ARGIA.eus

2020ko urtarrilaren 26a

Nazioartea > Ozeania

Klima nahasmendu giro bortitz batean lortu zuen lehen ministroaren aulkia Scott Morrisonek, argiki klima aldaketa gezurtatzen aritutakoak, iazko maiatzaren 19an. Kolapsologiatik –hau da, hondamendiaren ikerketaren esparrutik– begiratu diogu Australiari, paradoxa nagusi hori ulertzeko xedez. Bozketak pasa eta hilabete gutxira piztu ziren berriz ere ezin kontrolatuzko suteak. Ke artean, klima aldaketaren kontrako neurriak exijitzen dabiltza hamar milaka australiar.

2019-12-11 | ARGIA
Bougainvillek independentziaren alde egin du erreferendum ez-loteslean

Bougainville Papua Ginea Berritik bereiztearen aldeko botoa eman du: 249.358 biztanleko artxipielagoan azken asteetan egin dute independentzia-erreferenduma, 20 urte baino gehiago luzatu den prozesuari amaiera emanez.


2019-11-24 | Pauline Guelle
Deskolonizazio botoa?

Kanakiar herrialdean autodeterminaziorako bigarren erreferenduma iragarri du Frantziako lehen ministro Edouard Philippek, Kaledonia Berrian alegia. Beraz, 2020ko irailaren 6an –bigarren aldiko– Kaledonia Berriko biztanleek bozkatuko dutenean, autodeterminatuko ote dira edo beren autodeterminaziorako eskubidea bozkatu ahalko dute?

Erreferendum hori 1988ko Évènements edo “gertakarien” ondotik erabaki zen. 1988an, FLNKS (Askatasunerako Fronte Kanakiar... [+]


Australiako selekzioko emakume eta gizon futbolariek soldata bera izango dute

Gizonezkoek soldata handiagoa jasotzen zuten orain arte, baina orain bi taldeetako jokalariek diru kopuru berbera jasoko dute, Australiako Futbol Federazioak jakinarazi duenez.


Hondamendia usainduta, salbamendu-txalupa bila dabiltza aberatsenak

Munduko 40 pertsona aberatsenetakoa den Elon Muskek aurkeztu berri du SpaceX, gizakiak Ilargira bezala Martera eraman ahal izango omen dituen espazio-ontzia. Bezperan, milioika jende kalera irtenak ziren mundu osoan agintariei eskatzeko klimaren hondamendia geldiaraz dezatela. Baina –Musken hegazkin futurista lekuko– elitearen ametsa hondamendia saihestea baino gehiago da beraiek ekaitzetik libratzea, salbamendu-ontzi ongi armatuetan.


2019-10-09 | Axier Lopez
Erresuma Batuak "deitoratu" du duela 250 urte Zeelanda Berrian maoriak hil izana

Inperio britainiarreko kapitain James Cook Zeelanda Berrira heldu zenetik 250 urte bete direla ospatzen ari dira. Urriaren hasieran Erresuma Batuko Gobernuko ordezkari batek lehen aldiz maoriak hil izana “deitoratu“ du. Hitz hutsak direla salatu dute maorien komunitateko zenbait kidek.


Bi dozena untxi Australia suntsitzeko

Australia, 1859. Thomas Austin (1815-1871) kolono ingelesak anaiari idatzi zion bi dozena untxi eskatzeko. “Untxi gutxi batzuek ez dute kalterik egingo, etxean bezala sentitzen lagunduko didate eta gainera zer ehizatua izango nuke”.


Uharteen izena eta izana

Callao (Peru), 1772ko irailaren 26a. Aguila fragata espainiarra portutik abiatu zen Tahitira bidean, Domingo Bonetxea kapitain getariarra (1713-1775) buru zuen espedizioan.


2019-03-15 | ARGIA
50 hildako inguru Zeelanda Berriko bi meskitaren kontrako eraso faxistan

Erasoa gertatu eta berehala lau pertsona atxilotu dituzte. Bat erasoan parte hartzeaz akusatua, hiltzailea izatearen susmopean dago. Beste bi ikerketapean daude. Laugarrena libre.


2018-11-05 | I˝igo Igartua
Kaledonia Berriak Frantziatik ez banantzea erabaki du momentuz

Independentzia ezetz bozkatu dutenak botoen %56,4arekin gailendu arren, baietzak aurreikuspen guztiak gainditu ditu %43,6aren babesa lortuz.


Dena xahututakoan zer? Nauru uhartean jada gertatu da etorkizuna

Harkaitz idor bat itsasoaren erdian, hondartza izanak kai abandonatu bihurtuta, kokondo lirainen ordez garabi herdoilduak... Nauru uhartera iristen diren bidaiari bakanek ez dute aurkituko Itsaso Bareko paradisurik.  Halako zerbait inoiz egon bazen, ahaztua dute nauruarrek. Beren oinpean aurkitutako fosfatoaren ustiaketak aberats zirela sinestera eraman zituen urte batzuen tartean. Xahuketaren ostean, beren miseria partekatu behar dute uhartera urrundik ekarritako errefuxiatuekin.


?>