Aitziber Sarobe (Naturkon)

"Pinudiena lehen sektoreak bizi duen egoeraren metafora da"

  • Otsailaren 5ean, Aitziber Sarobe biologoak eta Naturkoneko kideak hitzaldia eskaini zuen Soraluzen Gipuzkoarako baso politika berri bat izenburupean. Hizketagai izan zituen pinuaren gaixotasuna eta basogintzaren krisia, eta eman zituen "gertatzen ari dena ulertzeko gakoak".

Plaentxia .eus @plaentxia  |  Egoitz Unamuno @EgoitzUnamuno
2019ko otsailaren 06a
Aitziber Sarobe (argazkia: Plaentxia.eus).

Zer da Naturkon?

Gipuzkoako talde naturzale eta ekologista guztiak biltzen dituen elkartea da. 2011n sortu genuen. Aldundian sartu zen gobernuak aldaketa agindu zuen eta gu prestatu ginen aldaketa horretarako. Garai hartan hausnarketa bat egin genuen: “alternatiba bat eskaini behar dugu hainbat arloren inguruan: basogintza, ehiza, bioaniztasuna…” Baina gobernu berria iritsi zenean, dena stand by gelditu zen.

Zein da zuen iritzia pinuaren gaixotasunak sortu duen egoeraz?

Orain dela hamar urtetik bagenekien eszenatoki honetara gentozela, bai guk eta baita sektoreak ere. Arazoaren dimentsioak harritu ditu batzuk, ezin izan delako gehiago ezkutatu. Azken batean, azpian, landa eremu osoaren krisia dago. Gero eta urrutiago bizi gara baserri mundutik eta pinudiek erakusten dutena landa-eremuak eta lehen sektoreak bizi duen egoeraren metafora da.

Pinuak diru asko eman du eta espezie bezala eskerrak besterik ez zaizkio eman behar. Baserri asko berritu dira pinuari esker. Pinudien kudeaketa-eredua da arazoa.

Azken asteotan egoera zerbait lasaitu da, ezta?

Ez nuke esango lasaitu denik. Udaberrian arazoa areagotu egingo da. Seguraski jendea ohitzen ari da. Baina arazoak okerrera egingo du eta administrazioak eskuartean darabiltzan erremedioek ez dute inolako konponbiderik ekarriko. Kaltetuta dagoena ezin da bere onera ekarri eta arriskuan dagoena gaixotzen joango da. Honek ez dauka atzera bueltarik.

Basogintzaren industriak zer paper jokatzen du?

Azken berrogei urteotan basoa bideratu da egur merkea ekoiztera eta interes hori ordezkatzen duen taldea da Basquegur. Gaur egun, zoritxarrez, eurek bideratzen dituzte baso politikak. Gainera, beste egurrik balego ere, Euskal Herrian gaur aterabide zaila du ez dagoelako horretarako merkaturik. Sektorea bideratu da hazkunde azkarreko kalitate eskaseko egurrera: papergintzarako, eraikuntza arinerako… 

Berrogei urtean, monokultiboa, modu intentsibo eta teknika agresiboekin ezarri izanak ekarri dituen ondoriorik larrienak dira lurzorua pobretu dela ikaragarri, eta bioaniztasuna galdu. Ikusi besterik ez dago euria egiten duenean errekak zer daraman. Daramana da lurra. Ehundaka urtez ondu den lurra. Lurra galtzea bizitza galtzea da.

Lurjabeak zertan ari dira?

Lurjabe handiek administrazioa eta industria alde dituzte eta lasaiago daude baina, gehiengoa, lurjabe txikiak, shock egoeran daude. Informazio eta ezagutza falta handia dago. Zoritxarrez, gero eta gehiago gertatzen ari dena da, lur sailak abandonoan gelditzen direla.

Kontuan hartu behar da industria kexu den arren, egur merkea urteetarako daukala eskura. Hainbat eta hainbat urtetarako dauka ia zero kostuan ordainduko duen egurra, toneladak eta toneladak. Beste kontu bat da basojabeena. Gehienak basojabe txikiak dira eta hau da beste zama bat gehiago. Hogei-hogeita hamar urte egon dira etekinaren zain eta orain seguru asko gastuak izango dituzte. Desastrea da.

