Emakumeak borrokan

Olivier Doihenard, Arbonako laboraria: "Kostaldeko laborarientzat hirigintza da arazo nagusia"

  • Arbonan (Lapurdi) laborari da Olivier Doihenard, 41 urte. Kostako laborantxaren lehen arrangura hirigintza dela dio.

Etxalde
2019ko urtarrilaren 07a
Olivier Doihenard (eskuinean) eta Olivier Gervais Arbonako beren etxaldean. (Argazkia: Laborari)

Nolako etxaldea duzu?

Agerrea etxaldean, 32 hektarea lantzen ditugu. Bi kide gira, ni eta Olivier Gervais, duela bi urte nerekin instalatua. Behi esnea ekoizten dugu, parte bat esne gordinean saltzen dugu, beste parte bat gasna eta iogurretan transformatzen dugu. Produkzioaren erdia saltzen dugu, CLPB gasnategiari orai arte eta oraitik goiti Biolait taldeari, biologikora pasatu baigira. Urtean 100 000 litro ekoizten ditugu.

Baliatzen duzuen lurraren jabetza baduzue?

Baditugu 14 hektara gureak, 7 ha alokatzen ditugunak kontratu batzurekin, gaineratekoa (11 hektara) urtetik urtera elezkako alokatzeak dira, urtetik urtera galtzen ahal ditugunak beraz. Arbonan bada dozena bat etxalde, ttikiak, gehienak behi hazkuntzari emanak: lau esne ekoizle gira, badira behi haragitakoekin... Laborantzatik bizi dira nagusiki.

Zoin dira zuen etxaldeen arrangura nagusiak?

Zinez guretzat hirigintza da arrangura nagusia. Arbona lurralde nekea da, etxegintza manera barreatuan egin da azken mende erdi huntan. Eraikuntzek beti segitzen dute aintzina. Presio haundia bada, lurren galtzeko mentura, lur berrien atxemaiteko menturarik batere ez. Prezioen aldetik, presione imobiliarioa animalekoa da, galdea haundia da.

Lan egiteko moldean ere baditaizke ondorioak?

Bai. Piza hedatzea ez da errex, behiekin bide batzutan ibiltzea utzi izan behar dugu zeren behiak pixka bat esker eskuin ibiltzen badira eta etxeetako soropilak xehatzen badituzte oso gaizki pasatzen da. Ez da errex hemen lanean aritzea. Duela 30 urte alokatzen ditugun pentzeak baditugu, zerratu ditugu, ontzen eta entretenitzen ditugu eta beti galtzeko beldurrarekin gira. Beldur hori biziki higagarria da. Lan moldeak hobetu, errextu nahi ginituzke bainan beti gibelerat egiteko mentura dugu.

Hiri haundien hurbiltasunak onurak ere baditu zirkuitu laburrean ari direnendako?

Bai hori inportanta da. Behi esne ekoizpenean horrek zinez laguntzen gaitu. Ingurutako kontsumi-tzaileek badute hurbileko laborantzarekin atxikimendua. Sozialki interesgarria da eta ekonomikoki ere. Bainan ez da ahantzi behar lan bat gehiago dela, transformazioa eta komertzializatze

lana bada, hazkuntzaren gainetik. Adibidez, astelehenetik larunbaterat esne gordinaren banaketa egiten dugu egun guziz, pasteleria edo supermerkatuetan. Horregatik gure etxaldean bi gira, on da bi izaitea manera hortan aritzeko.

Geroari buruz baikor zirea?

Etxea transmititu behar delarik, irrisku haundian emaiten da hemengo laborantza. Sekula anai-arreben artean ez bada ontsa pasatzen, etxaldearen transmizioa ezinezkoa da. Batek laborantzan aritu nahi badu eta besteak patrimonioaren parte bat nahi badu, arazo haundiak sortzen dira. Ontasunen balioak kezkatzen nau. Lurraren prezioak goiti egiten du, etxeen prezioak ere, fiskalki ere bada arrangura.

Halere, laborariek beren etxaldeendako atxikimendua frogatzen dute eta esperantza ez da galdu behar... bainan ez da errex. Belaunaldiz aldatzen delarik, ikusteko manerak ere aldatzen dira eta irriskuak badira belaunaldi aldaketa bakotxan.

Zoin dira bideak egoera horri buru egiteko?

Herriko etxeek ardura nagusia dute arazo hortan. Hirigintzako planoak egiten dituztelarik, berek dute erabakitzen imobiliarioa lagundu ala ez. Arbonako kasuan, hirigintza planoa berrikusten ari dira eta gezurrak sakatzen dituzte etxe gehiagoren egiteko; denbora berean erranen dute laborantza nahi dutela sustengatu. 20-25 hektara laborantzako lur baliatu nahi dituzte etxe egiteko, futbol zelai egiteko... Hemengo etxalde polit baten neurria da. Laborantzari kenduko dituzte lur horiek eta ber denboran 50 bizitegi eginen dituzte bigarren etxebizitzarako. Ez da normal gure lurra horrela xahutzea.

Borroka batzu eramaiten ahal dira beraz egoeraren eztitzeko?

Bai. Hirigintzako planoa Euskal Elkargoan erabakitzen dira. Borrokatuz, salatuz, bada manera logika horien geldiarazteko ene ustez. ELB eta Lurzaindia sentsu hortan ari dira borrokan eta horrek guziak lana egiten du hautetsien buruan. Hola segitu behar da, laborariak presione egiten, kontsumitzaile eta ingurumenaren zaintzaileekin ere. Kostaldeko laborarientzat hirigintza da arazo nagusia eta Euskal elkargo mailan erabakitzen da. Biziki inportanta da hor lan egitea, beste gauza batzurentzat ere, bainan guretako hirigintzan bereziki.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Laborantza ekologikoa

Laborantza ekologikoa kanaletik interesatuko zaizu...
2019-03-31 | Garazi Zabaleta
Ekoalde
Eskaintza ekologikoa bateratuko duen gunea martxan da Noainen

Nafarroako Nekazal Produkzio Ekologikoaren Kontseiluak (NNPEK) proiektu berritzailea jarri du martxan Noainen: Ekoalde, Nafarroako ekoizpen ekologikoaren bilketa eta logistika zentroa. Elikagaien Teknologien eta Azpiegituren Nafarroako Institutuak (INTIA) eta Nafarroako Nekazaritza Ekologikoko Enpresen elkarteak (AEN) babestuta, martxoaren 15ean ireki zituen ateak. Helburua da Nafarroako ekoizle ekologikoei beren produktuak bide laburretatik merkaturatzeko erraztasunak ematea, eta aldi berean,... [+]


2019-01-02 | ARGIA
'Etxebarrie SOS': crowfundinga Arteako baserri agroekologiko bat salbatzeko

Artean (Bizkaia) dagoen Etxebarrie baserri agroekologikoko kideek laguntza eskatu dute joan den irailean sute batek kiskali zien ogitarako labea berritu eta laborantzatik bizitzeko beren ahalegina sal batu nahian. 17.500 euroko inbertsioa egin beharra daukate eta kanpaina amaitzeko 33 egunen faltan 3.000 euro bilduta zeuzkaten borondatezko laguntzatan.


2018-09-26 | Martta Irigoien
Mitxoletak nahi ditugu

Azken egun hauetan, frantses berrietan, polemika sortu duen afera Nicolas Hulot, trantsizio ekologistaren ministro ohiaren dimititzea izan da. Honek, Frantziako Gobernuan enpresa handiek (lobbyek) duten lekua eta boterea salatu nahian joan da.


2018-08-31 | Euskal Irratiak
'Asunak' laborantza biologiko eta herrikoiaren 18. topaketa igandean Lekornen

Euskal Herriko laborantza biologiko eta herrikoiaren 18. topaketa igande honetan –irailak 2– iraganen da Lekorneko Garroan. BLE Biharko Lurraren Elkartea eta Emazteek Diote elkartea dira Asunak egun honen antolatzaileak.


Tokioko aireportuari 50 urtez aurre egin dioten baserritar egoskor horiek

Japonian 2020ko Olinpiar Jokoak hasterako estreinatuko ote dute Tokioko Narita aireportuaren hirugarren pista? Agintariek proiektuari ekin eta 50 urte geroago, osatu ezinik segitzen dute beren lurrari eta lanbideari uko egin nahi ez dioten baserritarren erresistentzia dela medio. Jasandako presioengatik edo diru beharragatik amore eman badute gehienek, bakan batzuek eusten diete baratzeei bizirik. Hegazkinez inguratuta aitzurrean, erresilientzian maisu.


Nafarroako azoka ekologikoa, maiatzaren 18tik 20ra

Era guztietako produktuak egonen dira: esnekiak, ardoa, barazkiak, kontserbak… Guztira, 45 saltoki ipiniko dituzte, Nafarroako Nekazaritzako Produkzio Ekologikoaren Kontseiluaren eskutik, autobus geltoki zaharrean.


2018-03-18 | Jakoba Errekondo
Pozoiaren aho sabaia

Ardo eta sagardo ekologiko eta biodinamikoen beste muturrean daude ardo industrialak edo kimikoak. Azken hauek produktu kimiko sintetikoak erabiltzen dituzte; mahasti eta sagastietan hormonak, ongarriak, pestizidak, herbizidak eta abar, eta upategietan, antzera.

Produktu kimiko gehienak sintetikoak dira, hau da, industrietan sortutakoak. Gutxi batzuk besterik ez dira naturalak. Produktu kimiko horiek arrastoa uzten dute bai lurrean, bai ingurumenean, bai landareetan, bai fruituetan, bai... [+]


2018-03-11 | Jakoba Errekondo
Ardoa ilargitan

Nekazaritza ekologikoa puri-purian den honetan, biodinamika oinarri duen nekazaritzan ekoitzitako ardoek bereganatzen dituzte gero eta sari gehiago. Ikuskizun da mahats ardoetan bezala ote datorren sagardo, udareardo, garagardo eta abarretan.

Ardogintzan asko ikertzen ari da lurra aberastea eta zeruaren eragin integrala oinarri dituen nekazaritza hau. Ardoak ematen du, eta, zenbat eta naturalago, eta gehiago emango du: osasuna bezala txanpona. Frantzia da ikerketa mota horren lurralde... [+]


2018-02-15 | ARGIA
EHKOlektiboak agroekologiaren 11. topaketak burutuko ditu larunbatean Uztaritzen

EHKOlektiboak Euskal Herrian agroekologian ari diren laborariak biltzen ditu. Lau sailetan egiten du elkarte honek lan: laborantza biologikoa, bertako ekoizpenak eta salmenta zuzenak, elikadura burujabetza eta ikuspegi soziala. Datorren larunbatean, 17, Uztaritzen burutuko ditu bere 11. topaketak.


2017-12-31 | Garazi Zabaleta
ECOSEGELL
Nekazaritza ekologikoa eskolan lantzeko jolas digitalak

Ecosegell izeneko proiektua jarri du martxan Kataluniako Nekazaritza Ekologikoko Produkzioaren Kontseiluak (CCPAE). Eskoletan nekazaritza ekologikoaren oinarriak eta elikagai ekologikoen etiketa moduak ikasteko hezkuntza-baliabide digitala da Ecosegell, 10-14 urte bitarteko gaztetxoei zuzendua bereziki. Jolasen bidez gaiok lantzea eta gazteengandik gizartera zabaltzea du asmo proiektuak.

Ekimen berritzailea

Vida Sana elkartearekin batera sortu du kontseiluak proiektu pedagogikoa,... [+]


Eguneraketa berriak daude