Emakumeak borrokan

Hausturez

  • Garuneko lesio bat daukat. Epileptikoa naiz. Depresio dei geniezaiokeen gauza bat bizi dut. Eta militantea naiz. Gauza hauetako asko ez dira bereziki ebidenteak izan. 14 urterekin ikasle mugimenduan hasi nintzen, eta zuetako asko bezala, ordutik batean edo bestean milaka saltsatan ibili naiz, bereziki kulturarekin zerikusia zutenetan, baina ez soilik. Nire outsidertasun guztiekin, nahiko militante tipikoa nintzen. Hausturak eman ziren arte.

Eneko Oroz
2018ko azaroaren 06a

Presente daukadan haustura bat, erabaki dramatikoagatik,  behin asanblada batean akta hartzea tokatu zitzaidanekoa da. Horrek sortu zidan barne kaosarekin taldea utzi nuen, akta hori hartzeko eta pasa zena transmititzeko ezgai sentitzearekin batera.

Osasun mentaleko zerbitzuetara abonatua egon naiz. Frakaso eskolarra daramat tatuatua ariman. Eta halako batean konboa etorri zen. “Desgaitua zara”. Ez naiz ona eskulanetan, ez naiz fisikoki trebea, daukadan bakarra garuna da, eta matxuratua dago. Hostia, eta zein da orduan nire lekua? Mila zatitan hautsi nintzen. Nire bizitzaren zutabe garrantzitsu bat bizitza bizigarria bihurtzea zen. Ezin zen nire bizitza militantziatik aparte ulertu, eta bat-batean nik hor lekurik ba ote nuen galdetzen nion neure buruari. Ea inguru militanteek ba ote zuten ni hartzeko espaziorik.

Harreman ia guztiak eten nituen, zulo batean sartu. Zeinetik batzuetan ateratzen nintzen, konfiantza handiegirik gabe. Baina gradualki gutxiago. Azkenean zuloan geratu nintzen arte. Harreman guztiak (bat ezik, esan liteke) etenda, indarrik gabe, garaituta.

Eta mundu guztia, harremantzeko modua, bizi planteamenduak, balantzaka. Zer-kristo-egiten-dut-nik-mundu-hontan.

Eta gauza bat etorri zitzaidan burura. Ez da ideia berritzailea, baina behar beste espresatu ez dugulakoan nago. Nola da posible erresistentziaren lurraldean, gatazka soilik bizi izan dugun mundu eta herri batean, elkartasuna eta elkarlaguntzaren lanketa eguneroko gauza den jendartean, nola da posible edozein borroka lantzeko taldeak ditugun herrian ez egotea saiakera kolektibo argirik geroz eta gehiago ematen den osasun mentalaren haustura eta bakardade eta isolamendua borrokatzeko? Ojo, nik ez daukat erantzun argirik, baina galdera hau egin behar zela sentitzen nuen aspalditik.

Bakartuak, arima suntsituak bazterretara goaz, eta bazterretatik inbisibilizaziora. Uda erdia negarrez, eta beste erdia kalera ateratzeko beldurrez pasa dut. Ez naiz. Hau da, jendarteak bere burua aztertzen duenean kapa ikusgarriak hartzen ditu kontuan, eta hau ez da. Gainera isolamenduaren ondorioz askotan modu pertsonalean bizi dugu problematika kolektiboa dena, eta soluzioa ere kolektiboa izango duena. Mugimendu feministak askotan erakutsi digun moduan, pertsonala politikoa da.

Hitz egin da kolektibotasunaz, baina beldur naiz pentsamenduetan ez nuke esango, baina ekintzetan kolektibotasun hori zenbakietan ematen ote zen. Hau da, kolektibo gara hainbat garelako, eta kolektibo gara hainbat garen artean. Eta hazi gara ikusten gutako norbait apurtzen bazen traizio moduan bizitzen zela. Edo akomodatua. Edo saldua. Kolektibotasunaren kontzepzio militarregia ez ote dugun (izan?). Hausten bazara, ba eutsi edo traidore. Eta horrek jende asko aldendu izan dezake espazio militanteetatik (”ez da niretzako”) ez horrenbeste mundu ikuskera ez konpartitzeagatik, hauskorrak edo inkonstanteak izateagatik baizik, berdin dit zein arrazoirengatik.

Kolektiboa askotan antolakuntzan jartzen dugu. Hau da, kolektiboa mugimendu baten kideak dira. Eta agian maila bat jaitsi beharko genuke, kolektiboa herria bilakatuaz. Horrela, bakardadearekin edo osasun mentalarekin lotura duten gatazkak gure jo puntuan hartuko genituzke bete-betean, eta herritarron arteko elkartasun sareen garatzean pauso sakonagoak eragin genitzake jendarte eraldaketaren bidean. Izan ere, kolektiboa mugimendura lotuaz, hausten den jendea deslotu egiten da. Eta deslotzearekin zuloratu. Eta zuloratzearekin desagertu. Berak, bere kabuz eta bere lan soilez hortik ateratzea lortzen duen arte, lortzen badu. Bitartean, mundu antolatua pertsona ez-hautsientzako pentsatzen dugu.

Hau nire filtrotik pasatua dago, baina badakit, ondo jakin ere, ez naizela bakarra antzeko egoerak bizi izan dituena. Eta susmoa dut horrelako egoerak esplizituki aipatuak izan diren inguruetan gauza intimo, eta beraz isolatuak bezala geratu ote diren. Bost mila pertsonari pasa bazaigu antzeko zerbait, baina gauza isolatuak bezala hartu badira, asko izanagatik ere apenas eragin dezake(gu), gauza pribatutzat bizitzen delako. Eta testu honen asmo zentrala hori da. Ea benetan pribatua den galdetzea, aliantzak sortzea. Begi kliska batez elkar konektatzea, konspiratzea. Publiko eta politiko bihurtzea dela lotsengatik, dela beldurrengatik, dela epaitua izateko arriskuagatik, edo bakardade sentimenduagatik hainbatek isiltasunean bizi izan duguna. Bestela gure espazioak gu gabe pentsatuak badira, kontziente edo inkontzienteki gu kanpoan utziko gaituztelako.

*Iraileko egun eder batean elkartutako konspiratzaileen ezinbesteko laguntzarekin.

Zuek gabe testu honek, beldur eta zalantza artean, ez luke argirik ikusiko.

 

Iritzi testu hau Klitto! atari digitalak argitaratu du eta CC-by-sa lizentziari esker ekarri dugu ARGIAra.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Iritzia  |  Buru gaixotasunak

Iritzia kanaletik interesatuko zaizu...
2019-04-25 | Fernando Merino
San Martzialgo guduaren V. mendeurrena

Irun eta Hondarribiko Alardeekin aski surik ez, nonbait, eta hara non bota nahi diogun gasolina gainera: batetik, "San Martzialgo Guduaren V. mendeurrena" fundazioa sortzearekin; eta, bestetik, Loiolan kuarteleratutako Tercio Viejo de Sicilia izeneko 67. zenbakidun Infanteriako Erregimentuari gonbidapena luzatzearekin, mendeurrenaren ekitaldietan parte har dezan.


2019-04-25 | Joseba Alvarez
M1: Matxinada horia

Azken sei hilabeteotan arreta bereziarekin jarraitu ditut Jaka Horiek Estatu frantsesean sortu duten zurrunbilo politikoa eta eragin duten egoera berria. Haien inguruan idatzitakoak ere irakurtzen saiatu naiz, batez ere, sare sozialetan. Izan ere, Estatu frantseseko ikus-entzunezko zein idatzizko prentsa nagusiaren jokabidea tamalgarria izan da. Euskal Herrian ETAren unerik gogorrenetan euskaldunekin jokatu zuten modu berean jokatu dute hedabide frantses nagusiek Jaka Horien errealitatearen... [+]


2019-04-24 | Hainbat egile*
Arrantza jasangarria posible ote da?

Negutik udaberrira aldatzearekin batera oparotasuna itzuli ohi da euskal kostaldera. Lehenengo berdela hurbiltzen da eta honen ondoren antxoaren garaia izaten da. Baina denok dakigun bezala, arrantzak ez ditu garai onenak bizi. Geroz eta arrantzale eta arrantzontzi gutxiago dago gure betiko portuetan. Arrantza beti izan da gizakiok naturaren parte garela ikusteko bide adierazkorrenetariko bat baina itsasoarekiko dugun harreman horrek, beste guztiak bezala, hartu eta emaneko harremana behar du... [+]


Zergatik bai Guaidóri?

Hasteko oharra: “Denbora-pasaren erantzuna bukaeran”.

Lehenik, Guaidóri ez esateko motibo batzuk etorri zaizkit burura. Josep Borrell kanpo aferetarako espainiar ministroak Salvados telesaioan emandako erantzunek ondorio logiko zenbaitetara eraman ninduten. Bere esanean, Trump dago Guaidóren auto-izendatzearen atzean. Ezin argiago iradoki zuen. Trumpek, bestalde, dio aukera guztiak daudela mahai gainean. Beraz, segiziokoek hainbeste badakite: Irak, Afganistan,... [+]


2019-04-21 | Mikel Zurbano
Errenta arrakala

Espainiako Estatuaren errentaren banaketaren gainean txostena argitara eman berri du Oxfamek, urtero egin ohi duenez. Aurtengo txostenaren goiburua esanguratsua da: Banaketa desberdina. Ibex 35eko enpresek balioa banatzeko duten modua. Krisiak desberdintasunak handitu egin dituela berresten da eta sakontze horretan enpresa handi ugariren ekarpena erabakiorra izan dela zehazten da txostenean. Izan ere, lehiakortasuna irabazteko aitzakiarekin mozkin tartea mantendu egin dute soldaten doikuntza... [+]


Adina

Urteak bete eta konturatzen zara bizitza erdi baino gehiago egin duzula. Etapa batzuk pasatu direla, atzean laga duzula fase bat baino gehiago, gorputza ez dela atzera ere bera izango. Emakume bazara, gainera, umeak egiteko gaitasuna desagertu dela ziurtatuko duzu.

Zelan gertatu den galdetuko diozu zeure buruari, noiz bihurtu zinen nagusi, oraindik ere heldutasuna ez zaizula osorik iritsi begitantzen zaizu-eta.

Ingurukoek lasaitu gura zaituzte eta adina nortasun agirian jartzen duen datu... [+]


Coca-Cola kadukatua edatearen ondorioak

Euskararen aztarnak Sardinian liburua zen ETBko Artefaktua programaren ardatza, euskararen eta paleosardinieraren ustezko harremana, eta hari buruz izan ziren galde-erantzunak, azken aldera Ibon Serranok eta biok Yolanda Mendiolaren Iruña-Veleiari buruzko galdera batzuei erantzun bagenien ere.

Baina Santi Leoné historialari nafarrak ez zuen horrela ikusi Edan Coca-Cola titulatzen duen Argiako Gaizki erranka-ko zutabean. Bai, benetan gaizki errana,  Iruña-Veleiako... [+]


Munduko preso politikoak kalera!

Beste urte batez, iritsi da apirilaren 17a, nazioarteko preso politikoen eguna eta gaurkoan, bereziki, Kurdistanera bidali nahi ditugu indar internazionalista guztiak, borroka eta konpromisoaren eredu diren ehunka gose grebalarik tinko baitarraite, egunak joan eta egunak etorri.  Leyla Guven parlamentari kurdua da horren adibiderik gordinena, 150 egun baitaramatza gose greban. Protestaren aldarria argia da: Abdula Ocalanen isolamendu egoera etetea eta herri kurduaren aurkako errepresioa... [+]


2019-04-16 | Hainbat egile*
Arrantza jasangarria posible ote da?

Negutik udaberrira aldatzearekin batera oparotasuna itzuli ohi da euskal kostaldera. Lehenengo berdela hurbiltzen da eta honen ondoren antxoaren garaia izaten da. Baina denok dakigun bezala, arrantzak ez ditu garai onenak bizi. Geroz eta arrantzale eta arrautzontzi gutxiago dago gure betiko portuetan.


Plastikoaren arrasto ikusezina

Martxoaren erdialdean, Grande America kargaontzia hondoratu zen euskal kostaldetik hurbil. Lehen berriek, gure ingurunea fuel orbanaz salbu izango zela zioten arren, Hendaiako hondartzan petrolioz bustitako hegazti bat atzeman izanak, kaltearen dimentsioa handiagoa izan zitekeen alerta piztu zuen.

Halako gertakariak ez zaizkigu arrotzak, tamalez. Itsasoan sortutako istripuen ondorioak ikusi eta pairatu izan ditugu azken urteotan. Nola ahaztu Prestigeren hondamendia eta plastilina itxurako... [+]


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude