ARGIA.eus

Itzulpen automatikoa / Machine translation

Desintentsifikazioa: Esne behi kopurua erdira gutxitu duen baserria

  • Hamarkadak daramatzate Karrantzako Vista Alegre baserrian behi esnea ekoizten; laugarren belaunaldia da gaurkoa. Baina baserriaren eboluzioak izan du berezitasunik: esne ekoizpenean azken urteotan eman den intentsifikatze prozesuaren aurrean, kontrako norabidea hartu eta behi kopurua gutxitzea eta ekoizpen ekologikorako jauzia ematea izan da haiek aukeratutako bidea. 40-45 burutik 20-25era jaitsi dira pixkanaka, eta hautu horri esker, bi langiletik zazpira pasatu dira azken urteotan. Nola den hori posible? Proiektuko kide Helen Groome-k kontatu digu haien esperientzia.


2022ko urtarrilaren 05an - 10:20
Azken eguneraketa: 11:28

Duela 35 urte arte eredu konbentzionalean ziharduten Vista Alegren, eta sistemak ekoizpena handitzea eskatzen zien. “Horretarako bi aukera besterik ez genituen: behi gehiago jartzea, edo behi bakoitzari esne gehiago ateratzea”, dio Groomek. Eskualdean lurrerako sarbidea mugatua da, eta behi buru gehiago izateak forraje eta pentsu gehiago erostea ekartzen zien. Zenbat eta pentsu gehiago erabili, behiek ere gaixotasun gehiago dituzte, eta antibiotikoen erabilera igotzen da… Gurpil zoroan sartzea ekarriko zien ekoizpena handitzeak, eta ez zeuden horretarako prest.

“Urteotan pixkanaka joan gara aldatzen, eta geroz eta behi gutxiago zeudenez, bakoitzarentzako belar gehiago zegoen, pentsu gutxiago ematen hasi ginen…”. Noski, behi bakoitzak esne gutxiago ematen zuen, lehen egunero 30 bat litro ateratzen bazituzten, orain 20-25 bat ateratzen dituzte. “Baina errazagoa da esnearen kalitatea mantentzea eta animalien osasuna zaintzea”. 2011n azken pausoa eman eta ekoizpena ekologikora pasatzeko hautua egin zuten. Bi urteko prozesuaren ondoren, ziurtagiria lortu zuten.

Eraldaketa eta salmenta haien gain

Baserrian eman duten beste aldaketa garrantzitsua salmenta izan da. “Lehen, esne guztia industria enpresa handiei saltzen genien, baina 2011n gure gaztandegi txikia eraiki eta esnea gu geu eraldatzen hasi ginen”, azaldu du ekoizleak. Haien esnea soilik erabiltzen dute, eta ekoizpenaren %80 inguru eraldatzen dute. Esne pasteurizatua, jogurt naturala eta lau gazta mota egiten dituzte. “Lehen ez genekien nora zihoan gure esnea, orain badakigu esneki guztiak hemendik asko jota 100 kilometrora doazela”, gehitu du.

Izan ere, banaketa ere haien gain hartu dute: denda ekologiko eta txikietan, kontsumo taldeetan, Bilboko merkatuan eta antzeko tokietan zuzeneko salmenta egiten dute, bitartekariak ekidinez. “Balio erantsia mantentzeko egiten dugu horrela, inoiz ez dugu saldu supermerkatu edo saltoki handietan”, dio. Horrez gain, genero ikuspegitik ere izan du aldaketarik baserriak: “Lehen taldea %100 maskulinoa zen, gaur egun zazpitik bi emakumeak gara, eta hiru ere egon izan gara”. Adibide ederra da Vista Alegrekoa zentzu askotan, eta intentsifikaziora jo gabe lehen sektorean mantentzea ezinezkoa dela dioten horientzat eredu. “Urteetan EHNE Bizkaian agroekologiaren alde lanean aritu nintzen, bada, orain, hau da gure lana, horrelako proiektuak posible direla ezagutaraztea”, amaitu du.


Kanal honetatik interesatuko zaizu:: Baratzetik mundura
2024-02-19 | Garazi Zabaleta
Garroko Etxaldea
Herriko etxeak bultzatutako proiektua, laborantza biologikoan erreferente

2011n abiatu zuten Lekorneko Garroko Etxaldean laborantza biologikoko proiektua: “Lurrak Herriko Etxearenak ziren, eta bertako eta Herri Elkargoko hautetsiek sortu zuten proiektua”, azaldu du Argitxu Ithourria kideak. Laborantza biologikoa bultzatzeko helburuz abiatu... [+]


2024-02-12 | Garazi Zabaleta
Okiturri
Lekaleak, olioa, oilaskoak eta irina eraldatzeko gunea Arabako Lautadan

Bizi-bizi dago Arabako Lautada. Ekoizle txikiek haien produktuak eraldatzeko hainbat egitasmo jarri dituzte martxan; azkena, Okiturri izenekoa. Lekaleak garbitzeko gunea, oilasko hiltegi txikia, koltza eta ekilore olioa eraldatzeko gunea eta irina egiteko errota txiki bat... [+]


2024-02-05 | Garazi Zabaleta
Soronea
“Barazkiak prezio duinean saltzeko bidea dendan topatu zuen osabak”

Miriam eta Igone Saldias ahizpek baserriari eta familiako proiektuari eusteko apustua egin dute. Berrobiko Soronea baserrian barazkiak ekoizten dituzte eredu ekologikoan, eta Tolosako Soronea dendan saltzen, modu zuzenean.


2024-01-29 | Garazi Zabaleta
Bilobila
Angora ahuntzen ilearekin arropa etikoa

"Ez naiz laborari familiakoa, baina agronomia ikasketak egin eta gero, lehen sektorean aritu naiz lanean Ipar Euskal Herrian. Han ikasi dut badela gauzak egiteko beste manera bat”. Areta Lorea Markalain gaztearen hitzak dira. Abaurregainakoa du aita, eta herrian... [+]


2024-01-22 | Garazi Zabaleta
Allotarra
Lizarraldeko oliba ekologiko ekoizleen elkargunea

Duela hogei urte inguru sortu zuten Allotarra elkartea Lizarraldean oliba ekologikoak ekoizten zituzten zenbait ekoizlek. “Geroztik, elkartera kide gehiago batzen joan dira, eta pixkanaka olibondo gehiago jarri ditugu”, azaldu du Eusebio Gaintza kideak. Gaur egun, 60... [+]


Eguneraketa berriak daude