ARGIA.eus

2022ko ekainaren 28a
Emilio Aperribai, Gernikako bonbardaketatik bizirik ateratakoa

"Alemaniako gobernuak barkamena eskatu zuen bezala, Espainiakoak ere eskatu beharko luke"

  • Emilio Aperribai 8 hilabeteko haurra zen Gernika bonbardatu zutenean. Amak besotan Lumoko baserri batera eramanik, bizirik ateratzea lortu zuen. Berak eta alaba Monikak gutun bat idatzi zioten iaz Espainiako Gobernuari eta Urkullu lehendakariaren bidez helarazi. Bertan, bonbardaketagatik barmakena eska dezala galdegin diote. Ez dute erantzunik jaso.

ARGIA @argia
2022ko apirilaren 26a

Radio Euskadiko Boulevard saioan elkarrizketatu dituzte Gernikako bonbardaketa biziraun zuen Emilio Aperribai eta bere alaba Monika. Aperribaik kontatu duenez, bonbardaketa hasi zenean, bere aita eta anaia arma fabrikaren ondoan zegoen babesleku batera sartu ziren eta ama berriz, zortzi hilabeteko Emilio txikia besoetan hartuta, korrika abiatu zen Foruarantz-ko errepidea hartuta.

Aperribaik bere amak egin behar izan zuen ibilbide beldurgarria kontatu du: hegazkin alemanak bonbak eta metrailak jaurtitzen ari ziren etengabe eta bere ama zuhaitzen atzean gordetzen zen hegazkin bat ikusi orduko, "eta balen txistua entzuten zuen bere ondotik pasatzen. Hegazkinak hain zihoazen lurretik gertu, nire amak pilotu alemaniarren irribarreak ikusten zituela kontatzen zidan". Amak kamioneta bat ikusi zuen errepidean, eta horren pean ezkutatzea pentsatu. Ama-semeak bertarantz abiatu ziren eta iritsi baino bost metro lehenago, bonbat batek zartarazi zuen kamioneta.

Foruara iritsi ziren ama-semeak. Hiru orduko bonbardaketa atertu zenean, amak semearekin Lumora igotzea erabaki zuen. Ia gaua zen dagoeneko, eta semea besotan bi kilometroko bidean joan zen. Gaueko hamabietan Lumoko baserrian elkartu ziren berriz ere etxekoak. Izan ere, baserri hura ezagunena zen: etxera esnea ekartzen zieten esnesaltzaileena, hain zuzen ere.

Babeslekuan gorde ziren aitak eta anaiak zorte okerragoa izan zutela azaldu du Aperribaik: "Gordeleku hau erabat beteta zegoen. Oso luzea zen eta denak etzanda zeuden elkarren gainean. Eta apaiza zutik, errezatzen. Aita ez zegoen eroso eta semearekin hamabost metro hurrundu zen, babeslekuaren barruan, lasaiago egoteko. Bonba batek zeharkatu zuen hormigoizko horma lehenago egon ziren lekuan, eta 8-10 lagun hil zituen. Aitak, nire anaia estaltzen ari zela, bizkarra erre zuen. Eta nire anaia oraindik bizi da, ni baino bi urte zaharragoa da, eta oraindik ere buruan urratua du, burura salto egin zion metraillarena". Bi egun eman zituzten Lumoko ezagunen baserrian eta ondoren Errioxara joan ziren, aitaren familiakoengana. Errioxan hutsetik hasi behar izan zutela azaldu du Monika alabak, eta euskara galdu zutela, Gernikan hitz egiten bazuten ere, Errioxan ez baitzen egiten eta geroztik debekatu egin baitzuten. 1953an itzuli zen familia Bilbora.

Espainiako Gobernuari deia, barkamena eska dezan

Emilio Aperribaik nabarmendu du 1997an Roman Herzog Alemaniako lehendakariak ofizialki barkamena eskatu zuela alemaniarren izenean, "eta logika berean, Espainiako Gobernuak barkamena eskatu beharko luke".

Monika Aperribaik hala azaldu du: "Errekonozimendu keinu bat eskatzen dugu. Gertakari haiek kondenatzea. Joan ziren biktimentzat eta oraindik bizirik direnentzat arindu handia litzateke. Haiek, sozialista ziren aldetik, kalte handiak jasan zituzten. Haiek ere erbestera jo behar izan zuten eta zanpatuak izan ziren. Horregatik dei egiten diogu gobernuari enpatiaz eta ausart joka dezan. Onartu dezatela hori gertatu zela eta Alemaniako lehendakariak egin zuena adibidetzat har dezatela. PSOEren edo PPren gobernuak izan, egungo belaunaldiek ez dute zerikusirik garai hartako Francorenarekin. Eskuak garbitzen dituzte eta hori iragana dela esaten dute. Baina iragana barkatu daiteke, baina ez da ahaztu behar. Aurrera egiteko modu bakarra, gertatu zenaren aitortza da. Eta ez da iragana, bizi direnek egun ere oso presente dute gertatu zen hura".

Kanal hauetan artxibatua: Gernika 1937  |  Oroimen historikoa

Gernika 1937 kanaletik interesatuko zaizu...
Gernikako bonbardaketaren garrasiak, 85 urte eta gero bizirik

Gernikako Udalak eta herriko elkarteek, apirilaren 26tik hasi eta hainbat egunez ekitaldi ugari antolatu dituzte duela 85 urteko sarraskia gogoratzeko.


Preso errepublikarrek Gernikatik Bermeora berreraikitako trenbidearen ibilbidea egingo du Sarek

Gernikako bonbardaketaren 85. urteurrena gogoratzeko ekitaldien baitan, Gernika-Lumoko Sarek memoriaren ibilbidea osatu du eta larunbatean egingo dute, Gernikatik Bermeora preso errepublikarrek berreraikitako trenbidea jarraituz.


2022-04-20 | ARGIA
Apirilaren 26an gerraren aurkako mobilizazioak egingo dira Hego Euskal Herriko hiriburuetan

Apirilaren 26an Gernikako bonbardaketaren 85. urteurrena izanik, gerraren aurkako elkarretaratzeak egingo dira Hego Euskal Herriko hiriburuetan. Baliteke zenbait herrik ere deialdi propioak egitea.


Gernika Batzordearen 45. urteurrena dela-eta, aurrerapen bideoa aurkeztu dute

Gernika bonbardatu zuten egun berean, apirilaren 26an egin zuen bere lehen adierazpen publikoa Gernika Batzordeak duela 45 urte. 1937ko sarraskiaren oroimena mantentzeko tresna garrantzitsu bilakatu da ordutik. Bideoa egiten ari dira eta aurrerapen bat aurkeztu dute urteurrena... [+]


1936ko Gerrako argazki ezezagunak
Koch, kearen atzeko itzala

Sigfrido Koch Bengoechearen senideek Donostiako San Telmo Museoari emandako argazki bildumetan, orain arte sekula argirik ikusi gabeko argazkiak daude. 1936ko Gerraren krudela suma liteke hildako gorputzetan, hegazkinen eta misilen orden perfektuan, eta kiskalitako eraikinen... [+]


Irakurrienak
Azken albisteak
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude