Eusko Legebiltzarra berriz ere gauza bera egitera doa

  • Argilan-ESK Bizkaia sindikatuko kide modura idatziriko iritzia. (Erredakzioan itzulia)

Ixa Hormaetxea  |  Iosu Balmaseda
2017ko abenduaren 21a

Pentsatu dugu iritzi txoko hau abiatzeko modurik onena dela iragan apirilaren 11n aurkeztu zen manifestuaren lerro batzuk berreskuratzea. Egun horretan eman zioten bukaera hiru pertsonek martxoaren 24an Bilbon hasitako gose-grebari, lema honen pean: Ez dugu irentsiko. #RGI murrizketarik ez.

Gaur, Eusko Legebiltzarrean, aurrekontua onartuta, demokraziaren historiako murrizketarik handiena egin da giza eskubideetan, DSBEan [Diru-Sarrerak Bermatzeko Errenta, gazteleraz RGI] eta EPOn [Etxebizitzarako Prestazio Osagarria]. EAJ eta PSEren aldeko bozekin eta PPren abstentzioarekin, EAEko 2017ko aurrekontuak onartu dituzte, zeinak dakartzan, batetik, DSBEan 2012tik indarrean den %7ko murrizketa 2017an ere mantentzea, eta baita ere Eusko Jaurlaritzaren ukazioa Lanbide Arteko Gutxieneko Soldatak izan duen %8ko igoera egitea, legeak eskatzen duen moduan.

Abenduaren 22an, Eusko Legebiltzarrak berriz egingo du duela bederatzi hilabete egin zuena. Oraingoan, EAJ eta PSOEren bozkei PPrenak batuko zaizkio, 2017ko DSBE %1,5 igotzeko eta Etxebizitzarako Prestazio Osagarria (EPO) 250 euroan izozteko. Eusko Jaurlaritzak argudiatu zuen igoera hau, funtzionarioei aplikatuko zitzaien soldaten igoeraren parekoa delako. Argumentazio erabat lotsagarria, bi ausnarketa hauek kontuan hartzen baditugu: 1)DSBE-EPO jasotzen duten herritarrak behartu dituztela, 2012tik, inongo kolektibo sozialena baino handiagoa den murrizketara, gainera, Lanbidearteko Gutxieneko Soldatari lotua egoteko eskubidea zapalduta, 18/2008ko Legeak, Diru-Sarrerak Bermatzeko eta Gizarte Inklusiorako legeak jasotzen duena; eta 2)Pertsona txiroez ari garela, euren beharrizan materialen gabeziak eraman dituenak era honetako prestazioak jasotzera, horretarako hamaika baldintza eta legez zehaztutako ardurak gainditu ostean, Lanbide arduratzen delarik ahalik nekezenak eta umiliagarrienak izan daitezen, bere kudeaketa inhumanoaren bidez.

2000. urtera arte, EAEko errenta bermatzeko maila, orduan Intserziorako Gutxieneko Diru-Sarrera deitzen zena, oso eskasa zen. 1997an 83.000 sinadura bildu zituen Eskubide Sozialen Kartarako herri ekimen legegileak eta lege gisa tramitatu zen eta 2000. urtean onartu zuen Eusko Jaurlaritzak, bere aurrekontu berritzaile eta aurrerakoiek murrizketa jaso ostean. Horrela lortu Oinarrizko Errenta berri honek (izen hau hartu zuen ordura arteko Gutxieneko Diru-Sarrerak, arik eta 2008an egungo legea onartu eta DSBE izena jarri zitzaion arte) ordura artekoarekin alderatuta igoera nabarmena egitea eta Lanbidearteko Gutxieneko Soldatari lotzea. 2000ko Legean, Oinarrizko Errenta pasa zen Lanbide Arteko Gutxieneko Soldataren %75 izatera (12 ordainetan).

18/2008 Legean, DSBE hazi egin zen Lanbidearteko Gutxieneko Soldataren (LAGS)  %88 bihurtuz pertsona bakarraren kasuan, LAGSren %113 bi pertsonako bizikidetza unitateentzat eta LAGSren %125 hiru pertsonatik gorako bizikidetza unitateentzat. Pentsionisten kasuan, zenbatekoak handiagoak ziren: LAGSen %100 pertsona bakarraren kasuan, LAGSen %125 bi kideko unitatearentzat, eta LAGSen %135 hirutik gora kideko unitatearentzat.

2012rako Eusko Legebiltzarrak onartutako aurrekontuek inposatu zuten DSBEaren %7ko murrizketa eta gainera DSBEak berme gisa Lanbide Arteko Gutxieneko Soldatak ezartzen duen zorua izateko eskubidea lapurtu zien

2012rako Eusko Legebiltzarrak onartutako aurrekontuek inposatu zuten DSBEaren %7ko murrizketa eta EPO mota bakarra ezartzea, zegoenik eta txikiena, hileko 250 eurokoa (lehenago kide gehien zituzten bizikidetza unitateek 320 euro jasotzen zituzten) eta hau biziraupenaren mugan dauden pertsonenganako eraso larria izan zen, eta gainera beren prestazioek berme gisa LAGSak ezartzen duen zorua izateko eskubidea lapurtu zien. Geroztik, duela 6 urte kendutako %7a ez berreskuratzeaz gain, nahiz eta 2014tik hona ekonomiak ofizialki berreskuratze bideari ekin dion, gainera LAGSen erreferentzia ezabatu egin dute, DSBEren zenbatekoa utziz aldian aldian Eusko Legebiltzarrak aurrekontua onartzeko bozkatzea erabakitzen duen zenbakiaren menpe.

Kontuan izanik oraindik ez dela 2018rako LAGSaren kopurua zehaztu, Espainiako Estatuko aurrekontuak 2017tik luzatuta daudelako, Rajoyk proposatu du LAGSa %4 igotzea 2018an, eta beraz, kalkulu erraz bat egin dezakegu ulertzeko zer neurriko galera dakarren DSBEak, 2012an murriztutako %7 ez berreskuratu izanagatik, 2017an LAGSen %8ko igoera ez aplikatu izanagatik (igoera %1,5ekoa izan baitzen soilik) eta 2018an %1,5 igotzeagatik, Rajoyk urte horretarako proposatutako %4aren aldean.

2012an DSBE ez balitz %7 murriztu, bere zenbatekoa, pertsona bakarreko unitatearen kasuan 612,41 euro beharrean, 658,5 eurokoa behar zuen (2012ko LAGSen %88).

2018an, Eusko Legebiltzarreko aurrekontuek inposatuko duten DSBEaren zenbatekoa 644,49 eurokoa izango da. Legeak agintuta bezala Lanbide Arteko Gutxieneko Soldataren %88 mantenduko balitz, 755,64 euro behar luke izan

2018an, Eusko Legebiltzarreko aurrekontuek inposatuko duten DSBEaren zenbatekoa 644,49 eurokoa izango da kide bakarreko unitatearentzat. Legeak agindu bezala LAGSaren %88 mantenduko balitz, 755,64 euro izan beharko luke (agindutako %4ko igoerarekin). Honek esan nahi du, 2012tik 2018ra pasa diren 7 urteetan 111,15 eurokoa izango dela galera, alegia, DSBEa %14,7 murriztuko dela, 2018rako beharko lukeenarekin.

Iritziaren txoko hau amaitu nahi dugu gorago planteatu dugun gogoetarekin. Zer dakar DSBEa LAGSari lotzen zion berme zorua ezabatu izanak? Gehitzen jarraituko dutela DSBE jasotzen duten pertsona txiroen kopuruak, zeren EAEko aurrekontuek beti izango dute joera DSBEa benetan behar denaren azpitik gehitzeko. Goiko paragrafoetan agerian geratzen da Legebiltzarrean gehiengoa dutenen borondatea, eta Pobreziaren eta Desberdintasun Sozialen EAEko Inkestaren 2012, 2014 eta 2016ko hainbat datu emango ditugu: 2012an prestazioa jasotzen zuen %48,31k (64.383 pertsonak) txiro izaten jarraitzen zuten; 2014an, %46,9k (71.092 pertsonak) eta 2016an %46,87k (63.069 pertsonak). Hau da, DSBE sistemaren barruan daudenen erdiek txiro izaten jarraitzen dute, ezingo digute egotzi demagogia egitea, defendatzen badugu DSBEen murrizketak, 2012an abiatutakoak, eta DSBEa LAGSari lotuta egoteko legezko exijentzia kendu izana, apostu bat direla gure gizarteko jende ahulena are gehiago pobretzeko.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Iritzia  |  ESK  |  Eusko Legebiltzarra  |  DSBE

Iritzia kanaletik interesatuko zaizu...
Antton Urrutikoetxea, bihotz 68tar bat

Geroztik Anttonek zenbat ez digu eman ARGIAkooi Estherrekin batera, hainbat etxetan Egutegiari eusten dioten oholetatik hasita askoz diru gehiago balio duten opari eskergaitzetara. Antton, fin eta dotorea, Antiguako bilbotar bikaina, espanturik gabeko euskaltzale zorrotza, ezkertiar makurrarazi ezina eta eskuzabala.


Neoliberalismoak euskarari (eta II)

Hizkuntza-liberalismoak Euskal Herrian baditu jarraitzaileak. Ideologia horren erakusle duzue orain hiru urte Gipuzkoako udal kozkor batean gertatutakoa. Batzorde batean, galdera euskaraz egiten hasi zen herritarrari jarduna moztu eta gaztelaniaz egitea eskatu zion euskarako zinegotziak, bileran euskaraz ez zekien jendea bazegoela esanaz. Berriki ere, neuri erantzun dit gure hiriko euskarako zinegotziak ezin dudala pretenditu herritarrekin egiten diren udalaren batzarretan itzulpeneko sistemak... [+]


2018-10-21 | Edu Zelaieta Anta
Zozogailuak

Dendak itxi aurretik mandatua egitea izan da hirian bakarrik ibiltzeko aitzakia. Erraz onartu diote etxean, mandatua egitetik bueltan, tabernaren batean gelditzea besapean daraman Julio Ramón Rybeiroren liburuari tarte bat eskaintzeko. Euri pixka bat ari badu ere, kontent doa E. bere bakardadetxo bilatuan.  

Egin beharreko erosketa eginda, momentuaren pribilegioaz jakitun, ongi aukeratu nahi du pausa-lekua. Duela zenbait urte sartu gabeko ostatuan sartu da, lasaia eta argitsua... [+]


Zein dira euskal kulturaren lehentasunak?

Xabier Gantzaraini irakurri eta entzun diogu oraintsu, Zuloa saiakeraren harira: “Arte frantsesa dago, arte espainola, arte alemana… baina euskal arterik ez dago. Zergatik? Guk ez dugulako estaturik. Eta estaturik ez dugunez, kulturarik ere ez dugu. Zeren gaur ezin baita esan euskal kultura euskaraz pentsatu, sortu eta gauzatutakoa denik euskaldunak aztoratu barik. Euskal kultura frantsesez pentsatu, sortu eta gauzatutakoa ere bada” argudiatuko dizutelako. Estatua ez duenak,... [+]


Doughnutaren ekonomia

Doughnut esanda, Simpson zaleek  Homer edo Wiggum polizia ikusiko dituzte erroskillak irensten. Telesail eta film estatubatuarretan oso errepikakorra da donutsa, alferkeria eta sabel borobilduaren irudia.

Kate Raworth ekonomialariak irudi honekin apurtu du ustekabean. Berariaz, ekonomia neoliberalaren irudi klasikoa irauli du: etengabeko Barne Produktu Gordinaren (BPG) hazkundea irudikatzen duen goranzko grafikoa borobildu egin du, donuts itxura emanaz. Oxford Unibertsitatean irakasle... [+]


Ostiralero 'black friday'

Hernaniko Rugby Elkarteko lehendakaria da Juantxo. Erretretan sartu ostean euskaltegian abiatuta, benetan euskara ikasi eta erabiliko duela bermatzeko bigarren urte honetan bere buruari ariketa zorrotza ezarri dio, horrelakoak dira kirolzale lehiakorrak: ostiraletan euskaraz hitz egingo du, ahal duen eran eta ahal duenarekin.


2018-10-16 | Kijera Gaztetxea
Eneko Goia eta Donostiako udal gobernuari zuzendutako komunikatua

Hilabete pasa da gaztetxeak Eneko Goia alkateari negoziazio mahai bat eskatu genionetik, udal gobernutik ez dugu erantzunik jaso ez ofizialki eta publikoki ere ez. Orain hilabete pasa ondoren auzoan lanean eta auzoa eraldatzen jarraitzen dugu, herri liburutegia, jantokia, joskintza taldea, haurtxoa, kolektibo ezberdinentzako bilera gelak, auzoko frontoi estali bakarra…


2018-10-14 | Ana Mendia
Ar eta eme

Lozorroan topatu du biloba. Malkoari ezin eutsi, “Ongi etorri, maitea” esan eta kopetan eman dio musu. Bat-batean, ordea, jaioberriari begira-begira lerdea zeriola zegoen amonari irribarrea desagertu eta supituan sikatu zaizkio begiak. Zerbaitek harrituta burua sehaskatik jaso eta zalantzakor galdetu dit: “Baina, mutila da, ezta?”.

Iraganeko ohitura dirudi, baina gaur-gaurkoa da haurdun geratu eta berehala bidean datorren txikiaren sexua zein izango ote den jakiteko... [+]


Salalalala

Espektakuluari kantatzen dio Gari-k. Eskandaluari Rafaelek. Eta halaxe gabiltza. Espainian eskandaluz eskandalu. Euskaldunok espektakuluari so.

Ikusle finen moduan, telesailaren ale guztiak irensten gabiltza banan-banan. Lehenengo denboraldian ustelkeria; bigarrenean ogasunari iruzurrak eta master eta abarretako titulu faltsuak; hirugarrenean estoldetako bilkura eta grabazioak, ministro-kideei irainak… Nahi beste luzatu daiteke trama, argia ikusteko prest lozorroan dagoenak... [+]


2018-10-14 | Sonia Gonzalez
Abertzale ez da "patriota"

Hiztegiek askotan esaten digute gezurra. Baita nahi barik ere. Hizkuntza batez esaten duguna beste hizkuntza batera pasatu bezain pronto, beste zentzu bat hartzen baitu berez.

Zenbait ahalegindu dira azken urteotan patria birkontzeptualizatzen. Ziurrenik, Latinoamerikan ematen dioten erabilerak harriturik. Ozeanoaren beste aldean zentzu askatzaile eta deskolonizatzailea dauka, halere, Madrilgo patria kolonizatzaile horrekiko askapena gogoan, besteak beste eta hain zuzen ere. Alferrikako... [+]


Azkenak
EGILEAK
Eguneraketa berriak daude