ARGIA.eus

2020ko urtarrilaren 26a

Nazioartea > Amerika > Ekuador

2019-11-24

Orain 500 bat urte Europan gertatu zena –Aro Modernoaren agerpena eta bilakaera– zenbait osagaien gurutzaketatik eta sinergiatik konpreni liteke. Ez zen orduko hemengoa lurralderik aberatsena edo jendetsuena –Txinak hirukoizten zuen orduko Europaren populazioa, eta teknikoki nahiz militarki askoz ere indartsuagoa zen–, baina elkartu ziren hainbat gertakarik ekarri zuten gerora globalizazioa hitzarekin ezagutu dugun bilakaera.

Ekuador kanaleko multimediak
Ekuadorreko istiluetan atxiloturiko herritarrak askatzeko eskatu du Nazionalitate Indigenen Konfederazioak

Kaleetan borroka eginez 883. dekretua indargabetzea lortu zutenei eskerrak eman nahi die Konfederazioak. Ekuadorreko Gobernua, bestalde, "benetako elkarrizketa bat" izatera gonbidatu du.


2019-10-14 | Axier Lopez
Gurea da garaipena

Neurri neoliberalak inposatu nahi izan ditu Nazioarteko Diru Funtsak Ekuadorren. Lenin Moreno agintari txotxongiloak azkar bete zuen agindutakoa. Oraingoan, baina, alfonbra gorriaren partez, jatorrizko herrien bultzadaz, mugimendu sozialen, laborarien eta langileen arteko batasunarekin topo egin dute neurriek eta atzera egitera behartu dituzte.


2019-10-09 | ARGIA
Mugimendu sozialek Ekuadorreko Asanblada okupatu eta "Herrien parlamentua" sortu dute

Zazpigarren egunez, Ekuadorren protesta handiak izaten ari dira Lenin Moreno presidenteak ezarri nahi izan dituen erreforma ekonomikoen kontra. Gobernuak hiriburua utzi eta Guayaquilera aldatu behar izan du protesten eraginez eta Asanblada mugimendu sozialen esku dago orain.


2019-10-08 | ARGIA
Tentsioa gora Ekuadorren
Gobernuak egoitza Guayaquil hirira aldatu behar izan du indigenen martxa handiak presionatuta

Urriaren 2an Ekuadorreko presidente Lenin Morenok murrizketak iragartzearekin batera abiatu ziren protestak. Istiluak indarra hartzen joan dira, agintariak Gobernuaren egoitza lekualdatzeraino.


2019-03-14 | ARGIA
Sexu-abusuak egin zituen Manuel Estomba apaizaren izena darama Irungo parke batek

Testigantzen eta Bilboko Goitzategiaren arabera Derioko seminarioan sexu-gehiegikeriak egin zituen apaizak parke bat dauka bere jaioterrian, Irunen. Manuel Estombak hainbat liburu argitaratu zituen euskaraz eta misiolari ibili zen Hego Amerikan.


2018-12-07 | Garabide
arNASA txiKITXUAK: Andeetako bi hizkuntzari eutsi guran
MULTIMEDIA - dokumentala

Garabidek laguntzen dituen bi hizkuntza biziberritze proiektu dokumentatu ditu ikus-entzunezko honek, Kolonbiako Nasa herriarena eta Ekuadorreko Kitxuarena. Mondragon Unibertsitateko HUHEZI fakultateko 2015-2016 ikasturteko hiru ikasleren gradu bukaerako lanaren emaitza da. Egileak: Sara Mijangos, Nagore Olmos eta Igone Cerio.


Txokolatea uste baino 1.500 urte zaharragoa da

Ekuador hegoaldeko Santa Ana-La Florida aztarnategian, kakaoaren kontsumo aztarnak topatu eta duela 5.300 urtetan datatu ditu hainbat unibertsitateko ikerlari talde batek, Nature Ecology & Evolution aldizkarian jakinarazi dutenez.
 


Chevron-Ekuador: epaile pribatuek honela menderatu dute estatua

Chevron petrolio konpainia iparramerikarra Ekuadorreko auzitegiek 2012an kondenatu zuten Amazonian eragindako kutsaduragatik 8.100 milioi euro ordaintzera. Orain gatazka komertzialetan arbitro lanak egiten dituen auzitegi pribatu batek atzera bota du, Holandan, ebazpen hura eta zigorrik gabe utzi urte luzez milaka herritarrek nozitutako kalteak. Merkatal ganbaren pribatuak arbitro auzitegietako epaileen gainetik: honela dago antolatuta multinazionalen inpunitatea.


2018-09-23 | Edu Leˇn
Exodo isila

Irudi hau erraz ager liteke Europako edozein egunkaritan. Bideak urratutako oinak, haizea eta eguzkiak erretako musuak, maletari tiraka doazen familiak sorterria atzean dutela… Elementu berdinak Balkanetan 2015eko udan ikusi genituenak. Baina oraingoan ez dago oihartzun mediatikorik, soilik isilpeko irteera masiboa, venezuelar azentua duena.


Paolina Vercoutere, Imbabura probintziako gobernadorea
"Ez diogu kolonizatu izateari utziko hezkuntza sistema irauli artean"

Joan den ekainaren 17an, Ekuadorreko Imbaburako gobernadore izendatu zuten. Eskualdean influentzia handiena duten zazpi emakumeen artean ageri da. Herrialdean inoiz izan den gobernadore indigenarik lehena. Paolina Vercoutere Quinche, kitxua.


?>