ARGIA.eus

Bultza kazetaritza independentea

Euskalwashing

Paula Estévez

2022ko abenduaren 18a

Euskaraldia bukatzear da lerro hauek idazten ditudan orduan, oraindik bukaera argazkiak eskas dira. Ez da dudarik ederrak izanen direla, besta handi batean hartutakoen antzekoak.

Bizkitartean, artoski irakurri ditut, hemen edo beste zenbait agerkaritan, ni baino adituagoak direnek idatzi lerro, erran dezagun, minduak, EAE edo Nafarroan iragandakoez. Aitortu behar da, bestalde honetan ere, Euskaraldiaren edizio hau sentsazio gazi gozoarekin bukatzen dela.

Beste aldietan bezala, txapa jantzi da, konbikzioz, eta euskararen alde den edozein gauza, ezdeusena ala potoloena, denak baitira baliotsu. Alta, aurreko horien gisa, Euskaraldiaren ondotik pasa garelako sentsazioa partekatzen dut. Hala diot, ororen buru ez baita iragarritako lurrikara gertatu, euskararen aldekotasuna handituz omen doan lekuan.

Edizio honetan, agerian egon dira instituzioak, aurrekoetan baino anitzez gehiago. Eta iparraldean behintzat, ez da instituzio horien partetik ezohiko ezer gutxi agertu, inbertsio eta komunikazio ariketatik haratago. Erran nahi dut instituzionalki ez dela izan berritasunik, suzko efetua eraginen zuenik. Adibidez, epe ertaineko engaiamendu batetik harago, ekintza konkretu bat markatuko zuena norabide aldaketa: berri on bat, zerbitzu bat edo besteren euskalduntze masiboaren urratsa, baliabide edo egitasmo bereziren baten martxan ematea, erabaki bat, gaiarekin hurbiltasun eta inplikazio gehiago konkretizatzekoa.

Iparraldean ez da egon euskalduntze masiborik, ez alfabetatzerik, ez ofizializatzerik, ez neurri egokirik. Transmisioaren problematikari ez zaio itzulirik eman

Alta, bazen egiteko, frenteak ez dira eskas. Euskalgintza leher egiten ari da, hatsanturik; ez da asterik pasatzen herri mugimenduko egituretarik batek dituen arazoez entzun gabe: AEK-ko langileen baldintza eta sariak, Uda Lekuren ezintasuna, Hiriburuko haurren berogailu arazoak, azterketen erdaltasun eternala, komunikabideen urritasuna. Euskara biluzik da.

Agian Euskaraldiaren baitako edo euskararen eguneko berri ona izan zitekeen arlo horietatik baten arazoari aterabide duin eta iraunkorra ematea. Sinesgarriagoak izateko doia. Ekimen puntualetatik harago joan zitekeen.

Alabaina, ordu hauetan, oraindik ez da halakorik gertatu. Bazitekeen ausardia gehiago ukaitea egituren partetik. Kausitu ala ez, herriaren gain den kontu bat egon da.

Ondorioz, herri eta egituren arteko komunioa izan behar zena euskararen probetxu, epela izan da. Agian, euskarak arazo gehiegi dituelako, bestelako urgentziak dituelako eta ezin baita burua denetan ukan. Agian hizkuntz politika publikoa urtez urte eskasa gertatzen delako, bilanak zuritzearekin akituak garelako eta betebeharra herriaren gain uzten dutela ikusteaz nekatuak garelako. Kontua beti delako militantziaren gain.

Euskararen instituzionalizazio prozesuaren kontra ez da deus erraten ahal partikulazki, ororen buru urteetako aldarrikapenen emaitza delako.

Haatik, bada pundu bat, begi bistakoa gertatzen dena, entzuten ez dena, nahiago dena ez aipatu: iparraldean ez da egon euskalduntze masiborik, ez alfabetatzerik, ez ofizializatzerik, ez neurri egokirik. Transmisioaren problematikari ez zaio itzulirik eman, ez da hizkuntzaren aldeko iraultzarik gertatu. Gero eta gutxiagok daki, dentsitate txikiagoan, auskalo zein gaitasun edo erosotasun mailarekin. Errealista ote da, baldintza horietan, gehiago eta gehiagorekin egitea eskatzea, hiztun osoen kopurua segurtatua ez denean? Pertinentea ote da jokatzea transmisioaren kontua konpondua balitz bezala? Dena banakoen borondate kontua balitz bezala?

Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora

ARGIAk ez du zertan bat etorri artikuluen edukiarekin. Idatzien gehienezko luzera 4.500 karakterekoa da (espazioak barne). Idazkera aldetik gutxieneko zuzentasun bat beharrezkoa da: batetik, ARGIAk ezin du hartu zuzenketa sakona egiteko lanik; bestetik, egitekotan edukia nahi gabe aldatzeko arriskua dago. ARGIAk azaleko zuzenketak edo moldaketak egingo dizkie artikuluei, behar izanez gero.


Iritzia kanaletik interesatuko zaizu...
2023-02-05 | Ula Iruretagoiena
Lurraldea eta arkitektura
Desagerturik

Non dago komentatu didazun tokia?", "Google Maps-en". Geolokalizazioa eta kartografiatzen duen mapa, gailu boteretsuak bilakatu dira gure gizartean. Eraginkorrak dira: ligatzeko, erosteko, jateko eta leku batetik bestera mugitzeko. Mapan ez dagoena, existitzen ez... [+]


Materialismo histerikoa
Literatura-literatura

Diktaduraren aurkako borrokaren eredua, kaiku bat janztea. Biktimen Oroimenezko Zentroan, Meliton Manzanas. Bakearen alde Ukrainari erasorako armak bidali (ez nekien eman, saldu, utzi, zer aditz jarri, bidali, tira, bidali). Eta haurrak: ama, egingo ditugu txisteak? Etxe bat... [+]


2023-02-05 | Diana Franco
Teknologia
Sare sozialen eragina bizitzan

Sare sozialek zenbait onura dakartzate, baina botere harreman ugariren mendekotasuna ere badute. Mendekotasun horrek sare sozialen diseinuan eragiten du. Aurreko astean gazteen eta sare sozialen inguruan lantalde batekin aritu naiz. Taldean izan ginen Madril eta Bartzelonako... [+]


Inflazioa ez da neutrala

Oraindik Covid-19 erabat gainditu gabe geneukanean ekonomian ezaguna zaigun fenomeno batek eraso gintuen, inflazioak. Hain zuzen, prezio orokorretan egoten den etengabeko igoera azaltzen hasi zitzaigun 2021eko amaiera aldera, Ukrainako gerra hasi aurretik.

Inflazioaren... [+]


2023-02-05 | Tere Maldonado
Amatasun libre eta nahi izana

Feministok zer den eta zer izatea nahi dugun arteko tentsioan bizi gara. Munduaren ezaugarri askori buruz uste dugu, zintzo, ondo ez daudela, justuak ez direla, alda daitezkeela eta aldatu behar direla. Horien artean gurasotasunaren eta bereziki amatasunaren baldintza materialak... [+]


Eguneraketa berriak daude