Emakumeak borrokan

Zaindu kolesterola, zaindu bihotza

Jabier Agirre
2015eko maiatzaren 24a
Gainpisuaren ondorioz, kolesterol “ona” gutxitu egiten da.

Osasun inkesta batek dioenez, lehen mailako arretako bost pazientetik lauk ez dute kolesterola kontrolatzen. Eta odol-analisi baten emaitzak erakutsiz gero, guztizko kolesterol kopuruari besterik ez liokete erreparatuko, zifra hori baxua izateak –200dik beherakoa azken urteotako odol-analisietan, orain urte batzuk 250 miligramo arteko zifrak ere onartzen ziren arren– osasun egoera egokia ziurtatuko liekeela pentsatuz.

Esan beharra dago, hala ere, axolagabetasun hori pazienteen kalterako izan daitekeela, ondo frogatuta baitago kolesterol mailak neurrian mantentzeak %40 murrizten duela bihotzeko istripuren bat jasateko arriskua. Zer dago, bada, kontraesan horren atzean? Inkestak berak erakusten du pazienteen %20k baizik ez dituztela ulertzen kolesterolaren parametroak.     

Zer dira kolesterol “ona” eta “txarra”?

Kolesterola gibelak jariatzen duen gai koipetsua da, neurri egokian gorputzeko zenbait zelularen funtzionamendurako ezinbestekoa. Koipe horrek ezin du odolean barrena libre zirkulatu, eta horregatik proteina batekin lotzen da, garraioa errazteko. Kolesterola zer-nolako proteinarekin lotzen den, bi gai horien batura edo multzoa (lipoproteina) izan daiteke:

- Dentsitate baxukoa, LDL kolesterola edo kolesterol “txarra”. Hau da arteriak buxatu eta arrisku kardiobaskularra (arazo koronarioak, infartuak etab.) areagotzen duena. Odol-analisi batean LDL kolesterolaren zifrak ez luke 200 miligramotik gorakoa izan behar inola ere, baina mailarik egokiena odol dezilitroko 150 eta 190 miligramo bitartekoa litzateke.

- Dentsitate altukoa, HDL kolesterola edo kolesterol “ona”. Kolesterol mota honek txarra “arrastaka eraman” eta arteriak garbitzen ditu. Horregatik, haren kopurua dezilitroko 45 miligramotik gorakoa izatea komeni da.

Nola jaitsi kolesterol txarra?

Hona hemen jarraitzeko aholku erraz samar batzuk:

- Murriztu zenbait elikagai. Haragi gorriak, hestebeteak, gurina edo esnekiak, osoak batez ere. Mariskoa ere gutxiago kontsumitu –poltsikoak eskertuko dizu–, eta arrautzak ere neurrian, astean hiru edo lau baino gehiago ez.

- Azukrea mugatu. Sobera hartzeak ere gantza arterietan pilatzea ekar dezake.

- Zuntz ugari hartu. Zuntzak “erratzaren” lana egiten du, kolesterol txarra kanporatzen lagunduz.

- Kontrolatu estresa. Tentsioaren menpe bizi bazara, gorputzak kolesterol gehiago sortuko du.

Eta kolesterol ona gehitzeko, zer?

Kolesterol onaren maila baxuak txarra altu izateak adina arrisku ekartzen dio bihotzari.

- Saiatu soberako kilo horiek kentzen. Gainpisua dagoenean triglizeridoak erruz ugaltzen dira, eta horiekin kolesterol ona gutxitu egiten da.
- Hartu omega 3 azidoak eta oliba olioa. Lipidoen metabolismoa erraztu eta HDL mailak igoarazten dituzte.
- Edan ardo beltza, neurrian noski. Ardoaren polifenolari esker odoleko kolesterol on kopurua igo egiten da.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Osasuna

Osasuna kanaletik interesatuko zaizu...
Osasunaren kamisetak ospitalean dauden haurren mantal bilakatuko dira

Hamaika kamiseta emanen dizkie Osasuna Futbol Taldeak ospitalean gaixorik dauden haurrek mantal bilaka ditzaten. Panenka aldizkariak bultzatutako ekimen batean hartuko du parte modu horretan talde gorritxoak ere.


2019-05-15 | ARGIA
Osakidetzaren neurri berriak: zozketa bidez aukeratutako epaimahaiak eta kanpoan diseinaturiko azterketak

Iazko oposaketetako iruzur eskandaluaren ostean, hurrengo lan eskaintzari eragingo dioten hamabi neurri aurkeztu ditu Osakidetzak: epaimahaiaren aukeraketari eta azterketa ereduari eragiten diote neurriek.


2019-05-05 | Jakoba Errekondo
Sendagileen zuhaitz kontuak

Zuhaitzak hirietan. Jendea pilatuta eta bizi baldintza txar edo oso txarretan bizi diren tokietan zuhaitzak ere ez dira bikaintasun betean biziko, baina lagunen aldean ederki moldatuko dira. Lurrean denetik aurkituko dute: eraikuntza materialen hondakinak, produktu kimikoen salda deskribaezinak, birfosilizatzen ari den petrolioa, gure arnasketa eta elikadura kutsatuak laburbiltzen dituzten ur zikinak eta abar. Eta airean, zer esanik ez: autoen eta etxeen eta lantegien ke beltz jasa,... [+]


Homeopatia
Terapia naturalen aitortza aldarri

Homeopatiaren eta terapia naturalen balioa aldarrikatzeko, Similia Elkarteak topaketa egin du Bilbon. Medikuntza mota horiek jasaten ari diren debekua, presioa eta beldurra salatu dituzte, baina batez ere hitz egin dute dituen aukerez eta egitekoez.


2019-04-12 | ARGIA
Osakidetzako Lehen Arretako langileek grebari ekin diote

Lehen Arreta Arnasberritzen plataformarekin batera, LAB, ELA, SATSE, CCOO, UGT eta ESK sindikatuek deituta abiatu dute greba. Lehen Arretako medikuek, erizainek, administrazio langileek… lan baldintza kaskarretan ari direla lanean salatu dute eta gaixoek ondorioak pairatzen dituztela. Bilbon 12:00etan manifestazioa egin dute. Maiatzaren 17an gaurkoaren moduko beste greba egun bat egingo dute.


2019-03-14 | ARGIA
Darponek dimisioa eman du, Osakidetzako filtrazioen auziak bultzatuta

Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburu Jon Darponek dimisioa eman du, Osakidetzako oposizioen iruzur kasuek bultzatuta.

 


2019-03-13 | ARGIA
EITBk aitortu du iktusaren kontrako telemaratoian jasotako 146.410 euro kanpaina pagatzeko gastatu zirela

Maite Iturbe EITBko zuzendari nagusiak Eusko Legebiltzarreko EITBren Kontrol Batzordean hitz egin zuen astelehen honetan Elkarrekin Podemosek eskatuta. Iaztik argitu gabe dagoen gai bati buruzko azalpenak eman ditu: zer gertatu zen 2017an iktusaren aurkako EITB Maratoian bildutako diruarekin?


2019-03-12 | ARGIA
Osakidetzako oposizioen gaineko ikerketa abiatu du epaileak

Epaileak hiru sendagile jarri ditu ikerketapean. Fiskalak aurkeztutako txostenean begiz jotako Osakidetzako hiru arduradunei dagokienez, ez du erabakirik hartu momentuz.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude