Mikel Uriarte. N121A errepide seguruagoaren aldeko aktibista.

"Azken 25 urteetan ia 190 pertsona hil dira N121A-n"

  • Bilbon jaioa (1964), Iruñean bizi izan da umetatik. 2004tik Olaben bizi da, Iruñetik 12 kilometrora, beti zama handiko kamioien aurkako borrokan. Urteak pasa ahala, aldiz, hauen emaria erruki gabe handitu da. Zortzi urtez kontzejuko alkatea ere izan zen. Modu bikoitzean pairatzen du kamioi jarioaren zama, suhiltzailea da Oronoz-Mugaireko parkean eta, beraz, errepideko zaurituei gertutik egiten die so.

Xabier Letona @xletona
2018ko abenduaren 09a
Mikel Uriarte bere herrian, Olaben, errepideko protestaldietan erabili izan duten karteletako batekin. (Arg.: Joseba Zabalza)
Mikel Uriarte bere herrian, Olaben, errepideko protestaldietan erabili izan duten karteletako batekin. (Arg.: Joseba Zabalza)

“N121A, Nafarroako historiako hilkortasun tasa handieneko errepidearen aurrean gaude”. Hori irakurri dut zuen idazki batean.
Hilkortasun tasarik handiena izaten da eskualde errepideetan, besteak beste oso sare handia delako, baina Nafarroan heriotza gehien N121A-n gertatzen dira, alde handiz gainera. 2016ko Nafarroako Herrilanen Zuzendaritzaren azterketa bateko datuak dira. Azken 26 urteetan ia 190 pertsona hil dira. Epe berean A15ean –Leizarango autobidea– 80.

Egunero 2.740 kamioi pasatzen dira hemendik.
Ez, gaur egun gehiago. Olaben egindako kontaketetan aurten, astean zehar, 4.000 kamioi pasatu dira egunero.

Zer eragin du horrek errepidearen inguruko herrietan?
Latzena istripuak, zaurituak eta heriotzak dira. Kamioiak tartean direnean istripuak hilgarriagoak dira. Ingurunearekiko kalte handia ere bada, kamioi aparkalekuetan zabor handia botatzen dute. Hainbat herritan eragin akustikoa ere handia da. Eta horrez gain, kamioilarien gidatzeko moldea ere oso basatia eta arriskutsua da, oso estu dabiltza denboraz… Beraiek A15etik lasaiago joango lirateke, baina enpresek N121Atik joatera behartzen dituzte.

Argazkia: Joseba Zabalza

Hori nola dakizue?
Haietako askok esan digutelako. Ez hori bakarrik, kamioietako kabinetan lo egiteagatik ere kobratzen diete hainbat enpresek. Mafia hutsak dira, bai haien eta bai gure kalterako.

N121A eta A15, bien arteko kilometroak eta denbora tarteak nolakoak dira?
2O kilometroko aldea dute, N121A motzago, baina abiadura baimenak kontuan hartuta, denbora bera dute batetik zein bestetik. Areago, abiadurak errespetatuta hemendik luzeago dute, baina ez dira errespetatzen.

Eta trafiko fluxuak?
2005ean A15 eta N121Ako zama handiko kamioi trafikoak parekatu egin ziren. 1997an Belateko tunelak zabaldu arte hemen 700 kamioi pasatu ziren egunero; harrez gero, hemengo hobekuntzek trafikoa erakarri dute eta gaur egun han 1.300 bat dira eta hemen dagoeneko 3.000tik gora.

Zein da zuen eskaera zehatza?
Nazioarteko zama handiko kamioiak A15 autobidera desbideratzea; garraio mota horretarako hura dago prestatua eta ez hau. Kamioilariek antzerako denbora dute eta haietako askok nahiago dute handik joatea, lasaiago doaz, baina bide saria dute eta enpresek ez dute nahi.

Posible ikusten duzue?
Estatuko beste toki batzuetan egiten ari dira. Gironatik La Junquerara doan errepidean egin zuten 2015ean. 15 hildako izaten zituzten urtean, autopistara pasatu kamioiak eta lauzpabost heriotzera jaitsi ziren urtean. Eta berdin N240 et N340n, Tarragona eta Valentziara doazen errepideetan. Logroñok ere haien eredua hartu eta N232, Tuteratik Logroñora doana, autopistara eraman dute.

Zein da bertako udalen jarrera?
32 udal daude eta orain bakoitza zuzenean eskatzen ari zaio Nafarroako Gobernuko Manu Ayerdi lehendakariordeari trafikoa A15era eraman dezan. Orain ikusiko da zenbat udalek egiten duten eskaera. Gehienak alde dira.

Nafarroako Gobernuak zer argudiatzen du hori ez egiteko?
Hasieran ez zutela horretarako eskumenik. Baina, iaz Espainiako Gobernuak argitu zuen Nafarroako Gobernuak baduela eskumenik horretarako eta orain hilabete aldatu den Errepideen Legeak ere eskumenak ematen dizkie administrazioei segurtasunaren izenean kamioiak batetik bestera eramateko. Martxoaren 23an Bertizen Ayerdirekin egin genuen bileran ez zigun ezer argi adierazi. Orain, aldiz, hauteskundeak gainean direla dio eta ez duela denborarik beste elkarrizketa mahai bat eratzeko.

Legebiltzarrean ere izan zarete aurten.
Maiatzean izan ginen, Ayerdik esaten ez dituenak guk esatera. Baina han, edo presio handia dago edo gauza asko dituzte eta zurea atzean geratzen da.

Tuneletako lanak amaitu dira. Kontent zaudete?
Beharrezkoak ez ziren lanak izan dira, erabat kosmetikoak. Legediak ez zuen halakorik behartzen eta are gutxiago tunelak itxita eta gastu horrekin. Hor arriskurik handiena da kamioiek su hartzea, ohikoan honek botatzen duen keak jendea berehala hiltzen duelako; eta kontua da tunel hauek gero eta arriskutsuagoak direla gero eta kamioi gehiago pasatzen direlako. 2011n kamioi batek tunel barruan hartu zuen su eta harrez geroztik beste bostek ere bai, baina sarrera-irteeretan. Esparru arriskutsuenean –prebentzioan– ez dute ezer egin.

Desbideratzeak zenbait arazo A15eko herrietara eramango ditu, adibidez, kutsadura eta zarata.
Bai, egia da. Kontua da zamen garraioa errepidetik atera behar dela eta trenez edo itsasontziz egin. Europar Batasuneko araudiek hori bultzatzen dute gero eta gehiago. Errepide kontuetan, bestela ez dago amaitzerik, ikusi Bordelen, autopista etengabe zabaldu eta egunero 40.000 kamioi datoz handik Espainia aldera. Hau ez da ekonomia eraginkorra.

Haurrak istripuetan

“Familiarekin oso txikitatik bidai asko egin ditut errepide honetan, besteak beste arreba bat Hondarribian bizi zelako, baina 2004an gure auzokide galiziar batzuek A121ean izan zuten istripuak errepide honekiko kontzientzia handia eragin zuen nigan. Horrez gain, suhiltzailea naiz eta errepidean haurrak atera behar dituzunean autoetatik… horrelako istripuak dira lanbide honetako gogorrena”.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Garraioa kanaletik interesatuko zaizu...
2018-11-23 | ARGIA
500 bizikletarentzat aparkaleku sare segurua eskainiko du Iruņeko Udalak

Iruñeko hamar tokitan eskainiko dira aparkalekuak eta bi fasetan garatuko da, erdia 2019an eta beste erdia 2020an. Azpikontrata bidez kudeatuko da eta 370.000 euro bideratuko dira zerbitzua aurrera ateratzeko.


2018-11-15 | Iņigo Igartua
Tolosaldea Buseko langileek akordio "ona" adostu eta bederatzi hilabeteko greba utzi dute

Duela hilabete Tolosaldea Bus enpresarekin zerbitzua azpikontratatzearen inguruko negoziaketekin hastea lortu ostean, besteak beste %15eko soldata igoera adosten duen akordioa gauzatu dute langileek.


Hildakoen trenean klaseak daude

Derio (Bizkaia), 1902ko apirilaren 27a. Vista Alegreko hilerriak ateak zabaldu zituen eta egun Bilboko hilerri nagusia da.


2018-10-07 | Irati Elorrieta
Maite dugu itxarotea

2018ko uda bero honetan, aireportuetako kaosaren lekukoak: etxetik irten (Londresen) eta, 26 ordu geroago, Bartzelonako lost and found-eko ilaran lan-ordu pare bat gehiago galtzen ari den emakumea. Amsterdametik Stuttgartera heltzeko, nahi gabe, bi gau hotelean pasa dituzten aita-semeak, hauek ere eskuko maletarik gabe. Bilbon beharrean, Gasteizen goizeko hiruetan lur hartu ondoren autobusean sartu dituztenak. Lau hegalditarako bi mostradore daude zabalik, eta (auskalo noiz hasi duten bidaia)... [+]


Iruņeko Alde Zaharra atseginago egiteko planak fruituak eman ditu martxan jarri eta urtebetera

Helburuak betetzen ari direla uste dute udal agintariek. Lehen abalgunean esaterako %90 egin du behera autoaren erabilerak; Alde Zaharrean txikiagoa da hori, baina %50 jaitsi da hor ere. Garraio publikoaren erabilerak %4,5 egin du gora.


2018-09-02 | Joxerra Aizpurua
Oreka

Hogeita hamar urte igaro dira Paris eta Londres lehen aldiz bisitatu nituenetik. Automobilez joan ginen eta Mantxako kanala ferryan zeharkatu genuen; aipatu hiriburuetan automobilez ibiltzeko ez genuen arazo berezirik izan.

Aurten antzeko ibilbidea egin dugu, baina ez gara hiriburuetan automobilez sartzera ausartu. Londresen kasuan, Folkestone hirian hartu genuen ostatu, 120 km-ra, eta Londresera hurbiltzeko 50 minutu behar zituen tren azkarra erabili genuen. Trenak bide zahar berritutik... [+]


2018-07-23 | ARGIA
Iruņea erdiguneko mugikortasun plana: auto gutxiago eta autobus eta bizikleta gehiago dabil

Iruñea erdiguneari eragiten dion mugikortasun planak hamar hilabete bete dituenean, hainbat datu eman du Udaltzaingoak. Herritarren ohiturak aldatzen ari direla sumatzen da.


2018-07-05 | ARGIA
Greba deialdia Gipuzkoako autobus enpresetan, "patronalak ez duelako hitza bete"

Gipuzkoako 30 autobus enpresatako 5.000 lagun inguru daude deituak grebara, hilaren 13,14, 20 eta 21ean. Sindikatuen hitzetan, "patronalak hitza bete ez duelako" daude derrigorturik erantzun bat ematera.


CAFek 300 milioi euroan erosi du autobus-enpresa poloniar bat

Solaris enpresa oso ezaguna da mugikortasun elektrikoa erabiltzeagatik hiriko garraioetan.


Metroa eta jendarte arrakala Gipuzkoan

Jadanik badira hiru-lau urte Donostialdean pil-pilean dagoen eztabaida ezarri nahi diguten metroaren harira. Tren proiektu honek Irun-Hendaia eta Donostia hurbilduko ditu, bai denboran, baita maiztasunean ere, ahazteke RENFEren zerbitzua. Agintarien arabera, Donostia eta Zarautz ere lotuko omen ditu, baina ez dute esaten zer-nolako abiadura hartuko duen trenak, oraindik XX. mende hasierako bide egitura baitauka ibilbide horrek, bikoiztu gabe gainera.

Tren proiektu horren ondorio larri bat... [+]


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude