Hamabi gizarte eragilek auzitegietan salaketa jarri dute Lanbideren irizpideek legea urratzen dutelakoan

  • Diru Sarrerak Bermatzeko Errenta onartzeko Lanbidek ezarritako 75 irizpideetatik 28ren aurkako salaketa jarri dute martxoan gose greba egin zuten hamabi kolektiboek. Auzitegira eramandako irizpide horiek ehunka herritar utzi dituzte DSBE jaso gabe. Irizpideak apirilaren 7an egin zituen publiko Lanbidek, baina etengabe aldatzen dituela ere salatu dute.

Estitxu Eizagirre @eeizagirre
2017ko maiatzaren 16a
Maiatzaren 15ean Jaurlaritzaren Bilboko egoitzaren aurrean egindako elkarretaratzea, Lanbideren irizpideak epaitegira eramango zituztela iragarriz.

Iñaki Carro abokatuak jarri du astearte goizean auzitegian salaketa Lanbidek apirilaren 7an publiko egindako irizpideen aurka. Salaketa horretan diotenez, funtzionarioek legea aplikatzeko irizpide edo "eskuliburu" horien sei aldaera ezagutu dituzte. Arreta deitzen du bosgarren irizpide-sorta apirilaren 7koa dela eta zazpigarrena, berriz, maiatzekoa. Hau da, hilabeteren buruan aldatu dituztela webgunean publiko egindako irizpideak (hona hemen oraingoak, berrienak).

Salaketak dioenez, aldaketa horiek lotura estua dute Legebiltzarrean irizpideez egindako galdera parlamentarioarekin (maiatzaren 11 edo 12an ezabatu zen Legebiltzarrean zalantzan jarritako irizpideetako bat), eta gaur goizean auzitegian aurkeztu duten salaketarekin: Iosu Balmaseda Argilan-ESK-ko kidearen hitzetan, "irizpideak astez aste doaz aldatzen, mutatzen".

Salaketari erantzuna eman beharko dionez Lanbidek, hainbat galdera zehatz lutzatzen dizkio. Horien artean, ea nork erabakitzen duen irizpideetan egiten den aldaketa bakoitza, eta zer galbahe juridiko pasatzen duten irizpide horiek. Berme juridikoak eskatu dituzte irizpideak zehazterakoan. Hona apirilaren 7an Lanbidek publiko egindako 75 irizpideetatik salatu dituzten 28 irizpideetako batzuk:

Atzerritarren Nortasun Zenbakia eskatzea Espainiako Estatuan hiru hilabete daramatzatenei

Auzitegian jarritako salaketak argudiatzen du irizpide honek ez duela oinarri legalik eta DSBE jasotzeko aukerarik gabe uzten dituela administratiboki egoera irregularrean dauden jatorri atzerritarreko herritarrak (salaketaren arabera, Gipuzkoan gutxienez bi pertsona geratu dira DSBE jasotzeko eskubiderik gabe). Salaketaren arabera, 18/2008 legea aldatu beharko litzateke irizpide hau aplikatzeko eta berau Legebiltzarrean onartu. Astearte goizean Gipuzkoako SOS Arrazakeriak elkarteak komunikatu baten bidez salatu du hainbat astez irizpide hori aplikatu dutela Lanbideren Gipuzkoako hainbat bulegotan, eta irizpide horrek kanporatze arriskuan jarri dituela ANZ eskatzera joan diren egoera irregularreko herritarrak.

EAEtik aterako zarela eta itzuli zarela komunikatu beharra

Apirilaren 7an publiko egindako irizpideetatik kenduta zegoen ordura arte jasota zegoen betebehar hau: DSBE jasotzen zutenek EAEtik aterako zirela aurrez komunikatu behar zuten eta itzultzen zirenean jakinarazi, EAEtik kanpo zenbat denboraz egon ziren frogatzeko. Behin hori ez betetzeak hilabetez DSBE ez kobratzea zekarren, eta bi aldiz ez betetzeak DSBE etetea. Salaketa dokumentuaren arabera, 700dik gora herritar dira DSBErik gabe geratu direnak juridikoki oinarririk ez duen irizpide horren ondorioz.

Etxekoek utzitako dirua zigortzen du, Elizak edo Caritasek utzitakoa ez

Salaketak azaltzen duenez, "tratu diskriminatzailea" ematen diete Lanbideko irizpideek familiakoek edo lagunek utzitako diruari, izan ere, horiek "diru sarreratzat" ditu, eta aldiz, Caritasek edo Elizak utzitako diruak ez du eraginik izaten DSBEtik jaso beharreko dirua kalkulatzerakoan.

Alokairu sozialari eta Etxebideri uko egin ezina

Horrek ez duela oinarri juridikorik argudiatu dute. Etxebizitza aukeratzeko irizpide bakarra ez dela ekonomikoa, pisu handia dutela beste aldagai batzuek ere (esaterako, umeak zein ikastetxetan eskolatuta dauden, herritarraren harreman-sareak non dauden...).

Irizpideetatik kendu baina praktikan mantentzen diren barne-arauak

El Correo egunkarian agertutako albiste batek kezka piztu du, auzitegiko salaketak azaltzen duenez: albiste horretan Lanbide saileko iturriak aipatuz esaten da Lanbideren webgunetik kendutako irizpide batzuek "indarrean jarraitzen dutela nahiz eta publikoki ez agertu". Salaketak nabarmentzen du DSBE eskatzen duten herritarrek eta haien eskubideen defentsan lan egiten duten eragileek beharrezko dutela aplikatzen diren irizpideak publikoak izatea, ez araudi bat publikoa eta bestea ezkutukoa izatea. Era berean, eskatzen dute irizpideetan egiten diren aldaketak nabarmenduta agertzea, testu zaharra eta berria behin eta berriz alderatzen aritu behar ez izateko, eta irizpideetan egiten diren aldaketak izan daitezela epai judizialek zehaztutako interpretazioak gehitzeko.

Irizpideetatik kendu arren, indarrean mantenduko den beldur da salaketa txostena, besteak beste bi kasu hauetan:

200 eurotik gorako "gastu ez beharrezkoen" ondorioz (edo gastu horiek hiru hilabetean gehituta 200 eurotik gorakoak izatea) DSBE etetea. Salaketa txostenak galdetzen du: "Zer esan nahi du 2014ko irizpide hau egungo irizpideetan ez idatzita egoteak, lehenagoko egoerara itzuliko garela, alegia, DSBE bideratzen duen funtzionarioaren arabera, kendu edo emango digula DSBE 60 euro gastatu ditugulako hilean telefonoan, ileapaindegian, arropatan edo gimnasioan?".

Gauza bera gertatzen da bizilekua frogatzeko agiriekin. 2016ko uztaileko irizpideek, zehazten zuten etxe batean erroldatuta egon arren etxebizitza horren errenta kontraturik ez zuten herritarren egoera. Orain kasu horiek irizpideetatik ezabatu dira. Salaketa txostenak galdetzen du ea urteetan atzera egingo dugun, esaterako okupa diren herritarrak DSBE jasotzeko eskubiderik gabe utziz, nahiz eta legez ez dagoen horretarako oinarririk.

DSBE eskatzerakoan irizpideek sortzen dituzten egoera injustuak azaldu genituen erreportaje honetan.

Kanal honetan artxibatua: DSBE

DSBE kanaletik interesatuko zaizu...
2017-07-04 | Estitxu Eizagirre
Prebarikazioagatik salatu ditu Lanbideko zuzendari nagusia eta prestakuntza zuzendaria herritar batek

Jasotzen zuen Diru Sarrerak Bermatzeko Errenta eteteko prozeduran prebarikazioa, dokumentu bat faltsutu eta estali izana egotzi die herritarrak Borja Belandia eta Juan Ibarretxeri.


2017-06-25 | Juan Mari Arregi
Eusko Jaurlaritzak bere buruari jartzeko moduko DSBE bat

Diru-sarrerak Bermatzeko Errenta (DSBE) jasotzen duten EAEko 62.924 pertsonek laster ikus dezakete euren prestazioa murriztuta –634 euro inguru pertsonako– EAJ-PSEren gobernuak PPren babesarekin sustaturiko erreforma dela-eta. Horixe salatu du berriki Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak, Lanbideren Bilboko egoitza aurrean; babes sozialeko sistema publiko bat ere eskatu du mugimenduak.


2017-06-14 | Estitxu Eizagirre
"Gutxiengo baten mesedetan aritzeari utzi eta herritarrak babesteko garaia da"

Diru-Sarrerak Bermatzeko Errentaren erreformari erantzunez, Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak deituta elkarretaratzeak egin dituzte Eusko Jaurlaritzako Donostiako eta Bilboko egoitzen aurrean. Erabiltzaileek hartu dute hitza.


2017-06-11 | Estitxu Eizagirre
Diru Sarrerak Bermatzeko Errentan sailburuak aurkeztu dituen proposamenak

Beatriz Artolazabalek 15 egokitzapen eta bost aldaketa proposatu ditu Diru Sarrerak Bermatzeko Errentan.


2017-06-02 | Xalba Ramirez
650 euro nahikoak al dira duin bizitzeko?

Diru Sarrerak Bermatzeko Errentaren erreformaren gainean azalpenak ematen ari zela, 650 eurorekin duin bizi daitekeela esan zuen asteazkenean Beatriz Artolazabal Eusko Jaurlaritzako Enplegu sailburuak.


2017-06-02 | Estitxu Eizagirre
ESK-Argilanek "pobrezia amaitzeko frontea" osatzera deitu ditu gizarte eragileak

Diru Sarrerak Bermatzeko Legearen helburua pobrezia amaitzea behar lukeela dio bazterkeriaren aurkako plataformak eta salatu du Artolazabal sailburuak proposatutako neurriak "arpa-jotzea" direla, beste helburu batzuei erantzuten dietela. Gizarte eragileei dei egin die diagnostiko partekatua egiteko eta "Jaurlaritzak proposatzen dituen murrizketen aurka egiteko".


2017-06-01 | Estitxu Eizagirre
Alderdien erreakzioak DSBE legearen aldaketa proposamenen aurrean

Maiatzaren 31n Eusko Legebiltzarrean Gizarte Politika eta Enplegu Sailburu Beatriz Artolazabalek 15 egokitzapen eta bost aldaketa proposamen egin zituen, Diru Sarrerak Bermatzeko Errentarako. Egoeraren diagnostikoa eta herritarrei eginiko inkesta bat ere aurkeztu zituen. Oinarri horrekin, Legebiltzarrak adostu beharko du DSBE Legearen erreforma. Hurrengo udaberrira arteko prozesua izango dela aurreikusten da. Artolazabalen proposamena entzun ostean, beste legebiltzarkideek adierazpen hauek egin... [+]


2017-05-31 | Estitxu Eizagirre
Diru Sarrerak Bermatzeko Errentan sailburuak aurkeztu dituen proposamenak

Beatriz Artolazabalek 15 egokitzapen eta bost aldaketa proposatu ditu Diru Sarrerak Bermatzeko Errentan. Tartean daude etxe berean bizi diren pertsona denen diru-sarrerak kontatzea, etxe bakoitzean gehienez DSBE bakarra jaso ahal izatea eta zenbatekoak Jaurlaritzaren aurrekontuen arabera erabakitzea, ez Gutxieneko Soldataren arabera.


2017-05-30 | Estitxu Eizagirre
Eskubide Sozialen Kartak mobilizazioak deitu ditu "eskubide sozialen murrizketa" salatzeko

"Murrizketa hauek dira Babes Sozialerako sistema eraisten ari direnak. Gero eta jende gutxiago babesten du eta prestazio gero eta baxuagoak eskaintzen ditu", salatu dute. Pobrezia sortzen duena prekarietatea dela azaldu dute.


2017-05-28 | Estitxu Eizagirre
Salaketa jarri dute Lanbideren irizpideen kontra

Diru Sarrerak Bermatzeko Errenta onartzeko Lanbidek ezarritako 75 irizpideetatik 28ren aurkako salaketa jarri dute martxoan gose greba egin zuten hamabi kolektiboek.


Eguneraketa berriak daude