ARGIA.eus

2022ko abuztuaren 10a

Murgiltze eredua konstituzioaren aurkakotzat jo duen Frantziako Hezkuntza Ministerioaren txostena filtratu dute

  • 2019ko uztailean osatu zuten txostena Yves Bernabe Hezkunde Nazionaleko ikuskatzaile nagusiak eta Sonia Dubourg-Lavroff Hezkunde Nazionaleko administrazioko ikuskatzaileak. Bretainiako Diwan ereduaren ikerketa bada ere, Seaskako eragileek uste dute euskal murgiltze ereduarentzako beste txosten bat daukala Ministerioak. Salatu dute ikerketa Molac legeari ezarritako errekurtsoaren ebazpena baino lehenagokoa dela.

Seaskaren aldeko manifestazioa Baionan, 2018an. Argazkia: @Udalbiltza
2021eko irailaren 07a

Kazeta.eus hedabideak emandako informazioaren arabera, igorle anonimo batek irailaren hasieran filtratu die hamasei orriko txostena Diwan sareko arduradunei. Testuak Eskualde hizkuntza bizi baten murgiltze irakaskuntza: Diwan sarea du izena, eta bretoiaren irakaskuntza bermatzen duen Diwan murgiltze ereduaren ikerketa da. Halere, bere helburua zabalagoa da, eredu konkretu horren azterketa baliatzen baitu “murgiltze sare guziei eragingo dien azterketa orokor baten lehen elementuak” ezartzeko. Beraz, Seaskari, Calandretari (Okzitania) edota Bressolasi (Katalunia) eragin lieke.

Azterketaren arabera, ikasle elebidunen konpententziek beste sare batzuetako umeen gaitasunak “askogatik” gainditzen dituzte. Gainera, murgiltze ereduko ikasleen, gurasoen eta irakasleen inplikazio eta erantzukizuna frantses eskoletan baino hobea da. Dena den, hiztun elebidunak heztea “kontraesana” da txostenaren egileen ustez: Frantziako hizkuntza frantsesa da, eta “justizia erabakiek” eskatzen dutenez, irakasten den erdia frantsesez segurtatu behar da.

“Diwan sareak ez ditu Hezkunde Nazionaleko koadro arautzaileak errespetatzen, eta egoera paradoxikoa bizi du: hezkuntza zerbitzuko misioak betetzen ditu, baina juridikoki legearen kontrako posizioan da”. Gauza bera gertatzen da Seaskarekin. Yves Bernabe ikuskatzaileak Bretainiako eskolez gain, Seaskako zentroak ere bisitatu zituen 2019an, eta ikastolen federazioko eragileak dudan dira ez ote duten euskarazko murgiltze ereduaren aurkako antzeko txosten bat garatu.

Seaskaren susmoak

Irailaren 6an Bardozen emandako prentsaurrekoan, Peio Jorajuria Seaskako presidenteak adierazi du horrela izan daitekeela. Idazki hori existitzen bada, Hezkuntza ministroak publiko egin behar duela esan du presidenteak, “euskal jendarteak jakin dezan zein diren Parisen benetako asmoak ikastolen geroari buruz”. Izan ere, federaziotik salatu dute Kontseilu Konstituzionalak Molac legeari ezarritako errekurtsoaren ebazpena baino lehenagokoa dela ikuskatzaileen txostena: murgiltze eredua babesteko Molac legea maiatzaren 21ean zentsuratu zuten partzialki.

Molac legeari buruzko hausnarketa, gaur

Paul Molac Bretainiako diputatuak, hain zuzen, garatu duen izen bereko legearen inguruko hausnarketa egingo du gaur EHUko udako ikastaroetan, Donostian. “Molac Legea, Frantziako Konstituzio Kontseiluaren ebazpena eta bere ondorioak” ikastaroan, Ipar Euskal Herriko euskalgintzako kideak eta unibertsitate irakasleak bilduko dira. Lege proposamena eta tramite parlamentarioa zein izan zen, eta ondoren, Asanblea Nazionalean eta Senatuan zer nolako debateak izan ziren azalduko du hitzaldian diputatuak.

 

Kanal hauetan artxibatua: Euskara Ipar EHn  |  Seaska  |  Ipar Euskal Herria

Euskara Ipar EHn kanaletik interesatuko zaizu...
2022-08-01 | Euskal Irratiak
Heletarrak kabalkada berri bat prestatzen hasi dira

2003an egin zen azken aldiz kabalkada Heletan. Eta berrikitan herriko etxeak ideia eman ondotik, 70 bat heletar berehala ideiari lotu dira. Lehen bilkurak egin, elkartea sortu eta talde eremaileak hautatu dituzte.


2022-07-13 | ARGIA
Brebeta euskaraz egiten duten ikasleei aitortza egin die Etchegaray-k diplomak banatuta

Ezaguna den bezala, Frantziako Estatuak ez die uzten Ipar Euskal Herriko ikasleei Brebetaren azterketa euskaraz egiten. Brebeta da, 14-15 urteko ikasleei estatuak kolegioko eskolaratzea gainditu dutela ziurtatzeko ematen dien diploma.


2022-07-04 | ARGIA
NBEk Frantziako Gobernuari galdegin dio hizkuntza gutxituen gainean duen jarreraz

Nazio Batuen Erakundeak “kezka” adierazi du Frantziako Konstituzio Kontseiluak Molac legearen aurka hartutako erabakiarengatik, giza eskubideen kaltegarri izan daitekeelako.


2022-07-04 | ARGIA
EHZ-ren balorazioa
"EHZko publikoak gisa honetako proiektuak baloratzen dituela sentitu dugu"

Jarraian EHZko antolakuntzak hedabideetara igorri duen balorazioa.


2022-07-04 | Hala Bedi
Peio Jorajuria (Seaska)
"Bide guztiak itxiak zirenez desobedientziaren bidea hartu dugu"

"Duela gutxi arte osoki euskaraz egiten zuten gure ikasleek brebeta eta orain zientzietako froga euskaraz egitea debekaturik dugu".


Irakurrienak
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude