Osakidetzak ez du euskarazko arreta osoa bermatzen

  • Osasun sistema publikoko hizkuntza eskakizunek hautsak harrotu ditu azken urteetan; Tolosaldean bi familia mediku lanpostu sortu dira eta ez dute hizkuntza eskakizunik.

Tolosaldeko Ataria @tolosaldeataria  |  Rebeka Calvo
2018ko apirilaren 06a
Argazkia: Jon Urbe / ARP

Afera ez da berria. Osakidetzak euskararekiko duen jarrerak behin baino gehiagotan haserretu ditu bai pazienteak eta baita mediku eta gainerako profesionalak ere, baina arazoa konpondu baino, areagotuz doa azken urteetan. Azken berria da Tolosaldean bi familia mediku postu betetzeko zerrenda ireki dutela, baina horietan ez dago hizkuntza eskakizunik. Hau da, familia mediku horiek ez dute zertan euskaraz egin behar. Hori legez ez da posible, lanpostu finkoetan hizkuntza eskakizuna dago, baina Osakidetzak «jokaldia» egin du osasun arreta publikoan euskara lehenestearen alde jo eta su ari den Aitor Montes medikuak. «Kontratu mota berriak sartu dituzte eta horien arabera, postu horiek betetzeko ez dago hizkuntza eskakizunik», esan du. Iraunkor eta Malgua deitutako kontratu mota berriak dira horiek, hain justu, urtebeteko iraupena dute, hiru urtera arte luzatzeko aukera ematen du, eta ez dute kartelera egonkorrik, hau da, erakunde sanitario integratuko edozein zentrora mugitu behar dute familia mediku eta erizainek eta edozein txandatan. Horrek pazienteen eta mediku zein erizainen hizkuntza eskubideak urratzeaz gain, euren lan baldintzetan ere badu eragina, noski.

Tolosaldeko bi lanpostu horien inguruko hika-mika ez da bakarra. Bi postu horiekin batera atera dituzte beste hainbat, Goierrin eta Bidasoan, esaterako. Horrek «bi urradura» sortzen ditu Montesen arabera: «Euskaldunok bigarren mailako herritar gisa hartuak izatea eta osasun arreta kaskarragoa jasotzea, nahi dugun hizkuntzan ezin dugulako egin».

Eta horretan jartzen du azpimarra familia medikuak, komunikazioan, baina ez ahozkoan bakarrik. «Ahozko eta idatzizko harremanetara eraman behar dugu euskara». Izan ere, Osakidetzak ahozko harremanetara mugatzen du euskara Montesen arabera. Horren harira, historia klinikoa aipatu du. «Historia klinikoa bakarra da, legeak dio hori, eta informatizatua eta babestua dago. Derrigorrezkoa da eta paziente bakoitzak du jabegoa. Pazienteek hala eskatuta euskaraz egin behar da, baina eskaera egiten ez bada gazteleraz egiten da. Euskaraz eskatuko balitz behar bat sortuko luke, dokumentazio klinikora jotzen duten mediku eta profesionalek euskaraz jakin beharko lukete hura irakurtzeko». Sistema osoa irauli beharraz hitz egin du: «Profesionalak, unibertsitateak, pazienteak... sistema aldatu behar da», dio historia klinikoa euskaraz idazten duen mediku bakarrak.

Montesen ustez, Osakidetzak eskaintza ahozko harremanetara mugatzen du euskara zerbitzuak. «Osakidetzak erabakitzen duenaren arabera jokatu behar omen da, posible den heinean. Eurek erabakiko dute, eta ez pazienteak edo langileak». Unitateak ere aipatu ditu, hori baita bere ustez Euskara Planaren hutsik handienetakoa. «Osasun arreta zatikatzen du nire ustez, lehen mailako arreta, bigarrena, ospitaleak, osasun zentroak, biztanleen kopurua eta ezaugarriak». Euskara Planak ez du pazientea bere osotasunean hartzen eta beste zerbaiten arabera egiten da. Medikuaren ustez, pazientea unitate batetik bestera ibiliko da eta beraz, denean bermatu behar da euskara. «Lehen mailako arretatik bigarren mailara pasako da, osaun-zentrotik kanpo kontsultara, edo traumatologotik errehabilitaziora».

Historia klinikoa euskaraz sortzeko gaitasuna behar dute izan medikuek eta horretarako baliabideak jarri behar ditu Osakidetzak Montesen ustez.

Albiste hau Tolosaldeko Atariak argitaratu du eta Creative Commons lizentziari esker ekarri dugu.

Kanal hauetan artxibatua: Osakidetza  |  Euskara lan munduan  |  Tolosa

Osakidetza kanaletik interesatuko zaizu...
2018-04-23 | Aitor Montes
Aleak harri artean

Osasun arreta euskaldutzeko gaurko eredua oker dago, izugarrizko akats estrategikoa da, eta larrutik ordainduko dugu ez bada garaiz zuzentzen. Harri artean ari gara aleak ereiten.


2018-03-23 | Miren Osa Galdona
Joera homosexualak patologizatzen dituen lan eskaintza moldatu du Osakidetzak, LGTBI kolektiboaren kexen ondorioz

Moldaketa bat egin behar izan dute Osakidetzaren lan deialdia publikoko psikiatrikoko gai zerrendan, patologizatuta ageri baitziren LGTBI kolektiboko kideak.


2018-03-07 | Zebrabidea
"Praktikan Osakidetzak gaztelaniaz funtzionatzen du"

Osasungintzan euskara bultzatzeko kanpaina bat dute esku artean mediku egoiliar, erizain eta beste hainbat langilek. Sinadura bilketa egiteaz gain, beste ekimen batzuk ere planteatu dituzte. Egoeraren berri eman digu Adri medikuak, eta aldarrikapen eta eskaerak ere mahaigaineratu ditu.


2018-01-17 | Miren Osa Galdona
Osakidetza gehiengo sindikalari bizkarra emanda ari dela salatu dute ELAk eta LABek

Aste honetan jakinarazi du Osakidetzak langileek erretiro adina 68 urte arte luzatzeko aukera izango dutela, profesionalek hala nahi izanez gero.


2018-01-03 | ARGIA
Osakidetzak baliabide faltagatik eguberrietan "gainezka" egin duela salatu du ELAk

“Osakidetzak bizi duen prekarietate egoera muturrera heldu da Gabonetan”, adierazi du ELA sindikatuak. Zuzendaritzek askotan baimenak ukatu dituztela nabarmendu du; eta hala ere ez dagoela pertsonal nahikorik lehen arreta eman ahal izateko.


Donostiako Ospitaleko errehabilitazio unitatean, arreta euskaraz bermatzeko zirkuitua prest

Hala nahi duen erabiltzaileak arreta guztia euskaraz jasotzea bermatzen duen zirkuitu elebiduna abiatu dute Donostia Ospitaleko errehabilitazio unitatean. Bertan eskaintzen diren zerbitzu guztietako profesionalak barnebiltzen ditu.


2017-11-14 | Hiruka .eus
Urdulizko ospitaleko 18 garbiketa-langile kaleratu dituztela salatu dute ELA eta LAB sindikatuek

Urdulizko ospitalean lan egiten zuten Comercial de Limpieza Villar SA enpresako 18 garbiketa-behargin kaleratu dituztela salatu dute ELAk eta LABek. Sindikatuek Osakidetzaren jarrera deitoratu zuten joan den barikuan, hilaren 10ean, osasun-zentroaren aurrean egindako elkarretaratzean: "Modu desegoki eta kontzientean hartu dituen erabakiek, 18 langile kaleratzea ekarri du".


Leire Erkoreka, psikiatra
"Ikerketek diote sintoma psikotikoak larriago adierazten direla ama hizkuntzan"

Zer gertatzen da paziente eskizofrenikoak nola dagoen azaltzen dionean psikiatrari? Gauza bera kontatzen al du lehen hizkuntzan eta bigarrenean? Ikerketa urriek ezetz diote. Leire Erkoreka harrituta dago zein ikerketa lan gutxi egin den buruko osasunaz eta hizkuntzaz, ezaguna bada ere eragina nabarmena dela.


Osasun arloa euskalduntzeko egitekoak, EHU eta Osakidetza eskutik helduta

“Osasuna eta Hizkuntza” Udako ikastaroa antolatu dute bi erakundeek. Ekainaren 27ko jardunaren laburpena duzue ondoko lerroetan.


Anbulatorioko kartelak gaztelania hutsean egotea justifikatu du zuzendariak

Bilboko San Adrian anbulatorioan hainbat kartel gaztelania hutsean daudelako kexatu da herritar bat, eta harrigarria da osasun zentro publikoaren pertsonal-zuzendariarengandik jaso duen erantzuna: kartelak EAEtik kanpoko entitate batenak badira, “eta edukia garrantzitsua bada”, gaztelania hutsez egon daitezkeela, “gure aburuz testuaren hizkuntzaren kariaz ezin baitugu langileria eta herria informazio garrantzitsurik gabe utzi”.


Eguneraketa berriak daude