Zaindu kolesterola, zaindu bihotza

Jabier Agirre
2015eko maiatzaren 24a
Gainpisuaren ondorioz, kolesterol “ona” gutxitu egiten da.

Osasun inkesta batek dioenez, lehen mailako arretako bost pazientetik lauk ez dute kolesterola kontrolatzen. Eta odol-analisi baten emaitzak erakutsiz gero, guztizko kolesterol kopuruari besterik ez liokete erreparatuko, zifra hori baxua izateak –200dik beherakoa azken urteotako odol-analisietan, orain urte batzuk 250 miligramo arteko zifrak ere onartzen ziren arren– osasun egoera egokia ziurtatuko liekeela pentsatuz.

Esan beharra dago, hala ere, axolagabetasun hori pazienteen kalterako izan daitekeela, ondo frogatuta baitago kolesterol mailak neurrian mantentzeak %40 murrizten duela bihotzeko istripuren bat jasateko arriskua. Zer dago, bada, kontraesan horren atzean? Inkestak berak erakusten du pazienteen %20k baizik ez dituztela ulertzen kolesterolaren parametroak.     

Zer dira kolesterol “ona” eta “txarra”?

Kolesterola gibelak jariatzen duen gai koipetsua da, neurri egokian gorputzeko zenbait zelularen funtzionamendurako ezinbestekoa. Koipe horrek ezin du odolean barrena libre zirkulatu, eta horregatik proteina batekin lotzen da, garraioa errazteko. Kolesterola zer-nolako proteinarekin lotzen den, bi gai horien batura edo multzoa (lipoproteina) izan daiteke:

- Dentsitate baxukoa, LDL kolesterola edo kolesterol “txarra”. Hau da arteriak buxatu eta arrisku kardiobaskularra (arazo koronarioak, infartuak etab.) areagotzen duena. Odol-analisi batean LDL kolesterolaren zifrak ez luke 200 miligramotik gorakoa izan behar inola ere, baina mailarik egokiena odol dezilitroko 150 eta 190 miligramo bitartekoa litzateke.

- Dentsitate altukoa, HDL kolesterola edo kolesterol “ona”. Kolesterol mota honek txarra “arrastaka eraman” eta arteriak garbitzen ditu. Horregatik, haren kopurua dezilitroko 45 miligramotik gorakoa izatea komeni da.

Nola jaitsi kolesterol txarra?

Hona hemen jarraitzeko aholku erraz samar batzuk:

- Murriztu zenbait elikagai. Haragi gorriak, hestebeteak, gurina edo esnekiak, osoak batez ere. Mariskoa ere gutxiago kontsumitu –poltsikoak eskertuko dizu–, eta arrautzak ere neurrian, astean hiru edo lau baino gehiago ez.

- Azukrea mugatu. Sobera hartzeak ere gantza arterietan pilatzea ekar dezake.

- Zuntz ugari hartu. Zuntzak “erratzaren” lana egiten du, kolesterol txarra kanporatzen lagunduz.

- Kontrolatu estresa. Tentsioaren menpe bizi bazara, gorputzak kolesterol gehiago sortuko du.

Eta kolesterol ona gehitzeko, zer?

Kolesterol onaren maila baxuak txarra altu izateak adina arrisku ekartzen dio bihotzari.

- Saiatu soberako kilo horiek kentzen. Gainpisua dagoenean triglizeridoak erruz ugaltzen dira, eta horiekin kolesterol ona gutxitu egiten da.
- Hartu omega 3 azidoak eta oliba olioa. Lipidoen metabolismoa erraztu eta HDL mailak igoarazten dituzte.
- Edan ardo beltza, neurrian noski. Ardoaren polifenolari esker odoleko kolesterol on kopurua igo egiten da.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Osasuna

Osasuna kanaletik interesatuko zaizu...
Minbizia
Zer den heriotza aurrean izatea

Bizitza amaitu egiten da, baina inork ez gaitu pentsamendu horretan hezi. Urruti dagoen zerbait da, besteen kontua... zure azalean bizitzea tokatzen zaizun arte.


2019-02-14 | Amaia Lekunberri
'Zauria(k)' dokumentalaren aurkezpen birari ekingo diote ostegunean

Ostegunean, Hego Euskal Herrian zehar egingo duten aurkezpen birari hasiera emanez, Iruñeko Katakrak-en jarriko dute dokumentala lehen aldiz ikusgai. Lanak ondoeza psikosozialak eta genero bizipenak uztartzen ditu, buru osasunaren gaia ikuspegi feministatik landuz.


2019-02-12 | Xiberoko Botza
Mauleko ospitaleak azkenean züzendari bat denbora osoz ükanen dü

Azken hamar urte horietan galdatzen züan züzendari bat denbora oxoko, azkenekoz üken dü Mauleko hiriak.


IRITZIA
Sendabideak

Garai batez, zailtasun sozialean ziren familietako neska gaztetxoak, sistema sozio-ekonomiko zapaltzailean ahal bezain guti parte hartu nahian, eskulangintzan plantatzen saiatzen diren: bitxi edo apaindura ekoizpen lanetan lorarazten zituzten beren sortzeko gaitasunak. Egun aldiz, sistema sozio-ekonomiko liberala ez elikatzeko edo berdin oztopatzeko helburuarekin, gisa horretako nerabeek izadia eta gorputza xede dituzten lanbideak dituzte hautatzen: naturopata, masaje-emaile, hipnotizatzaile,... [+]


Guraso baten salaketa
"Haurren Gipuzkoako ospitale psikiatrikoan profesional euskaldunak ez izatea lotsagarria eta kezkagarria iruditzen zait"

Hizkuntz Eskubideen Behatokiak zabaldu du guraso euskaldun baten lekukotza. Bere alaba Donostiako ospitaleko Arantzazu haurrentzako ospitale psikiatrikoan ospitaleratu eta bertan ez dagoela mediku euskaldunik salatu du. "Alabaren gaixotasunaren sufrimenduaz aparte artatzen dutenekin euskaraz ezin komunikatzea negargarria da" eta "hizkuntza eskubideen beste urraketa bat gobernu honekin", adierazi du.


Merkurioak erotu zuen kapelagilea

Lewis Carrollen Aliceren abenturak lurralde miresgarrian nobelako pertsonaietako bat Kapelagile Eroa da, eta ez da kasualitatea.


2019-01-29 | Ińigo Igartua
"Aiaraldean 10.000 langile egon ahal izan dira kontaktuan amiantoarekin, gaia oso kezkagarria da"

JUANJO BASTERRA RESPALDIZA (Areta, 1963), ROBERTO EIZMENDI LEKANDA (Laudio, 1954) eta JOSE ANTONIO TUESTA (Viana, 1940) Amiantoaren Biktimen Euskal Elkartearen -ASVIAMIE- Aiaraldeko taldeko kideak dira. Azaroan hasi ziren biltzen eta bi bilera jendetsu egin dituzte dagoeneko.


"Medikuak ez gara jainkoak; pribilegioak amaitu behar dira"

Mediku espezialisten hautaproben inguruko “debate sakon bat” behar dela adierazi dio Roberto Sanchez (Bilbo, 1974) anestesistak ALEAri.


2019-01-25 | Ińigo Igartua
Frantziako Gobernuak titanio dioxidoa debekatzeko erabakia hartu du, elkarte eta parlamentarien presioek bultzarik

Bereziki umeentzako gozokietan erabiltzen den "E171" izeneko konposatu kimikoak produktuaren itxura hobetzeko balio du. Haurrek helduek baino bi edo lau aldiz titanio gehiago irensten dute, Bastamag agerkari digitalean irakur daitekeenez.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude