Jakoba Errekondo @bizibaratzea
2018ko ekainaren 03a
Lotura zuzena da, nekazaritza intentsiboagoa eta pestizida aztarna gehiago ibaietan. 
Ebro ibaia Espainiako Estatuko bigarren kutsatuena da, eta EAEkoak hirugarrenak. 
EAEko ibaietan topatutako 17 substantzietatik 15 legez kanpokoak dira.
Lotura zuzena da, nekazaritza intentsiboagoa eta pestizida aztarna gehiago ibaietan. Ebro ibaia Espainiako Estatuko bigarren kutsatuena da, eta EAEkoak hirugarrenak. EAEko ibaietan topatutako 17 substantzietatik 15 legez kanpokoak dira.

Aurtengo otsailean Ekologistak Martxan eta Pesticide Action Network Europe elkarteek elkarlanean egindako txosten argigarri bat kaleratu dute. Espainiako Estatuko ibaien egoeraren berri ematen du txostenak. Ibai bakoitzaren arroaren kudeaketa eta kontrola Konfederazio Hidrografikoa deitzen diren administrazioen esku daude. Konfederazio horiek 2012an eta 2016an ibaietan topa zitezkeen pestizidak ezagutzeko azterketak egin zituzten eta haien emaitzak eskuetan osatu dute txostena.

Emaitzak beldurgarriak dira. Pestizida ugari antzeman da, gehienak intsektizidak eta herbizidak. Horietako %70, Europar Batasuna osoan bezala Espainian ere erabili ezin direnak, galerazita daudenak. Eta lotura zuzena da, nekazaritza intentsiboagoa eta pestizida aztarna gehiago ibaietan.

2016ko azterketetan aurkitu diren pestiziden erdia baino gehiago (%55) disruptore endokrinoak dira edo izan daitezkeen susmo handiak daude; hau da, gure hormona sistemari eragiten dioten substantziak dira asko. Ondorioz, estatuko ibaiei ibai hormonatuak deitzen zaie.

Guri dagokigunez, alde batetik Ebro ibaiari buruzko datuak azaldu dira, eta bestetik Kantabriko ekialdea deitu duten multzo bakarrean EAEko ibaiei buruzkoak. Bi horien emaitzak ere etsigarriak dira: Ebroko azterketek diote estatuko bigarren ibai kutsatuena dela eta EAEko ibaietakoak, berriz, hirugarrenak. Kontuan hartzen badugu Espainia dela Europa osoan pestizida gehien erabiltzen duen estatua (78.818 tona 2014an), bada, geure ibaietan dugun arrasto hori arduratzeko modukoa da. Hortik geure ingurumen guztira eta geure elikagaietara ez dago koska handirik. Ebron topatu diren 21 substantzietatik 18 legez kanpokoak dira, aspaldi debekatutakoak gehienak. EAEko ibaietan topatutako 17etatik 15 dira debekatutakoak. Hori gutxi balitz bezala, EAEko ibaietan gehien antzeman den bigarren produktua glifosatoa da, gure osasunerako txarretan txarrenetakoa.

Panorama horrekin proposamenak ez dira beste mundukoak: legea betearaztea, disruptore endokrinoak galaraztea, pestiziden erabilera mugatzea (Danimarkan eta Frantzian %50 hamar urtean) eta abar. Hiltzea zor dugu, baina nola da gakoa.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Baratzetik mundura  |  Kutsadura  |  Ibaiak  |  EAE

Baratzetik mundura kanaletik interesatuko zaizu...
2019-02-17 | Garazi Zabaleta
Gaztaina biziberritzeko elkarte berria Bidarrain

Azaroan sortu zuten Bidarrain Gaztaina Elkartea, eta urtarrilaren bukaeran egin dute elkartearen lehen biltzar nagusia. Luhuso, Makea, Lekorne, Heleta eta Bidarraiko hainbat nekazari eta auzapezek hartu dute parten, gaztainaren etorkizunaz kezkatuta eta hura sustatzeko xedearekin. “Ari gara pentsatzen mendi zola hauetan zer produkzio sar daitekeen, eta hor bada aukera bat, jada badauden gaztaindegiak zertan diren ikusi, lur eremuak garbitu eta jendeari horiez baliatzeko aukera... [+]


2019-02-10 | Garazi Zabaleta
Aldaketarako nekazaritza

Arabako mendebaldean, Salcedo herrian kokatutako proiektu agroekologikoa da Tierrapapeltijera. 2009an abiatu zuten egitasmoa Ramon Roa eta Monica Garciak, eta duela gutxi hirugarren kide bat batu zaie proiektura. Barazkigintza ekologikoan dihardute bereziki, nahiz lekale, gari eta zerealak ere ekoizten dituzten. Roak azaldu duenez, jendartearen eraldaketa bultzatu nahi duen egitasmoa ere bada beraiena: “Gizartea nola antolatua dagoen ez dugu maite, eta hori aldatzeko bidean gabiltza, gure... [+]


2019-02-03 | Garazi Zabaleta
Baratze bat auzoarentzat opari

Iruñeko Donibane auzoan martxan jarri berri duten proiektua da Udaberri Hiri Baratzea. Gune berdeak lehenagotik ere badira inguru horretan, baina San Juan Xar auzo elkarteak abiatu duen proiektu honek herritarrak espazio horretan paper aktiboa izatea nahi du, eta ez paseatzaile soil izatea: “Auzokide bakoitzak toki hau bere sentitzea nahi dugu, jendea ahalduntzea eta baratzaren parte izatea”, azaldu du Ibai Sueskun kideak. Ongi pasatuz ekologiara hurbiltzeko modua ere izan... [+]


2019-01-27 | Garazi Zabaleta
Baratzeko uzta "gastroeskola" ere bada

Zazpi urte inguru daramatzate Busturialdeko (Bizkaia) Ortutik Ahora proiektuko kideek kontzientziak eta dastamenak astintzen. “Elikadura ikuspegi agroekologikotik lantzen dugu”, azaldu du Sergio Gonzalez Sanchez proiektuko kideak. Beren jarduna hiru ataletan banatzen dute: ekoizpena, eraldaketa eta formazioa.

Bertakoa, sasoikoa eta agroekologikoa

Barazkien ekoizpenetik abiatzen da proiektua. “Nekazariak gara, eta atal oso garrantzitsua da hau guretzat, nekazarien egoera... [+]


2019-01-20 | Garazi Zabaleta
NBE-ren adierazpena
Baserritarra eskubidedun subjektu

Azaroan onartu zuen Nazio Batuen Erakundeak Baserritarren Eskubideen Adierazpena, eta ordutik, erabakia berrestea zen Batzar Orokorrari geratzen zitzaiona. Abenduaren 18an eman zuen erakundearen organo nagusiak azken pauso hori, nazioarteko baserritarren mugimenduaren aldarrikapen historikoari erantzuna emanez. Hamazazpi urtetako borroka luzearen ondoren iritsi da adierazpena, Via Campesina nazioarteko baserritarren mugimenduak gogorarazi duenez.


Baserritarren ekarpenari... [+]


2019-01-13 | Garazi Zabaleta
Ezkurra Basotik-Ahora
Nork dio ezkurra ez denik guretzako elikagai?

“Zergatik galdu dugu elikagai basatiekiko fedea?”. Galdera hori zuzentzen dio publikoari Cesar Lema Costas biologoak bere hitzaldien hasieran. Manual de cocina bellotera para la era postpetrolera (Nola egin ezkur sukaldaritza, prestatzeko petrolio aro osteko bizitza) liburuaren egilea Euskal Herrian izan berri da bere azken lana aurkezten. Goiabe Sukaldeko kideek Getariako San Prudentzioko Lagunak elkartearekin eta Basarerekin elkarlanean antolatu dute “Ezkurra... [+]


2018-12-23 | Garazi Zabaleta
Olatxuko laboreak
Baserrira jo eta kontserbei ekin dien gaztea

Nekazaritzari lotutako ikasketak amaitu zituenean argi zuen Haizea Bengoetxea Andikoetxeak lurrari lotutako proiekturen batean egin nahi zuela lan. 2011n, egun Olatxuko Laboreak denaren lehen pausoak eman zituen Arrietako (Bizkaia) aiton-amonen Olatxu baserrira mugitu zenean. “Nekazaritzatik bizi nahi nuen, baina baserria lehenago ezagututa. Hor hasi nintzen soroarekin lanean eta kontserben mundua ezagutzen eta ikasten”, azaldu du. Egun jada finkatuta dagoen proiektua da Olatxuko... [+]


2018-12-16 | Garazi Zabaleta
Sakanako liburutegia naturaren aterpe

“Inguratzen gaituen eremu naturala sakanarrentzat aterpe den moduan, liburutegiak ere badira aterpe: adin eta kultura ezberdineko pertsonen aterpeak dira”. Elena Aristorena Adrian Altsasuko liburutegiko liburuzainak eman digu azaroan zehar eskualdean abian izan duten kanpainaren berri: Sakanako liburutegiak, aterpe naturalak. Nafarroako Liburutegi Publikoen Sarearekin elkarlanean antolatu dute egitaraua eskualdeko zazpi liburutegik. Helburua? Inguruko animalia, landare, mendi nahiz... [+]


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude