ARGIA.eus

2020ko ekainaren 01a

Nazioartea > Ozeania

2020-05-30 | ARGIA

Printzipioz irailaren 6an egitekoa zen erreferenduma urriaren 4era atzeratzea adostu du Frantziako Gobernuak. Autonomia hein batekin bada ere, Frantziaren menpe izaten segitzen du independentistek Kanaky ere deituriko Kaledonia Berriak.

Ozeania kanaleko multimediak
Liztor habiak, labar artea datatzeko

1891n nekazari batek Gwion estiloko hainbat labar pintura aurkitu zituen Kimberlyn (Australia).


2020-02-26 | ARGIA
Australiako suteek herrialdeko basoen %20 suntsitu dute

Australian 2019ko amaieran hasitako suteak kontrolpean daude, batzuek piztuta jarraitzen duten arren. Beste gai batzuek hartu dituzte informatiboetako lehen postuak. Suteen eragina, ordea, handia izan da eta urtetan nabarituko da.


2020-02-02 | Gerald Roche
Hizkuntz indarberritzea eta politika erradikalak

Artikulu honetan, Gerald Rochek esango digu hizkuntzen indarberritzea prozesu edo ekintza erradikala dela, statu quo globalari erronka egiten diolako. Kontua ez da hizkuntzak indarberritu ahal izateko munduan azaleko aldaketak egitea, baizik eta mundu berria sortzea. Politika erradikalen hainbat elementu aztertu ditu, besteak beste, ekintza politiko zuzena. Hizkuntza zapalkuntza beste zapalkuntza mota batzuk ikertzen diren antzera aztertzea proposatzen du.
Gerald Roche La Trobe Unibertsitateko... [+]


Klima aldaketaren eszeptiko bat hautatu duen Australiak elkartasunera itzuli nahi du

Klima nahasmendu giro bortitz batean lortu zuen lehen ministroaren aulkia Scott Morrisonek, argiki klima aldaketa gezurtatzen aritutakoak, iazko maiatzaren 19an. Kolapsologiatik –hau da, hondamendiaren ikerketaren esparrutik– begiratu diogu Australiari, paradoxa nagusi hori ulertzeko xedez. Bozketak pasa eta hilabete gutxira piztu ziren berriz ere ezin kontrolatuzko suteak. Ke artean, klima aldaketaren kontrako neurriak exijitzen dabiltza hamar milaka australiar.


PODCAST #18 | Australia sutan, klima aldaketaren eszeptikoa agintean

Klima aldaketa ukatu egiten du Scott Morrison Australiako lehen ministroak. 2019ko maiatzean hautatu zuten australiarrek eta duela bost hilabetetik klima larrialdi bete betean daude, suteek 10.000 hektarea erre ostean. Paradoxa honen zergatia aztertzen saiatu gara Jenofa Berhokoirigoinekin.


2020-01-21 | Axier Lopez
1.000.000.000

28 pertsona hil dira dagoeneko Australiako suteetan. 80.000 kilometro koadro kiskalita, Irlandako irla baino lur eremu handiagoa. Sydneyko unibertsitateak egindako kalkuluak harridura eta amorrua zabaldu ditu munduan barrena: 1.000 milioi animalia baino gehiago hil du suak.


2020-01-20 | ARGIA
Sute izugarrien ostean, hauts-ekaitz erraldoiak Australiako Hego Gales Berrian

Australia alde guztietatik kiskali duten sute handien uberan, bestelako hondamendiak ugaritu dira kontinente hartan eta tartean hauts-ekaitz erraldoi bat jasan dute Hego Gale Berrian, herritarrek sare sozialen bitartez zabaldutako irudietan ageri denez.


2019-12-26 | ARGIA
Australiako suteek bost milioi hektarea erre dituzte, Euskal Herriaren azalera halako bi

Uda oso beroa nozitzen ari den Australian 2019ko sute handiek orain artean hil dituzte bederatzi pertsona, milaka etxe suntsitu eta denetara bost milioi hektareako eremua kiskali, Euskal Herriaren eremuaren bi halako baino handiaoa. Klimaren aldaketa ukatzen duten agintariek daukate gobernua Australian.


2019-12-11 | ARGIA
Bougainvillek independentziaren alde egin du erreferendum ez-loteslean

Bougainville Papua Ginea Berritik bereiztearen aldeko botoa eman du: 249.358 biztanleko artxipielagoan azken asteetan egin dute independentzia-erreferenduma, 20 urte baino gehiago luzatu den prozesuari amaiera emanez.


2019-11-24 | Pauline Guelle
Deskolonizazio botoa?

Kanakiar herrialdean autodeterminaziorako bigarren erreferenduma iragarri du Frantziako lehen ministro Edouard Philippek, Kaledonia Berrian alegia. Beraz, 2020ko irailaren 6an –bigarren aldiko– Kaledonia Berriko biztanleek bozkatuko dutenean, autodeterminatuko ote dira edo beren autodeterminaziorako eskubidea bozkatu ahalko dute?

Erreferendum hori 1988ko Évènements edo “gertakarien” ondotik erabaki zen. 1988an, FLNKS (Askatasunerako Fronte Kanakiar... [+]