Igari eta Bidankoze arteko errepidea eraiki zuten frankismoaren esklaboei omenaldia egin diete

  • 1939 eta 1941 bitartean Igari eta Bidankoze arteko errepidea eraikitzera behartu zituzten frankismoaren 2.400 esklaboak omendu zituzten larunbatean, Igariko gainean. Errepresaliatu antifaxista haien memoriak gure bidea izan behar duela aldarrikatu zuten omenaldia antolatu zuen Memoriaren Bidea elkarteko ordezkariek. Ikusi argazki galeria osoa hemen.


2024ko ekainaren 25an - 07:00
Azken eguneraketa: 09:18
Zarata mediatikoz beteriko garai nahasiotan, merkatu logiketatik urrun eta irakurleengandik gertu dagoen kazetaritza beharrezkoa dela uste baduzu, ARGIA bultzatzera animatu nahi zaitugu. Geroz eta gehiago gara, jarrai dezagun txikitik eragiten.

Memoriaren Bideak elkarteak duela 20 urte egin zuen molde honetako lehen omenaldia, Igariko gainean. Duela bi hamarkada, 12 preso ohik jaso zuten omenaldia. Denak hil dira, baina halere urtero ehunka lagunek parte hartzen segitzen dute haien omenaldian: senideek, hainbat elkarte memorialistatako kideek, inguruotako bailaretako herritarrek.

2.400 errepresaliatuentzat egia, justizia eta erreparazioaren bila urratsak egiten segitzen dute, omenaldiaz harago. Aurten, konparaziora, Igari eta Bidankoze arteko errepidean esklabo moduan lan egin zutenen senideek kereila aurkeztu dute, hura gizateriaren aurkako delitua izan zela eta halakoak sekula ez direla iraungitzen argudiatuz. Epaileek atzera bota dute. Senideen izenean Valentin Esteban mintzatu zen, eta haren ondotik, kereila sustengatu zuen gehiengo sindikal guztiz zabalaren izenean, Sabino Cuadra.

Ekitaldian, halaber, hainbat elkarte memorialistak parte hartu zuten: Oiartzungo Kattin Txiki, Andaluziako Memoria Historiko eta Justizia, Madrilgo Los Barracones eta Frantziako VMRE. Azken elkarte horretako kide eta Gardeko erbesteratu baten alaba Chantal Penicautek ohartarazpen bat egin zuen: “Eskuin muturra, faxismoa, beste behin ere ate joka dugu, arrisku erreala da, datorren asteburuko Frantziako hauteskundeetara begira”.

Horren harira, Nafarroako Gobernuko Memoriaren Institutuko Josemi Gastonek esan zuen memoria historikoak ezinbestean antifaxista izan behar duela. Horretaz gain, gogora ekarri zuen 2015etik hona Nafarroako Gobernuak hainbat urrats egin dituela Igariko gaina bezalako hainbat leku memoria gune izendatzeko.

Argazkia: Jaxinto Gomez Viniegra

Hain zuzen ere memoria historikoak antifaxista izan behar duelako, omenaldiko hitzartze nagusia Yala Nafarroa Plaestinarekin plataformako bi kidek egin zuten: Mirian Bravok eta Ola Arafatek. Arafat gazatarra da, eta dagoeneko 50 senidetik gora galdu ditu azken hilabeteotako genozidioan. Elkartasuna eskertzeaz gain, mezu irmoa bota zuen: “Israelgo estatu genozidari aurre eginen diogu, eta Palestina aske izanen da, ibaitik itsasora”.

Urtero bezala, Txomin Uriarte preso bakiotarraren senideek hark bere garaian asmaturiko tangoa abestu zuten, omenaldiko unerik hunkigarrienetako batean. “Haien memoria, gure bidea”, laburbildu zuten antolatzaileek.

Ikusi 200 argazkitik gorako argazki galeria Euskalerria irratiaren webgunean.


Kanal honetatik interesatuko zaizu: Oroimen historikoa
Aurreskua, bertsoak eta musika emanaldiak German Rodrigezen omenez

Aurten ere, uztailaren 8an, astelehenean gogoratuko dute German Rodrigez haren omenezko oroitarriaren alboan. 13:00etan izanen da: aurreskua lehenbizi, Mikel Lasarteren bertsoak gero eta La Furia eta Fermin Balentziaren emanaldiak bukatzeko. Iluntzean, Peñak, isilik eta... [+]


Angel Berrueta eta bere senitartekoak indarkeria polizialaren biktima moduan aitortu ditu Nafarroako Gobernuak

Naiz.eus-ek aurreratutakoaren arabera, 2004ko martxoan Espainiako polizia batek eta bere semeak erail zuten Angel Berrueta eta bere alargun zein seme alabek, Nafarroako Gobernuaren aitortza ofiziala jasoko dute, indar polizialen indarkeriaren biktima moduan.


Nafarroako Gobernuak 2005-2011 aldian torturatutako herritarrak onartu ditu biktima gisa

Nafarroako Torturatuen Sareak jakinarazi du hemeretzi biktima berri onartu dituela Nafarroako Gobernuko Aitortza eta Erreparaziorako Batzordeak, horietariko bost 2005-2011 urte artean torturatu zituzten Mikeldi Diez, Iker Aristu, Oihan Ataun, Garbiñe Urra eta Mikel... [+]


Frankistek fusilatutako Modesto Manuel Azkona Garaicoechea Arabako Diputatu eta Saratxoko bizilagunaren gorpua identifikatu dute

Alesbesekoa jaiotzez, Saratxon bizi zen Unión Republicana alderdiko kidea, bere emaztea hango maistra baitzen. 1936ko irailean erail zuten frankistek eta ostiralean lortu zuten bere gorpuzkinak identifikatzea.


Jesús Carrera, frankistek torturatu eta fusilaturiko buruzagi komunistaren bizitza pantailara

Hari buruzko aipamenik apenas iritsi zaigu historia liburuetan, baina Jesús Carrera Olascoaga (Hondarribia 1911 – Alcala de Henares 1945) Espainiako Alderdi Komunistaren idazkari nagusi izatera iritsi zen. Frankistek atxilotu, torturatu eta fusilatua, bere... [+]


“Ezin da kontsulta baten emaitzetatik erabaki Iruñeko Erorien Monumentuaren etorkizuna”

Erorien Monumentua eraisteko eskatzen duten memoria elkarteen ustez ezin da eraikin frankista horren etorkizuna utzi herritarren esku: “Faxismoa omentzen duen eraikinarekin zer egin frankismoaren oinordekoek ere parte hartzen ahal duten galdeketa batek ezin du... [+]


2024-05-22 | Euskal Irratiak
Ezkabako presondegi frankistako ihesaldia oroitu dute Urepelen, ‘La Fuga’ lasterketarekin

86 urte bete dira asteazkenean Iruñean 795 preso errepublikarrek Europako ihesaldi handiena egin zutela. Aldiz, abantzu 800 iheslari horietarik bakarrik hiruk erdietsi zuten muga trabeskatzea.


1936ko biktimak eta kolpistak berdintzeko UPNren saiakera atzera bota du Nafarroako Parlamentuak

Memoria eta Bizikidetzako, Kanpo Ekintza eta Euskarako Batzordeak atzera bota du UPNk aurkeztutako mozioa, 1936ko Gerran Errepublikaren kontrolpean zeuden lurraldeetan izandako biktimak Oroibidea memoriaren datu-basean sartzea eskatzen zuena. Mozioak PP eta Voxen babesa jaso du,... [+]


Eneko Etxeberria
“Ez nioke nire semeari Jose Miguelen bilaketaren zama utzi nahi”

Jose Miguel Etxeberria Naparra-ren gorpua aurkitu gabe bukatu da Frantziako Landetan egindako bigarren indusketa. 44 urte dira militantea desagertu zenetik eta bere familiaren belaunaldi batetik bestera pasa da bere bilaketaren zama.


Cuelgamuroseko indusketetan eskuin muturraren presio eta sabotaiak salatu dituzte auzitegi-medikuek

Madrilgo Cuelgamurosen, Erorien Harana deituriko monumentuan arkeologoak egiten ari diren indusketetan etengabe ari dira jasaten eskuin muturreko jendeen presioa, hala adierazi du Pako Etxeberria auzitegi-medikuak. Egunotan, biktima errepublikarren senideek bisitatu ahal izan... [+]


Olaia Beroiz: “Emakume errepresaliatuen kemena gogoratzea ezinbestekoa da”

Iruñeko Txantrea auzoko kale-izendegian frankismoan errepresaliatuak izan ziren hamar emakume gogoratuko dituzte. Ekitaldia egin zuten atzo eta auzoaren hegoaldean dagoen plaza bat oroimen gune ere izendatu zuten. "Garrantzitsua da historian gertatutakoa gogoratzea;... [+]


Eguneraketa berriak daude