ARGIA.eus

2021eko apirilaren 21a

Nazioartea > Estaturik gabeko nazioak > Groenlandia

Apirilaren 6an egin dituzten hauteskundeetan, Inuit Ataqatigiit (IA) alderdi independentista sozialistak irabazi ditu hauteskundeak botoen %37rekin, eta gobernuan zen Siumut alderdia gainditu du, independentista eta sozialdemokrata hau. Independentismoak gehiengo osoa lortu du, botoen %80tik gora, 31 eserlekutik 26. Hauteskunde kanpainako puntu beroena uranio eta lur arraro meategi baten proiektua izan da, eta bi alderdi independentista nagusiak aurrez aurre jarri ditu. Moratoria eskatzen duen... [+]

Groenlandia kanaleko multimediak

Eduki hauek interesatzen zaizkizu? Kanal honen RSS jariora harpidetu zaitezke.

Groenlandia
2012-11-30 | Ander Perez
Groenlandieraren egoera
MULTIMEDIA - erreportajea

Groenlandian hizkuntza ofizial bakarra groenlandiera da, 2009ko ekainaren 21az geroztik. Hori baino lehen koofiziala zen, danierarekin batera. Groenlandian inuitak bizi dira eta denek hitz egiten dute groenlandiera, alegia, 56.000 biztanleek. Hiru dialekto dituzte. Kalalisut da dialekto nagusia eta mendebaldeko kostan hitz egiten da. Iparraldean abanarsamiutut hitz egiten dute; eta ekialdean tunamiutut. Hiru dialektoetako hiztunek elkarren artean ulertzeko nahiko lan izaten dute, baina egia... [+]


2012-07-26
Artikoa, atzera bueltarik gabeko puntuan

Groenlandiako izotzaren urtze azeleratuaren albistea munduko hedabide askok jaso ostean, Carlos M. Duarte ozeanografoak El País egunkarian analisia idatzi du. Bertan dio albisteak harridura sor badezake ere, ez dela gertaera isolatua. Artikoaren urtze fasea atzera bueltarik gabeko puntuan egon litekeela dio. Ondoren zenbait pasarte hautatu euskaratuta.


2012-07-25
Groenlandia sekula baino gehiago urtu da

Groenlandia ia osoa (%97) estaltzen duen izotz geruza lau egunetan urtu da bero masa batek erasanda, NASAko zientzialariek jakinarazi dutenez. Ezohiko gertaera honen aurrean, hasiera batean neurketa-sistemaren akats bat zela pentsatu zuten ikerlariek, inoiz horrelako datuak jaso gabe zeudelako. Beste urteetako datuen arabera udan izotz kapa osoaren erdia urtzen da.


2012-06-01 | Ander Perez
Groenlandia: independentziaren erronka
MULTIMEDIA - erreportajea

Groenlandiak bere historiako erronkarik handiena du parez pare. Independentziaren aukerak geldiezina dirudi, baina biziraupen ekonomikoa bermatzeko izotz azpiko petrolioa ustiatu beharko luke, eta hala, aldaketa klimatikoa azkartu. Erronka handia herri txiki batentzat.


2010. urtea oso beroa izan da munduan
Europan udazkenaren amaiera ohi baino hotzagoa izaten ari bada ere, Meteorologiaren Munduko Erakundearen (OMM) arabera, aurtengoa 1850. urtetik izandako hiru urterik beroenen artean izango da.

Abenduaren 2an argitara emandako txostenean aurtengo urtarrila eta urria bitartean munduko batez besteko tenperatura 1961-1990 epeko batez bestekoarekin alderatuta 0,55ºC handiagoa izan dela adierazten da; urtea ixteko datu batzuk falta badira ere, aurtengoak txiki utzi ditu 1998 edo 2005... [+]

Ekosistemak
Ozeano Arktiarra santutegi bilakatu dute?
Izenburu hori topatu dugu zientziari buruzko hainbat hedabidetan, baina guk galdera ikurra erantsi diogu.

Maiatzaren 28an, Ipar poloa inguratzen duten bost herrialdetako ministroek (Norvegia, Errusia, Kanada, AEB eta Groenlandia) elkarlanean aritzea eta eremua babestea erabaki omen dute. Bilera horren aurretik, iazko udan hain zuzen, errusiar espedizio batek bere herrialdeko bandera jarri zuen ozeano arktiarreko uretan, 4.000 metroko sakoneran, jabetza adieraziz. Horrek tentsio handiak sortu... [+]

2008-02-09
Klima aldaketak ekarriko duena

Azken urteotan klima aldaketaren arazoa gero eta larriagoa dela entzun da behin eta berriz, eta gero eta kontzientziatuago dago gizartea aldaketa horrek suposatuko duenaz. Aditu asko ordea, ez dago klima aldaketarekin hain konbentzituta, nahiz eta ikerketa ugarik argi azaldu duten atmosferako zein ozeanoetako tenperaturak igo egin direla azken urteotan.


Groenlandia: izotz azpian eremu berde fosildua
Groenlandia ez da beti zuri izan. Orain 450.000 urte egun Suedian edo Kanadan dauden basoen antzekoak zeuden.

Kopenhage-ko unibertsitateko Eske Willerslev ikerlariak 400.000 urte zituzten mamut eta bisonteen ADNak landu izan ditu orain gutxi arte. Horrelako ikerketa batean ari zela Groenlandiako izotz-geruzako ADNa aztertu zezakeela otu zitzaion eta horrela hainbat lagin hartu. Grenobleko CNRS laborategira eraman zituen, han azter zitzaten.