Naturkonen ustez zein da jarraitu beharreko bidea?

Natur-kontserbazioaren ikuspegitik, ustiapen eredu honen aurka gaude eta  arauak eta moduak planteatzen ditugu ingurumenean egiten diren kalteak gutxitzeko, baina hortik industria nola bideratu behar den esatera, hori ez da gure lana. Lan hori administrazioari dagokio eta oposizioko alderdiei, benetako alternatiba eraikitzea. 

Arlo honetan administraziotik ez dago ikerketa eta garapena diruz laguntzeko inolako borondaterik. Argi dago arazo honi aterabidea emateko basoari beste etekin batzuk atera behar zaizkiola. Administrazioak saritu behar du bide hori baina momentu honetan ez du egiten.

Gizartearen ardura dela aldarrikatzen duzue eta horretarako espazioak sortu behar direla.

Bai, eta galdera da hori non eta nola egin. Horretarako sareak eta moduak sortu behar dira. Nola hartu behar dute herritarrek parte eztabaida horretan? Guk ere ezin izan dugu azken lau urteotan. Aldundiak bilera bakarra eskaini zigun eta bertan argi esan ziguten ez zeukatela inolako interesik Natura 2000 sarea garatu eta natur kontserbazioaren alde ezer egiteko. Horrelaxe esan ziguten.

Guk eskaerak eginda dauzkagu Aldundira. Gure eskari bat da amaitzea ustiapen eredu honekin eta kalteak eragiten dituzten teknika agresiboekin, eta akaso egunen batean hastea hori zigortzen. Hori da aurreneko gauza. Eta horrek, besteak beste,  lurjabeengan eragingo lukeen galerari begira, gure ustez ezinbestekoa da parte hartze publikorako mahaiak sortzea, ezagutza eta interes ezberdinak lantzeko. Badaude aditu asko eta hortik abiatu daitezke aterabideak.

Albiste hau Plaentxia.eus-ek argitaratu du eta CC-by-sa lizentziari esker ekarri dugu ARGIAra.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Pinu insignisa  |  Ekologismoa  |  Soraluze  |  Baso jangarriak

Pinu insignisa kanaletik interesatuko zaizu...
Ingurumen delituengatik inputatutako enpresa bat darabilte administrazioek egurgintza sektorea formatzen

Egurra ekoizteko eredu intentsiboaren krisi larriaren aurrean, igaro den abenduan Eusko Jaurlaritzak baso jabeentzako formazio teknikoko saio bat antolatu zuen, hizlari gisa Bosques 2000 enpresako ordezkariak erabiliz. Hitzaldi tekniko hau HAZI enpresa publikoak antolatu zuen, EAJrekin lotutako hautetsien eta kargu publikoen harrobi ezaguna dena, hain zuzen.


2019-01-11 | ARGIA
Pinuen fumigazioaren aurkako mozioak aurkeztu ditu Naturkonek gipuzkoako zenbait udaletan

Hainbat talde ekologista eta naturzale biltzen dituen Naturkon elkarteak mozio bat aurkeztu du Gipuzkoako zenbait udaletan eskatuz udalok debekatu dezatela beren lur eremuetan insignis pinuak oxido kuprosoz fumigatzea eta beste erakundeei bezala lurjabe eta herritarrei eska diezaietela aireko tratamendu hori ez erabiltzea.


2018-12-17 | ARGIA
Pinuen fumigazioaz Tapia sailburuari gezurretan aritzea aurpegiratu dio Naturkonek

Hainbat talde ekologistaren bilgunea den Naturkon elkarteak Arantza Tapia sailburuari oxido kuprosoz pinudiak airetik fumigatzeko baimenez gezurretan aritzea aurpegiratu eta eskatu dio publikoko zuzendu dezala oker esandakoa.


2018-12-17 | ARGIA
Bilbao Medical Science Academy against fumigating pine trees

This Basque Autonomous Community association has asked the authorities not to fumigate pine trees affected by harmful fungi using copper oxide because that would be harmful to public health and the environment.


2018-12-10 | ARGIA
Pinudiak airetik oxido kuprosoz ez fumigatzea eskatu du Bilboko Mediku Zientzien Akademiak

1895ean sorturik 120 urte baino gehiago dituen BMZA Bilboko Mediku Zientzien Akademiak gaur kaleratu duen agirian Euskal Autonomi Elkarteko agintariei eskatu die ez dezatela oxido kuprosozko fumigaziorik erabili gaitzak jotako pinudien gainean, lekuko herritarren osasuna eta ingurumena kaltetuko dituelako. Administrazioari eskatu diote basogintza iraunkorrago baterako trantsizioari ekin diezaiotela, aldi berean hondamendiak jo dituen pinuen jabeei ekonomikoki lagunduz. 


2018-11-20 | Naturkon
Pinuaren gaitzaren inguruan hainbat urrats egin ditzala eskatu dio Naturkonek Gipuzkoako Foru Aldundiari

Joan den asteazkenean, hilak 7, helarazitako gutun baten bidez, hainbat eskaera luzatu dio Naturkon Gipuzkoa kolektiboak Gipuzkoako Foru Aldundiari, pinuari eraso dion onddoaren eta haren aurka jarduteko Aldundiak hartutako erabakiaren inguruan. Zehazki, galdetu dio zer informazio toxikologiko darabilen eskuartean, zer ikerlan egiteko asmoa duen tratamenduaren aurreko eta ondorengo egoera ekologikoa konparatu ahal izateko, nola pentsatzen duen bateragarri egitea tratamendu biozida hori eta... [+]


2018-11-18 | Jakoba Errekondo
Mendia eta basoa zertarako?

Bedaion urtero egiten dute Herriko Azoka urriak eta azaroak elkar maite duten egunetako igande batean. Aurten ere bertan nintzen, Antton Olariaga handiarekin batera egindako Landareak Lantzen 2019 gida-liburua eskaintzeko eta jendearen galderak eta zalantzak argitzen saiatzeko mahaitxo batekin. Ezkerretara, Bitarte baserriko Koro eta Izaskun bere gozokiekin, eta eskubitara, Gurbiltxikiko baserriko Lurdes eta Edurne etxeko barazki, arrautza eta ogiekin. Mahaia eratu eta jendearen emana hasi... [+]


2018-11-04 | Jakoba Errekondo
Pinu azkarraren koloreak

Pinuaren panorama belztu da, batez ere insignis pinuarena (Pinus radiata). Pinu beltza edo pinu azkarra ere deitzen zaio. Pinu beltza, izan ere, bera hazi izan den mendien paisaia belztu egin baita; urte guztiko sasoi guztietan beltzak dira pinu horren pinadiak. Urruti-urrutitik urdinak diren itxura egiten dute, baina hori ilusio bat da, lilura bat; ispilatze baten antzekoa da; urrutira, izan ere, mendi eta zuhaizti guztiak urdinak dira. Begieran duzun paisaiari begiratu eta urrunen den... [+]


2018-10-24 | Maite Aristegi
Pinu intsignisa: urre berdea izurrite gorri

Urre berdea zena izurrite gorri bihurtu zaigu. Eta gurera ere iritsi da pinuak ihartzen dituen onddo dontsu hori! Dozena bat urtera gure jubilazio sarrerak osatzeko balio behar zuena, bota eta huskeria baten truke eman behar. Eta ingurukoak ere berdin: dirutzak galtzeaz gain, kezkati, urduri: zer egin? Bota? Mantendu ea neguan errekuperatzen den? Bota ta gero berriz landatu? Zer landatu? Datorrena datorrela utzi? Pinuez gain, terrenoak ere erdi-erregaloan saldu? Eta erantzunak gutxi... [+]


2018-10-17 | ARGIA
Pinuen gaitzari aurre egiteko oxido kuprosoa erabiltzea oso toxikoa dela salatu dute

Pinuen gaitzari aurre egiteko Jaurlaritzak eta EAEko hiru foru aldundiek aurkeztu duten plana gogor kritikatu du Naturkon kolektiboak, besteak beste gaitzari aurre egiteko erakundeek proposatu duten oxido kuprosoa toxikoa baita: “Azalduko al digute gure ordezkariek nola pentsatu duten ziurtatzea gure ibaiak edo edaten dugun ura ez direla pozoituko gure mendietako 124.000 hektarea fumigatzen badira?”.


Eguneraketa berriak daude