Txokolatea uste baino 1.500 urte zaharragoa da

  • Ekuador hegoaldeko Santa Ana-La Florida aztarnategian, kakaoaren kontsumo aztarnak topatu eta duela 5.300 urtetan datatu ditu hainbat unibertsitateko ikerlari talde batek, Nature Ecology & Evolution aldizkarian jakinarazi dutenez.
     

Nagore Irazustabarrena Uranga @irazustabarrena
2018ko azaroaren 11
(arg: Rawito)
(arg: Rawito)

Orain arte kakao kontsumoaren arrastorik zaharrenak Erdialdeko Amerikan topatu dira eta K.a. 1.900 urte ingurukoak dira. Aurkikuntza honi esker milurte eta erdi aurreratu da txokolatearen historia eta jatorria hegoalderago zegoela ondorioztatu dute, Amazonas ibaiaren goi ibilguan.

Zalantzan dago, ordea, ordurako kakao landareak etxekotuta zituzten edo basa landareetatik bildutako aleak kontsumitzen zituzten.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Elikadura  |  Arkeologia  |  Ekuador  |  Denboraren makina

Elikadura kanaletik interesatuko zaizu...
2018-11-18 | Garazi Zabaleta
Feminismoa eta elikadura burujabetza bat eginik

Urriaren 25 eta 27 bitartean Euskal Herriko emakume baserritarren lehen topaketen lekuko izan zen Murgiako (Araba) Goikueta aterpea. Etxaldeko Emakumeak taldeak antolatutako ekimenean, elkar ezagutzeko eta saretzen hasteko aukera izan zuten hurbildutako baserritar eta landa eremuko emakumeek.

Euskal Herriko Emakumeen Mundu Martxa oinarri

Etxalde mugimendua 2012an sortu zutenetik ikusi zuten bertako hainbat kide emakumek elkartzeko beharra bazutela. 2015ean Emakumeen Mundu Martxako... [+]


2018-11-11 | Juan Mari Arregi
Eskola jantokietako iruzurren erantzuleak

Eusko Legebiltzarreko batzorde batek 2003 eta 2015 artean eskola jantokietan izandako iruzurra ikertzen dihardu; iruzur horren ondorioz dozenaka milioi euro galdu dituzte diru-kutxa publikoek. Sektoreko enpresek adostu zuten merkatua banatu eta zerbitzuaren prezioa nahita puztea. Oso larria, eskandalagarria eta susmagarria da administrazioak urte horietan konpainia talde bat kontratatzea, euren artean prezioak puzten aritzea, eta alarmak ez jotzea. EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak dioen moduan,... [+]


2018-10-24 | Errigora
Bosgarren urteurreneko udazkeneko kanpaina abiatu du Errigorak

Nafar hegoaldeko uzta euskarari puzka kanpainaren bidez 800.000€ bideratu dira dagoeneko zonalde zigortuko ikastolak eta AEK indartzera eta, Sortzen elkartearen bidez, sare publikoan D ereduko taldeen sorrera sustatzera. Hala ere, oraindik Nafarroa hegoaldean euskarak dituen erronkak oso handiak dira eta inoiz baino garrantzitsuagoa da urriaren 25etik azaroaren 14ra saskiak eskatu eta denon artean putz egitea gure hizkuntzak hegan egin dezan.


"Mitxoletak nahi ditugu", pestizida guztiak orain debekatzeko aldarria

Urriaren 5ean milaka pertsona bildu dira Frantziako Estatuko hirurehun hiri eta herri baino gehiagotako udaletxeen aurrean, "Nous voulons des coquelicots" (Mitxoletak nahi ditugu) deialdiarekin bat egiteko. Bi urte iraungo duen kanpainaren antolatzaileek ez dute huskeria eskatzen: pestizida kimiko guztiak debekatzea eta oraintxe bertan. Bioaniztasunaren hondamendiari eta gizakien pozoiketari behingoz erremedioa jartzea aldarrikatuko dute hileroko lehen ostiraletan.


2018-10-21 | Jakoba Errekondo
Baratxuriak itsasoa du maite

Baratxuriaren sasoia hemen da. Baratxuria ereiteko sasoia. Bere uztarena geroago izango da, eta hura buruan ekin behar lanari. Burua buruan, baratxuriarena zeurean. Baina denok ez dugu baratxuriaren burua helburu. Gero eta maizago ikusten da baratzeetan berdetarako ereindako baratxuria. Baratzeetan eta lorontzietan ere bai. Baratzegintzari ekiteko landare errazenetakoa da baratxuria. Terrazan, balkoian, leiho-koskan ontzi ttiki bat nahikoa da; baratxuri burua oso osorik hartu eta lurpean sartu,... [+]


Ramen: atzoko beharra, gaurko moda

Tokio, 1945eko urria. Japonia errenditu eta Bigarren Mundu Gerra ofizialki amaitu eta hilabetera, hiriburuan merkatu beltzeko 45.000 postu inguru zeuden. Horietako askok janaria saltzen zuten, nagusiki “ramen” izeneko zopa edo eltzekoa.
 


2018-09-19 | Nahia Ibarzabal
Azukre gaindosia txikitatik: umeen jogurtek ezkutatzen dutena

921 jogurt eta zenbait esneki aztertu ditu Erresuma Batuko ikerketa batek eta ondorioztatu duenez, “organikoa” etiketa daramaten produktuak dira azukre gehien izaten dutenak. Adierazi dutenez, jogurta produktu osasuntsutzat daukagu, baina azukre kopuru handiak ez dira gorputzarentzat mesedegarriak.


2018-09-18 | ARGIA
Asteburuan 'Terra Madre' ospatuko dute Turinen eta tartean izango dira Iparraldeko baserritarrak

Heldu den asteburuan, irailaren 20tik 24ra, Italiako Turinek ikusiko du kultura gastronomikoaz nazioartean burutzen den feriarik inportanteena. Slow Food mugimenduaren inguruan sortutako Terra Madre antolatzen dutenen arabera, 160 herrialdetako 5.000 ordezkari bilduko dira, 800 erakustoki animatuz. Ipar Euskal Herriko laborantzaren ekoizpen ezagunenetakoak ere bertan izango dira.


2018-09-12 | ARGIA
Fabian Tomasi hil da, agrotoxikoen eta transgenikoen kontrako borrokan erreferentea

Soja laborantzara bideratutako nekazaritza estentsibo landa batean egin zuen lan Tomasik. Landa gunea fumigatzeko erabiltzen ziren agrotoxikoek eragindako gaixotasunaren ondorioz hil da.


Eskolara itzulera
Ausolan, handitzen-handitzen... erraldoi bat txikien mahaian

Euskal Herriko ikastetxe publikoetako jantoki gehienei zerbitzua ematen dien ostalaritza eta catering enpresa Europako handienen artean da jadanik.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude