Frankismoko testigantzak jasotzeko bulegoa, zabalik Iruñean

Testigantzak jasoko ditu. Frankismo garaiko biktimena, errepresioa jasan zutenena eta egunerokoan kalteak pairatu zituztenena.

Frankismoaren krimenen kontrako kereila aurkeztuko du Arabak

Erantzule "zuzen eta zeharkakoak" auziperatzeko eskatu dute Arabako Batzar Nagusiek.

Frankismoko errepresioa agerian uzten duen erakusketa ikertzeko eskatu du Nafarroako PPk

Erlijio katolikoari eta monarkiari "iseka" egitea dela iritzi dio alderdi popularrak eta erakusketa kentzeko eskatuko du.

Frankista inputatuei galdeketa egiteko Serviniren eskaerari entzungor egin dio Madrilek

Frankismoaren biktimen abokatuek salatu dutenez, Espainiako Justizia Ministerioak ez du tramitatu 18 inputaturi deklarazioa hartzeko epaile argentinarrak egindako eskaera.

Adiskidetzea eta bakea erantzukizun barik

Herri bat bonbaz eta metrailaz txikitzean herritar guztien kontrako hilketa burutzen da. Asmoa ez da emakumeak bereiztea, edo umeak, edo gorriak, edo sinestunak. Ez, asmoa nahinor hiltzea da, eta ahalik eta gehien. Horrela, izua sortu nahi du indartsuak, ikaragarrizko beldurra herritar guztien barru-barruraino sartuz.

Frankismoa: lehen kereila emakumeen aurkako genero krimenengatik

Servini epailea ikertzen ari den Frankismoko krimenen kausa zabalduko da Women’s Link elkarteak aurkeztutako kereilari esker. Sei krimen matxista aurkeztu dizkio Argentinako epaileari.

Gune belikoak memoria eta elkarbizitzarako gune bilakatuko ditu Nafarroako Gobernuak

Memoria eta elkarbizitzarako gune bilakatu nahi dituzte Nafarroako eskenatoki belikoak. Horretarako abian jarriko du Gobernuak MEMSITE 1936-2016 proiektua Europako zenbait herrialderekin batera.

Frankismoaren krimenen kontrako kereila daraman plataformak René Cassin saria jaso du

Gasteizen egindako ekitaldian, Eusko Jaurlaritzako Bake eta Bizikidetzarako idazkaritza nagusiak giza eskubideen arloko saria eman die plataformako kideei.

Abel Azconaren erakusketak aurrera jarraitzen du, bere obra batzuk “desagertu” ondoren

Iruñeko Udalak artistarekin adostu du erakusketa irekita mantentzea baina desagertutako obra berrezarri gabe.

1975-2015, korapiloaren aurrean, euskal haustura demokratikoa!

Ostiralean 40 urte beteko dira Francisco Franco hil zenetik. Horren harira Iratzar Fundazioko zuzendariak iritzi artikulua idatzi du, Korapiloa egitasmoaren barruan.

"Pentsatzen ez genuena etorri zen: biktima aitortu zuten Anjel"

Kanposantuko nuarbeko aldapan gora / Orduan haurrak zirenak / Zazpi pinuak zain dauzkate / Kanposantuan ateak beti zabalik nuarbek. Poema gidari hartu eta abiatu gara kanposantuko Nuarbeko aldapan gora, orduan haurra zen Mertxe lagun harturik. Poetak ez dio gezurrik: kanposantuan ateak beti zabalik Nuarbek.

Francoren azken fusilamenduetatik 40 urtera, omenaldiak herri askotan

Irailaren 27an 40 urte beteko dira erregimen frankistak azken biktimak hil zituenetik. ETAko Anjel Otaegi eta Juan Paredes Txiki eta FRAPeko Xosé Humberto, Ramón Garcia eta José Luis Sánchez fusilatu zituzten.

"Genozidioa pairatzen jarraitzen dugu, baina ez zaio izen hori ematen"

Genozidioa nazio bat desagerraraztea beste baten barruan diluitzeko dela dio Xabier Irujok. Bera bost belaunalditan erbestea ezagutu duen familia abertzaleko kidea da, eta Genozidioa eta Bake ikerketen irakaslea Nevadako Unibertsitatean, Renon.

Jaengo futbolari bat Francoren kamisetarekin prentsaurrekoan

Nuno Silva portugaldarrak, Jaen futbol taldeko fitxaketa berriak, Francoren irudia duen kamiseta soinean eman du aurkezpen prentsaurrekoa.

NBE: "Iraganeko giza eskubideen urraketak aztertzea Espainiako Estatuari dagokio"

1977ko Amnistia Legea indargabetzeko edo zuzentzeko eskatu dio Espainiako Estatuari Nazio Batuen Erakundeko (NBE) Giza Eskubideen Batzordeak ostegun honetan. Iraganean egindako giza eskubideen urraketak argitzeko helburuarekin proposatu dute neurria.

Marcelo Usabiaga, ideiei eustearen ordaina

Frankismoaren errepresioa bere haragitan bizi izan zuen: 21 urte igaro zituen kartzelan, esklabo gisa ere aritu zen langile batailoietan, eta Meliton Manzanasek torturatu zuen. 99 urterekin hil da Usabiaga, bere ezkerreko ideiak inoiz alboratu gabe.

Francok petrolio sintetikoa irentsi zuenekoa

Bartzelona, 1940ko otsailaren 8a. La Vanguardia egunkariaren azalean titular hau irakur zitekeen: “Autarkia nazionala erregaietan”. Eta azpian: “Zortzi hilabete barru Espainiak egunean hiru milioi litro petrolio ekoiztuko ditu”. Gerraoste hasi berrian, urritasuna nabarmena...

Manuela Carmenak Madrilgo kaleetako izen frankistak ezabatuko ditu

Espainiako hiriburuko udalak Memoria Historikoaren Legea bete nahi du, hiritar eta udal taldeek osatutako “prozesu parte hartzaile” baten bidez 170 kaleren izenak aldatuz.

Periko Solabarria hil da, ezker abertzaleko militante historikoa

Periko Solabarria hil da, ezker abertzaleko militante historikoa ARGIAk baieztatu ahal izan duenez. Azken asteetan ahul zegoen eta ospitalera joan behar izan zuen hainbat aldiz. Neumonia hartu zuen orain egun gutxi eta ospitalean zendu da.

Frankismo garaiko barnetegietan umeek jasandako torturak argitara atera dituzte

Montse Armengou eta Ricard Belis kazetariek Els internats de la por (Beldurraren barnetegiak) dokumentala egin dute. Frankismoan haurrek barnetegietan jasandako tortura eta tratu txarren testigantzak jasotzen ditu.

NBE: “Espainia behartuta dago kargu frankistak estraditatzera”

NBEren Giza Eskubideen Goi Komisioak komunikatua atera du Espainiako Gobernuak erregimen frankistako hamazazpi akusatu estraditatzeari ezezkoa eman eta gero, Argentinako justiziak eskatu bezala.

Frankismoan bizitakoa aitona-amonen ahotik jaso dute Sakanako ikasleek

Frankismoa eta irakaskuntza ez dira inoiz ondo elkartzen diren bi hitz izan. Erregimen diktatorialak ez zuen hezkuntza ondo tratatu eta gaur egungo irakaskuntzak oraindik polemikoa den garai historiko hori jorratzerakoan arazoak izaten ditu. Hutsunea betetzeko Nafarroako hainbat institututan ahozko historia oinarri duen Gogoan proiektua dute martxan; Sakanara jo dugu horren berri jakiteko.

Espainiako Poliziaren Twitter kontuak goraipatu egin du Frankismoan "grisek" emandako "zerbitzua"

Espainiako Poliziaren Twitter kontu ofizialak astelehen gauean bidalitako mezua zeresana ematen ari da.

Frankismoan emakumeek jasandako eskubide urraketen inguruko dokumentala aurkeztuko dute Arrasaten

Atzoko enborrak, gaurko ezpalak filma estreinatuko dute martitzenean, hilak 17, Arrasateko Kulturaten, 19:00etan.

"1976an errazagoa zen Espainian euskaraz abestea gaur egun baino"

Solaskide ona da Gontzal Mendibil (Zeanuri, 1956), ia galderarik behar ez duen horietakoa. Kantagintzan emandako azken 40 urteek kulturgintzaren ikuspuntu zehatza eman diote. Proiektu ugaritan murgilduta dabil, Nire Bihotzak zure begiak ditu (Elkar), disko berriaren zuzenekoak tarteko.

Intxortako Erresistenteen Eguna antolatu dute apirilaren 19an

Bizirik dirauten gudariak, milizianoak eta errepresaliatuen senitartekoak omentzeko izango da Intxortako Erresistenteen Eguna. Asteazkenean aurkeztu zuten eta otsailaren 19an izango da Elgetan. Hirugarren aldiz egingo da Intxortako frentearen errekreazioa.

Errepresioaren laugarren hanka

1936ko altxamenduarekin lerrokatu ez ziren herritarrek gerraostean jasandako jazarpena izugarria izan zela jakina da, baina errepresio horri tamaina hartzeko beste iturri bat zabaldu berri zaigu. Orain arte eskuraezin egon diren Erantzukizun Politikoen Epaitegietako espedienteek erakusten dute frankistek ekonomikoki zanpatu zituztela lehendik ere erbestera, kartzelara edo heriotzara zigortutakoak.

Franco urduritu zuen greba orokorrak 40 urte

40 urte igaro dira. Franco oraindik bizirik zela, Hego Euskal Herrian sekulako greba orokorra egin zen 1974ko abenduaren 11n: 223.000 lagunek gelditu zituzten makinak. Giro politiko nahaspilatsuari, lan gatazka gogorrak gehitu zitzaizkion, eta Nafarroa izan zuen epizentroa.

Espainiak ez ditu frankistak estraditatuko

Frankismoko hemeretzi agintari eta polizia atxilotzeko agindu du Interpolek, Maria Servini epaile argentinarrak diktadurako krimenak argitzeko martxan daukan prozeduraren baitan emandako aginduari jarraituz. Espainiako Gobernuak erantzun du inor ez duela estraditatuko.

Frankismoaren kontrako eraso handiena gidatu zuen komunista nafarra

Pirinioetako Aran haranean barrena 3.000 gerrillari sartu ziren 1944ko urrian, behin-behineko gobernu errepublikarra ezartzeko asmoz. Erasoa Jesus Monzon Reparazek (Iruñea, 1910-1973) diseinatu eta gidatu zuen, eta garesti ordaindu zuen erabakia.
Multimedia

2016-04-29  |  Frankismoa

Plus Ultra, frankismoaren arrastoak

Dokumentalak parez pare jartzen dizkigu arkitektura historikoa eta artistikoa eta ohorea, eskubideak eta errespetua. Bilboko Plaza Biribilean Espainiako Ogasunak duen eraikineko armarria hartu dute oinarri frankismo garaiko ikurrez hitz egiteko. Zuzendaritza: Oihane Garcia Errealizazioa eta...

2015-10-02  |  Frankismoa

40/24 Txiki eta Otaegiren ondarea

Frankismoaren azken fusilatuen inguruko lana: Zarauzko Juan Paredes 'Txiki' eta Angel Otaegi nuarbearra. Haien hilketaren 40. urteurrenaren harira, Xabier Madariagak gidatutako eta Ander Iriartek zuzendutako lana da. (Bideoak webguneetan txertatzeko ETBk eskaintzen duen kodeak batzuetan...

2015-09-25  |  Frankismoa

Atzoko enborrak, gaurko ezpalak

Franskismotik gaur egunera arteko bilakaerari buruzko lan da, hainbat emakumeren testigantzetan oinarrituta: Rufina Olasagasti, Pilar Antsoategi, Garbiñe Biurrun, Ino Galparsoro, Nekane Auzmendi eta Merche Agundez.

2015-09-11  |  Frankismoa

Goazen gudari danok

Dokumental honek, 1936. urteko Zirardamendiko batailaren nondik-norakoak kontatzen ditu, eta historian gertaerak hark izan duen garrantzia aztertzen du. Ekoizleak: Baleuko S.L. Iraupena: 62 min. Estreinaldi data: 2014-09-18 Zuzendaria: Iban Gonzalez Gidoilaria: Lorea Perez de Albeniz,...

2015-05-08  |  Frankismoa

Xabiertxo liburuak 90 urte

1925ean sortu zen testuliburua, gerra garaian debekatuta egon zen, eta testuliburu ia bakarra izan zen 50eko hamarkadan isilpean sortu ziren ikastoletan. Xabiertxo liburu mitikoaren historia eta istorioari buruzko lana da. Iturria: Eitb.tv

2014-08-11  |  Frankismoa

Euskal mendizaletasuna frankismoaren garaian 1939-1960

Donostiako Bagera elkarteak antolatutako hitzaldia, Antxon Iturrizaren eskutik.

2014-06-16  |  Frankismoa

Frankismoak atxilotutako emakumeen testigantzak

Frankismo garaiko Ordena Publikoaren Auzitegiaren bortizkeria eta errepresioa jasan zuten emakumeei Urrezko Domina eman die Gipuzkoako Foru Aldundiak, aitortza moduan. Egoera horretatik pasatako hiru emakume zaldibiarren testigantzak bildu ditu GoiBerri aldizkariak.

2013-07-12  |  Frankismoa

Udazkena oraindik

1936ko Hernaniko fusilamenduak gogora ekartzen dituen dokumentala, 2006an egindakoa. Zuzendaritza eta gidoia: Sabin Egilior Produkzio exekutiboa: Carlos Juárez Argazki zuzendaria: Jon D. Domínguez Muntaketa: Haritz Zubillaga Dokumentazioa: Jimi Jimenez Zuzeneko...

2013-05-10  |  Frankismoa

Frankismoaren itzal luzea Espainian

Grup de Periodistes Ramon Barnils eta Mèdia.cat hedabideen behatoki kritikoak 2012an, hedabide ohikoetan gutxi edo batere agertu ez diren gaiak jorratu dituzte. Gai hauetako bat da: Francoren ministro izandako bederatzi pertsonaren ibilbidea azaltzen duen bideoa. Azken 30 urteotan kargu...

2013-04-26  |  Frankismoa

Zerutik sua dator

Espainiako Gerra Zibilean Bizkaiak jasan zituen bonbardaketa ugariei eta haien ondorioei buruzko dokumentala. Esperientzia hura bizi izan zuten pertsonen lekukotzak jasotzen dira. Iturria: eitb.tv

2012-11-30  |  Frankismoa

Egunez hiltzea

Transiziotik gaur egun arteko Kataluniako historia bere alde izkutu batetik begiratuta: heroina. Kontrakultura eta giro politikoko pertsonai garrantzitsuenetarikoen agerpenak Pau Malvido, Mercè Pastor, Pepe Sales edota Juanjo Voltes adikzioak markaturik dagoen bizi baten erronkaz mintzo...

2012-02-10  |  Frankismoa

Isiltzen ez den isiltasuna

"Oiartzuarren lekukotasunak josatzeaz gainera, Euskal Herrian ikus-entzunezko formatuan estreinakoz bildu den gertaera bat erakusten digu erreportaje honek: bost fusilatuen gorpuzkinak zituen hobi komun baten bilatze eta hobitik ateratze prozesua zuzen-zuzenean eta irudi zirraragarriz...

2012-01-31  |  Frankismoa

Frankismoaren biktimei Gipuzkoako Aldundiak egindako omenaldia

Gipuzkoako Aldundiak frankismoaren biktimei iazko abenduaren 14an eskeini zien omenaldia osorik. Malko haiei esker, orain itsasoa gara izenburupean, Gipuzkoako Batzar Nagusietan egin zen ekitaldia. Bertan Pako Etxebarria Aranzadi elkarteko kideak, Josu Chueca historialariak, Eñaut...

2010-12-01  |  Frankismoa

Haizea eta sustraiak

“Txiki”-ren bizitzaren bidez frankismoaren azken fusilamenduetan sartuko gara. Bere bizitza, bere historia, bere lagunak eta bere askatasunaren ametsak. Batzuk, argia eta oroimena heltzen ez diren hobi komunean ahanstura lurperatzen duten bitartean, bere senide, lankide eta...

2009-05-28  |  Frankismoa

Gose greba gotzaindegian

1969an bost abadek itxialdia eta gose greba egin zuten Bilboko Gotzaindegian. Horren ondorioz espetxeratuak izan ziren, baina handik ihes egiteko zorian ere izan ziren. Beren hitzak bildu ditugu.
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys