Euskararen Aldeko Plataforma

Erasoen aurrean, Erriberan elkar hartu dute

  • Euskararen Aldeko Plataforma eratu dute Tuterako AEK-k, Argia Ikastolak, Beterri Peñak, Arrigarai Euskaltegiak, A ereduan irakasle lanetan ari direnek eta Tuteran Jai Gazte Mugimenduak. Plataformako kideek adierazitakoaren arabera, Nafarroan euskararen kontra etengabe egiten diren erasoen aurrean, aukera berriak proposatu nahi dituzte, hizkuntzak bere esparrua izan dezan: “Euskarari aitortza egin behar zaio, euskarak ofiziala izan behar du Nafarroa osoan”.

Ainhoa Bretos @ob_ainhoa
2018ko uztailaren 15a
Hainbat alderdi politikoren erasoaren aurrean euskaldunek eta euskaltzaleek biltzea erabaki dute Tuteran. Argazkian, 2015ean, 19. Korrikan Argia Ikastolako haurrak lekukoa hartuta. Argazkia: Iņigo Uriz / Foku
Hainbat alderdi politikoren erasoaren aurrean euskaldunek eta euskaltzaleek biltzea erabaki dute Tuteran. Argazkian, 2015ean, 19. Korrikan Argia Ikastolako haurrak lekukoa hartuta. Argazkia: Iņigo Uriz / Foku

Orain dela urtebete inguru, hainbat lagun bildu ziren Tuterako euskararen egoera aztertzeko eta hura hobetzeko egon daitezkeen aukerak aurreikusteko. Iñaki Bakero AEK-ko kideak azaldu duenez, Erriberan euskararen alde egiten duten hainbat talde eta elkarte daude (AEK, Ikastola, Hizkuntz Eskola…), baina orain arte, inoiz ez dira elkarlanean aritu. Beraz, eragileekin bildu eta euskararen aldeko plataforma sortzea proposatu zuten, “euskararen kontra pairatzen ari garen erasoa ikusita, oso beharrezkotzat jotzen baitugu elkarlanean aritzea”.

Dagoeneko, hainbat helburu zehaztu dituzte, hala nola, euskararen defentsan jardutea, euskararen aldeko jarrerak piztu eta indartzea, eta euskaldun eta euskaltzaleak bildu eta komunean dituzten guneak indartzea. Dena den, plataformaren sortze-prozesua abian da oraindik, urrian batzar irekia egiteko asmoa baitute, bertako kirol eta kultur elkarte eta alderdi politikoekin. Beraien proiektua eta iritziak aurkeztu, eta euskara beraiena ere badela azaldu nahi diete eragileei. Horietako batzuekin, ordea, ez dute gauza handirik espero. Izan ere, UPN, PP eta PSN alderdiak gogor ari direla salatu du Bakerok.

“PSNren aldetik, inoiz ez dut horrelako jarrerarik ikusi Erriberan”

Ekainaren 2an milaka pertsona elkartu ziren Iruñean, besteak beste, UPN, PP, PSN, Ciudadanos eta Vox alderdiek sostengatutako manifestazioan. Nafarroako Gobernuak euskararen esparruan daraman hizkuntza politika salatzeko bildu ziren manifestariak, Foru Gobernuak euskara Nafarroaren eta EAEren “batasun” modura erabili duela uste dute.

Jarrera horiek gizarte osoari eragiten diotela esan du Bakerok: “Euskararen kontrako iritziak indartzen eta zabaltzen ari dira, gizarteari zabaltzen dioten mezua da”. Horren arrazoia hauteskundeak direla uste du plataformak. Beraien iritziz, alderdi politikoak kanpainan daude dagoeneko, Nafarroako Gobernuan sartu nahi dute berriro, eta horretarako oraingoa apurtu nahi dute. Erriberako egoerari dagokionez, bertako UPN, PP eta PSN alderdiak inoiz baino “erasokorrago” daudela eta modu “askoz bortitzagoan” ari direla esan du Bakerok: “PSNren aldetik, adibidez, inoiz ez dut horrelako jarrerarik ikusi Erriberan. Ez dira izan euskararen defendatzaileak, baina inoiz ez diote egin eraso orain ari diren moduan”. Izan ere, euskaldun eta euskaltzaleek euskararen alde egindako bidea moztu nahi dutela uste du.

Horrez gain, egungo Nafarroako Euskararen Legeak zonifikazioa ahalbidetzen du, eta eskubideak zatitu. Parlamentuak lege hori alda dezakeen batzordea sortu zuen otsailean. Horren aurrean, aldatzeko aukerak izan arren, hori baino gehiago beharko dela adierazi du Bakerok.

Nafarren arteko bereizkeria, legez ezarria

Nafarroako Euskararen Legearen arabera, eremu euskalduna izendatutakotik kanpo dauden nafarrek ez dute euskaraz aritzeko aukerarik ziurtatuta. Izan ere, eremu ez euskaldunetako erakundeak ez daude zerbitzu publikoak euskaraz eskaintzera behartuta.

Horren aurrean, Euskararen Lege berri eragingarria behar dutela adierazi du Alicia Iribarren AEK-ko kideak: “Nafarroan pairatzen dugun bereizkeriaren eragilea hizkuntza eskubideen zonifikazioa da. Bestelako hizkuntza politika bat nahi eta behar dugu, euskaraz bizitzea posible egingo duena”.

Asmo horrekin sortu zuen Parlamentuak otsailean legeaz arituko den batzordea. Horrelako neurriek euskarari lagundu ahal diotela pentsatzen du Bakerok, baina horrek arrisku bat duela ere esan du: “Aldatzeko aukerak badirela uste dut, baina daukagun egoera onartzeko arriskua dago. Jendeak pentsa dezake ondo ari garela eta nahikoa dela horrekin, eta ez da horrela”. Izan ere, euskarak “ausardia” gehiago behar du bere iritziz: “Lan asko dago egiteko eta gizarteak horren kontzientzia hartu behar du, gizarte mugimendu zabal eta indartsua jarri behar dugu martxan”.

Antzeko iritzia du Iribarrenek ere. Bere ustez, bestelako errealitate bat saldu nahi badute ere, egun euskaldunok “bigarren mailako biztanleak” izaten jarraitzen dugu: “UPN eta erregimenaren urte beltzak amaitu dira, baina argi eta ozen esan behar dugu aro beltzetik gatozela, eta edozein urrats oraindik ere oso txiki izaten ari dela”.

Plataformak Erriberako gizartea martxan jartzeko prozesua abiatu du, eta proiektua ezagutzera emateko euskararen aldeko jaia antolatu zuen ekainaren 9an, Tuterako Udalaren eta Nafarroako Gobernuaren babesarekin.

Tuterako herritarrak ere euskararen kontra?

Ekainaren 9an antolatutako festan euskaltzaleek neurri handi batean erantzun zutela adierazi du Bakerok, eta giroa polita izan zela. Besteak beste, kontzertuez, umeentzako pailazoez, herri bazkariaz, eta bertso saioez gozatu ahal izan zuten bertaratutakoek.

Hainbaten irudimena da Erriberako gizartearen zatirik handiena euskararen kontrakoa dela. Plataformaren ustez, bestalde, ez da horrela. Jende asko dago ez dagoena ados edo euskararen alde lan egiteko aktibatuta, baina kontra ere ez dagoena: “Momentuz, guk ez dugu ikusten Erriberako gizartea, gutxienez modu aktiboan, euskararen kontra. Euskararen alde ez dira aktibatzen, baina kontra ere ez dute egiten”.

Herrian finkatuta dituzten hainbat proiekturekin (AEK, Ikastola…) euskararentzako jendea eta espazioa irabazi dute Tuteran azken urteetan. Dena den, asko falta dela uste du Bakerok, eta horretarako erabili behar dutela plataforma: “Guretzat kristoren lorpena izango litzateke hemendik urte batera, hainbat eragilek, eta noski, norbanakok, publikoki adieraztea euskararekin bat egiten dutela”. Horren harira, euskararen aldeko esfortzuak metatu nahi dituztela adierazi du plataformak. Euskarak irabaziko badu, hein handi batean herritarren lanari esker izango dela uste dute kideek: “Elkarrekin egin behar dugu bidea. Izan gaitezen eragileak egunero eta leku guztietan, denon ardura da”.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Euskara Nafarroan  |  PP  |  UPN  |  PSN  |  Tutera  |  Hizkuntza eskubideak

Euskara Nafarroan kanaletik interesatuko zaizu...
2018-09-20 | Kontseilua
'Hizkuntza eskubideak bermatzeko Legearen bidean' jardunaldia egingo dute Iruņean

"Hizkuntza eskubideak bermatzeko Legearen bidean" jardunaldia antolatu du UEUk Kontseiluaren laguntza eta Euskarabidearen babesletzarekin. Bertan Nafarroako zonifikazioaren ondorioak alde juridiko batetik aztertuko dira alde batetik, bai eta ikuspegi historikoa, arlo administratiboa, soziolinguistikoa eta euskararen garapenerako trabak ere.


Nafarroako Legebiltzarrean PPko kideei gaztelaniaz zuzentzeko eskatu dio Beltranek Aznarezi

Ana Beltrán PPko bozeramailearen iritzian "aldatzeko unea da". Batzuetan euskaraz zuzentzan zaie Ainhoa Aznarez Legebiltzarreko presidentea, eta denentzat ari denean ere euskaraz egiten omen du gehien. Horregaitik, beraiei ari denean "beti gazteleraz" egiteko eskatu dio, idatziz.


2018-09-05 | ARGIA
Euskara Nafarroa osoan ofiziala izatea eskatuko dute urriaren 27an

Nafarroako Parlamentuan euskararentzat lege berria aztergai dela baliatuz, datorren urriaren 27rako mobilizazio handia iragarri du Kontseiluak. Iruñean egingo da, 17:00etan hasita, "nafar guztiei euskaraz bizitzeko eskubidea bermatuko dien ofizialtasuna eskatzeko".


2018-08-31 | Irati irratia
Erronkariko "uskararen" zaindari Mariano Mendigatxa omenduko dute Bidankozen

Gotzon Perez Artutxekin egon gara, bidankoztar ikertzailea bera, Mariano Mendigatxaen inguruan elekatzen. Gotzonek ederki asko azaldu digu zer nolako garrantzia izan zuen Mariano Erronkariko uskara gordetzen.


Gobernuaren erantzuna: Euskara, atzerriko hizkuntzen azpitik

Arartekoak gomendatutakoaren aurka, Nafarroako Gobernuak aurrerantzean ere jarraituko du Nafarroako Erriberan (eta "ez-euskaldun" deitutako eremu guztian), euskara ez baloratzen lan deialdietan, alemana, ingelesa eta frantsesa baloratzen dituen bitartean. Euskararen balioa zero da lekualdaketetan eta oposizio-lehiaketetan, eta aipatutako hizkuntzek 2 puntu ematen dituzte bakoitzak. Nafarroako Arartekoak behin baino gehiagotan gomendatu dio Gobernuari: Ez dadila atzerriko hizkuntza bat... [+]


Tuterako Euskararen Aldeko Plataforma sortu dute

Euskara eta euskal kultura sustatzeko osatu dute Tuterako Euskararen Aldeko Plataforma. Asteburuan egin dute lehen ospakizun-festa. Erriberan euskaraz bizi nahi dutenei aukerak ematea da plataformaren xedea.


Euskara atez atekoa da

San Ferminak amaitu eta “Gaixoa ni” abesteari utzi bezain pronto, ordulari bat pizten da Iruñean, hurrengo jaiei begira atzera kontua hasiz, lehergailu bateko kronometroaren gisan. Bada une honetan beste markagailu bat hamaika plazetan, bistan ez dagoena, 2019ko maiatzari so: hauteskundeena.


2018-06-04 | Xabier Letona
10.000 lagun euskararen aurka Iruņean, iazko ikurrinaren aurkako manifestazioan baino gutxiago

Nafarroako Gobernuak euskararen esparruan daraman hizkuntza politika salatzeko manifestazioa egin zuten Iruñean joan den larunbat arratsaldean, besteak beste UPN, PP, PSN, Ciudadanos eta Voxek sostengatu zuten manifestazioa.


"D eredua jarrita ezinduak eta immigranteak gainetik kentzen dituzu, eta guayak geratzen zarete"

Ekainaren 2an euskararen kontrako manifestazioa deitu dute Iruñean. Deitzaileen artean Patxi Mendiburu blogaria eta Doble12 kultura elkarteko Fernando Aranguren daude, eta asteazkenean manifestazioa deitzeko arrazoiak eman dituzte prentsaurrean. Nafarroako Gobernuaren egungo hizkuntza politikaren “inposizioaren kontra” deitu dute manifestazioa; eta, diotenez, “ez da euskararen aurkako mobilizazioa”.


Mikel Arregi: "Zonifikazioa ez da aukerarik onena euskara sustatzeko"

Zonifikazioa ez da lagungarri, gomendagarri edo aukerarik onena izan euskararen sustapenerako Euskarabideko zuzendariaren esanetan. Ofizialtasunak ez luke ekarriko leku guztietan modu berean sustatzea euskara baizik eta herri bakoitzaren beharren arabera egiten ahalko litzateke.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude