ARGIA.eus

2019ko azaroaren 12a

Nazioartea > Ozeania

Kanal guztiak
  x Itxi
Politika
Ingurumena
Feminismoa
Euskara
Nazioartea
Ekonomia
Gizartea
Herri mugimenduak
Hezkuntza
Kultura
Historia
Zientzia
Iritzia
English

Munduko 40 pertsona aberatsenetakoa den Elon Muskek aurkeztu berri du SpaceX, gizakiak Ilargira bezala Martera eraman ahal izango omen dituen espazio-ontzia. Bezperan, milioika jende kalera irtenak ziren mundu osoan agintariei eskatzeko klimaren hondamendia geldiaraz dezatela. Baina –Musken hegazkin futurista lekuko– elitearen ametsa hondamendia saihestea baino gehiago da beraiek ekaitzetik libratzea, salbamendu-ontzi ongi armatuetan.

2018-11-05 | I˝igo Igartua
Kaledonia Berriak Frantziatik ez banantzea erabaki du momentuz

Independentzia ezetz bozkatu dutenak botoen %56,4arekin gailendu arren, baietzak aurreikuspen guztiak gainditu ditu %43,6aren babesa lortuz.


Dena xahututakoan zer? Nauru uhartean jada gertatu da etorkizuna

Harkaitz idor bat itsasoaren erdian, hondartza izanak kai abandonatu bihurtuta, kokondo lirainen ordez garabi herdoilduak... Nauru uhartera iristen diren bidaiari bakanek ez dute aurkituko Itsaso Bareko paradisurik.  Halako zerbait inoiz egon bazen, ahaztua dute nauruarrek. Beren oinpean aurkitutako fosfatoaren ustiaketak aberats zirela sinestera eraman zituen urte batzuen tartean. Xahuketaren ostean, beren miseria partekatu behar dute uhartera urrundik ekarritako errefuxiatuekin.


2018-09-09 | Jakoba Errekondo
Uztaren hizkuntza

Papua Ginea Berria ekialdetik mendebaldera mendilerro garai batek zeharkatzen du. Bere bi aieketan mendixkak eta bailara itxiak daude, eta han, milaka urtean bakarturik bizi izan diren tribuek kultura eta hizkuntza aniztasunaren sona ematen diote lurralde hari. Mendilerro horretan, Pandanus generoko palmondo bat bizi da: 30 metro inguru harrapa ditzake, eta anana tankerako fruitu koxkor sorta ugari ematen du. Koxkor hori gordinik bezala egosita jaten dute, eta Ipar Ameriketako pekan... [+]


Linda Burney
"Zapalkuntzaren historia australiar guztientzat da garrantzitsua, ez soilik aborigenentzat"

Kementasunaren adibide da Linda Burney (1957). Ama zuria eta aita aborigena zituen eta zurien landa-herri txiki batean jaio zen, Australian beltzak eta zuriak nahastea debekaturik zegoen garaian. Politikari eskaini dio bizitza eta bi aldiz egin du historia: 2003an, Hegoaldeko Gales Berriko Gobernuko lehen parlamentari aborigena izatea lortu zuenean, eta 2016an, Australiako Parlamentuko lehen emakume aborigen bihurtu zenean.


Helen Clark
"Hiru indar boteretsu ditugu munduan, AEBak, Errusia eta Txina, eta euren esku dago dena"

Zeelanda Berriko lehen ministro ohia eta Nazio Batuen Erakundeko Garapen Programako idazkari ohia da Helen Clark (Hamilton, Zeelanda Berria, 1950). Munduko emakume liderrik eraginkorrenetakoa, ustelkeriaren aurka egin duen lana nabarmendu izan dute. Hitzaldiak ematen ditu han-hemen, jasangarritasunaz eta emakumeak botere postuetan izatearen garrantziaz.


2018-04-06 | Miren Osa Galdona
Ozeano Bareko zabor-irla Iberiar penintsula baino ia hiru aldiz handiagoa da

Mugarik gabe ari da hazten Ozeano Barean noraezean dabilen zabor kopurua. Hala berretsi du Nature aldizkarian argitaratutako ikerketak. Zabor-irla dagoeneko 1,6 milioi kilometro koadrokoa da eta barruan  80.000 tona plastiko izan ditzakeela kalkulatzen da.


Louisa Wall
"Datozen hamar urteetan Zeelanda Berriaren erabateko deskolonizazioa lortzeko esperantza daukat"

Zeelanda Berriko errugbi izarra, LGBTI kolektiboaren borrokan liderra eta herrialdeko komunitate indigenaren defendatzaile sutsua da Louisa Wall maoria (1972). Parlamentari dihardu, britainiarren kolonizazioak utzitako ondorioei aurre egitea helburu.


Botila batean gordetako mezurik zaharrena

Australiako hego mendebaldeko kostaldean barruan mezu bat zeukan botila aurkitu zuen Tonya Illmanek joan den urtarrilaren 21ean, hondartzan paseatzen ari zela.


Oscar Temaru Polinesiako politikari eta aktibista
"Nazio hau ez zitzaien modu baketsuan eman frantziarrei, beraiek dioten moduan"

Oscar Temaru politikari eta aktibistak (Tahiti, Polinesia Frantsesa, 1944) bizitza osoa eskaini dio bere nazioari. Polinesiaren Askatasunerako Frontea sortu zuen 1979an, Polinesiako presidente izan zen 2004-2013 artean, eta 34 urte daramatza Faa Polinesiako komunitaterik handieneko alkate. Bi helburu ditu: Frantziak Moruroa uhartean eginiko proba nuklearrak munduan salatzea eta Frantziarengandik independentzia lortzea.


Europarrek eragin zuten Rapa Nuiren porrota

Jakob Roggeveen marinel holandarra 1722an Rapa Nuira iritsi zenean zibilizazio oparoa topatu zuen bertan. Handik mende erdira, James Cook bertan lehorreratu zenean oso bestelako egoera ikusi zuen.