aplikatu zieten sei pertsonari, eta horietako bi gaur epaitu dituzte. BBVAren aurkako plataformak eta EHk Kapitalari... [+]


Irakurrienak
ASTEKARIA
2022ko urtarrilaren 16a
Azken albisteak
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude