Ia 6.000 milioi euroko zorretik 171 kitatzea eskatu dio Parlamentu Sozialak Nafarroako Gobernuari

  • Horixe da Nafarroako Parlamentu Sozialak Nafarroako Gobernuari eskatzen diona: legealdi honetan ordaindu beharreko zorraren zatitik 171 milioi euroko kitapena egitea bankuekin, hauei zor zaien zati bat ilegitimo edo onartezintzat joz.

Xabier Letona @xletona
2017ko ekainaren 29a
Parlamentu Sozialaren mobilizazio bat bankuen erreskateak salatuz. (Arg.: Parlamentu Soziala)

Parlamentu Soziala 30en bat elkartek osatutako elkargunea da eta beren helburua diru publikoaren finantzak kontrolatzea da. Hilaren 21ean parlamentu honetako ordezkari Javier Onieva eta Joan Josep Bosch egon ziren Legebiltzarrean eta Nafarroako Gobernuaren zorraren auditoria egitea eskatu zioten. 2000-2015 urteetan pilatutako zorra aztertu dute eta haien ustez amortizazio eta interesetan ordaintzen ari diren kopuruetatik 171 milioi euroren kitapena negoziatu beharko litzateke bankuekin.

Nafarroako Kontuen Ganberak Nafarroako Gobernuari zorraz egindako txostena azaldu zuten. 2015aren amaieran gobernuak 3.322 milioi euroko zorra zuen, hau da, urteko bere aurrekontua baino pixka bat gutxiago. Horietatik 1.786 milioi zor publikoaren jaulkipenak dira eta 1.076 milioi banku maileguak.

Ia 6.000 milioi euroko zorra

Hala ere, Boschek azaldu zuenez, zorra “prentsan azaltzen den hori baino handiagoa da”: Gobernuak baditu 149 milioi euro enpresei egindako abaletan eta Sodenak –abalak eskaintzen dituen enpresa publikoak– beste 340 milioi. Horrez gain, jubilatutako funtzionarioei beste 2.100 milioi euro zor zaie pentsiotan. Hau da, bere esanetan Nafarroako Gobernuak gaur egun ia 6.000 milioi euroko zorra du.

Onievaren eta Boschen ustez, legealdi honetan 171 milioiko kitapena egin daiteke bankuekin. Zertan oinarritzen dira hori eskatzerakoan? Garai batzuetan interes altuegiko maileguak egin direla –arrisku primetan oinarrituta, esate batera–; Foru Gobernua kaltetu zuten swapen operazioak egin zirela; edo finantza manipulazioak, adibidez Europako zazpi banku garrantzitsuenek egindako euriborraren manipulazio ezaguna.

2000-2015: 900 milioi ordainduak interesetan

Boschek azaldu zuen 2000tik 2015era Nafarroako Gobernuak 900 milioi euro ordaindu dituela interesetan, batez ere arrisku prima oso altuengatik. Gogor salatu zuen Europako Banku Zentralak (EBZ) nola mantentzen duen banku pribatuen sistema: “EBZk maileguak gobernuei zuzenean egin beharrean, bankuei egiten dizkie eta gero hauek gobernuei”. Esate batera, urte luzez, EBZk %1eko interesa kobratu die bankuei eta gero hauek %5 edo %8 gobernuei, arrisku primaren arabera.

Kasu zehatzagoak ere azaldu ziren agerraldian. Alvaro Miranda kontseilariak (UPN) eta Enrique Goñik (CAN) swap formatuan sinatutako 4,9 milioi euroko mailegua gogor kritikatu zuen Boschek. Kasu hauetako batzuk zigortu ditu jada justiziak Espainiako Estatuan, argudiatuz bankuen botere abusua egon zela, bezeroak ez zituelako kontrolatzen oso gaitzak diren mailegu molde hauek. “Baina hori ez zen Nafarroako Gobernuaren kasua –dio Boschek–, beraz zer nahi zuen Mirandak, Gobernua kaltetzea CANen mesedetan?”.

Aldaketaren gobernua definitu zuenarekin haserre zegoela ere aipatu zuen Boschek, honek ez duelako inongo zaratarik ateratzen zor ilegitimoaren gaiarekin. Swap-en aferarekin zehatzagoa izan zen: “Nafarroako Gobernuaren eskuetan utzi ditut bi peritu txosten epaitegietara eramateko eta ez du ezer egin”; bere ustez kasua ia irabazita legoke.

Alderdiak zuhur

Ez dirudi une honetan zorraren auditoriaren gaiarekin zarata handiegirik egin nahi denik. UPN, PSN eta PP aurkakoak dira. Geroa Baik egoera aztertu behar dela zioen batzorde honetan, baina Mikel Aranburu Ogasun sailburuak aurreratu du jada legealdi honetan Gobernuari dagozkion zorrak ordainduko direla. EH Bildu, Ahal Dugu eta Izquierda-Ezkerrak ausardia eskatu diote Gobernuari gaia aztertu eta bankuekin kitapenen bat negozia dezan. Parlamentu Sozialeko kideek kritika zorrotza egin zieten Legebiltzarrari eta alderdi politikoei, eta gaia ikertzen jarraitzeko eskatu: “Zuek badituzue bitartekoak, guk ez”.

Zorraren auditoriaren Legebiltzarreko lan taldean egin zen Parlamentu Sozialeko teknikarien agerraldia ekainaren 20an, Ahal Duguko Laura Perez parlamentariaren gidaritzapean. Foru Legebiltzarreko bideo zerbitzuan ikus daiteke agerraldia osorik. Teknikoa da, baina teknikariek oso argi azaltzen dituzte gai kanplexu hauek. ARGIAk elkarrizketa egin zion Joan Boschi 2014an, Ahal Duguk Europako Legebiltzarrerako hauteskundeetan izandako arrakastaren ondoren. Gero Laura Perezen aurka lehiatu zen 2015ean alderdiko primarietan eta galdu egin zuen.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Zorra kanaletik interesatuko zaizu...
2018-07-19 | ARGIA
AHT-ren xahubidea
Bergarako lotuneko beste zati bat esleitu du Adifek: kilometroko 35 milioi euro

Espainiako Sustapen ministerioak Euskal Y-aren bigarren zati bat esleitu du Bergarako lotunean, trenbide azkarraren sareak bat egiten duen tokian.


Xahubidearen geografia

Europako Kontu Auzitegiak ezbaian jarri du Espainiako AHT sarea eta kritika oso gogorra egin dio ez delako eraginkorra izango; tartean Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan eraikitzen ari diren Euskal Y trenbidea aipatzen du Europako txostenak, hau ere errentagarria ez dela izango azpimarratuz.

Bagenekien AHT eta antzeko azpiegitura erraldoiak eraikitzen dirutza joan dela azken bi hamarkadatan Espainiako Estatuan. Baina orain, Europako eta beste hainbat erakundeetako ikerketek baieztatu egin dute... [+]


2018-07-01 | Xabier Letona
Javier Onieva. Diru publikoaren zaindari eta gerlari
"Nafarroan alderdi bakarrak ere ez du zor publikoa ikuskatzeko interesik"

Gogorra da entzutea Nafarroan inongo alderdik ez duela zor bidegabean arakatzeko interesik, ez eskuinean ez ezkerrean. Edo aldaketaren gobernuak ez duela UPNk baino gehiago egiten zerga iruzurraren aurka. Berarekin jardun ondoren, argi ikusten da bankuek 2008an baino botere handiagoa dutela egun, eta botere publikoetatik nekez dagoela haien jarduerari aurre egiteko borondaterik.


Ogasunarekin zorretan daudenen zerrenda argitaratu da Nafarroan, tartean politikari eta kirolari ohiak

Nafarroako Zerga Ogasunak asteartean argitaratu du bere webgunean Nafarroan Ogasunari 120.000 euro baino gehiago zor dizkioten 580  zordunen zerrenda, pertsona fisiko eta juridikoak biltzen dituena. Guztira 270,7 milioi euro zor dizkiote Nafarroari. “Navarra de Edificaciones SA” enpresa da zerrendan lehenengoa, 5,9 milioi eurorekin.


Gazan bizirauteko elkarri zorrak barkatzen hasi behar izan dute

Israelgo armadaren eraso militarrak eta ihesbiderik gabeko setioa batetik, Aginte Palestinarrak Hamasi presio egiteko egindako soldaten murrizketa handiak bestetik, Egiptok pasabide oro ixtea azkenik, itolarri gero eta handiagoan bizi dira bi milioi jende Gazan. Urtarrilean mezu bat zabaldu da sare sozialetatik gazatarren artean: “Barka itzazu zorrak eta saritua izanen zara”. Bizimodu normal batetik txirotasunera amildutako familia askok arnasa hartu du.


2018-02-14 | ARGIA
Etxegabetze asko eragin duen IRPH indizearen auzia Europara iritsiko da, Arabako kasu batengatik

Arabako auzitegiak Europara eramango du IRPH klausulen inguruko auzia. Espainiako Auzitegi Gorenak, epaileen arteko desadostasun handiekin, atzera bota zuen Arabatik emandako epai bat, zeinak indize hipotekarioa baliogabetzat jo zuen.


Lizarrako kirol hiria: inoiz egin gabeko proiektuak 14 milioi euroko zuloa utzi dezake

Lizarran duela urte batzuk kirol instalazio bat eraikitzeko operazio urbanistikoak kiebrara eraman dezake udalerria, egungo alkate Koldo Leozen (EH Bildu) arabera. Nafarroako Kontuen Ganberak kaleratu berri duen txostenak susmo horiek baieztatu baizik ez ditu egin.


2018-02-04 | Xabier Letona
╔ric Toussaint. Zorrak astinduz
"Euroeremutik ateratzea ez dut baztertzen, egoera kontrolagarria da"

Nafarroako Legebiltzarrean egon da Parlamentu Sozialak ekarrita, eta aholkatu dio Nafarroako Gobernuari ez dezala zor ilegitimoa ordaindu. Greziakoari ere hori aholkatu zion lehenago, eta Ekuadorrekoari eta beste hainbati. Zorraren gaiaren mundu mailako aditu garrantzitsuenetakoa da aktibista belgiarra. Liburu ugari idatzi ditu gaiaz.


2018-01-23 | ELA sindikatua
Zor Publikoaren inguruko astea Iru˝ean

Nafarroako Parlamentu Sozialak -ELA tarteko- zor publikoaren aurkako astea antolatu du Iruñean, urtarrilaren 22 eta 26 bitartean. Astean zehar hainbat ekitaldi eta hitzaldi izango dira zor publikoaren inguruan. Aipagarria da Eric Toussaintzoren hitzaldia, alegia, zor ilegitimoaren aurkako batzordeko kidearen hitzaldia. Asteartean izango da, hilak 23, Iruñeako Kondestable Jauregian.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude