ARGIA.eus

2020ko abuztuaren 09a
Montserrat Vilarrasa. Estigmak suntsitzen

"Baztertuago sentitzen naiz Down sindromea izateagatik emakumea izateagatik baino"

  • Down Sindromearen Fundazio Katalaneko Giza Eskubideen Batzordeko kidea da Montserrat Vilarrasa (Montcada i Reixac, 1980). 2016az geroztik Bartzelonako Udaleko Desgaitasuna duten Pertsonen Udal Institutuko Errektore Kontseiluaren (IMPD) parte da; ezgaitasun intelektualaren ordezkaria da bertan.

Saioa Baleztena @SaioB
2020ko martxoaren 22a
"Ni naiz mundu ma ilan ezgaitasun intelektuala izanik ardura publikoak dituen ema kume bakarrenetakoa. Guri eragiten diguten erabakiak hartzen badituzte, ezinbestekoa da guk erabaki horietan parte hartzea" (Argazkia: Jordi Borràs)

Ezgaitasuna duzuen pertsonen eskubideen aldeko aktibista zara. Lanaz harago, zeintzuk dira zure afizioak?

Kazetaritza maite dut. Fundazioak sustatzen duen Éxit21 aldizkariko erredaktorea naiz. Bertan hainbat kazetaritza lan egiten ditugu: iritziak eta elkarrizketak. Etxean lantzen ditugu artikuluak eta erredakzioan erabakitzen dugu publikatzeko moduan dauden edo landu behar diren. Horretaz aparte, fundazioaren giza eskubideen batzordean ere parte hartzen dut.

Zer deritzozu hedabideek ezgaitasun egoeran bizi zaretenon inguruan egiten duten jarraipenaz?

Niri ongi zaindu izan naute betidanik hedabideetan eta, zorionez, ez dut esperientzia txarrik izan. Baina egia da, komunikabideek sarri ezgaitasunaren egunean bakarrik hitz egiten dutela gutaz. Exit21 aldizkariaren bitartez, adibidez, salatzen ditugu kazetariek gu izendatzeko erabiltzen dituzten kontzeptuak: gaixorik gaudela, sufritzen dugula edo ezgaiak garela esaten baitute askotan, pertsonak garela aipatu gabe.

Adimen ezgaitasuna duten pertsonen eskubideen aldeko borrokak markatu du zure ibilbidea. Noiz eta nola erabaki zenuen horretan murgiltzea?

Down Sindromearen Fundazio Katalanak giza eskubideen inguruan antolatu zituen ikastaro batean izena eman nuen 2013an. Hortik aurrera hasi nintzen gure eskubideen aldeko borrokan, erabakirik hartu gabe, besterik gabe, egunerokoan gertatzen den bazterketaren kontra borrokatzeak indarra ematen zidalako. Egiten dudanarekin zoriontsu naiz, ezinbestekoa baita.

2016tik Bartzelonako Udaleko ezgaitasunen kolektiboaren ordezkaria zara. Zer deritzozu esperientzia horretaz?

Lau urte hauen ondotik pozik nago egindakoarekin. Orain hauteskunde berriak egingo dira Zuzendaritza Kontseiluan eta berriz aurkeztuko naiz. Pozik nago, nire lanari esker lortu dugulako lege berri bat ateratzea. Horren bitartez, ezin izango da hauteskunde hauetan, orain arte bezala, guraso edo tutore legalik aurkeztu. Ni bezala, ezgaitasuna duten pertsonek eskuratu ahal izango dute bakarrik kargua. Ezinbestekoa da ezgaitasuna dugunok halako karguetarako irisgarritasuna izatea.

(Argazkia: Jordi Borràs)

Hain zuzen ere, Down sindromea duten biztanle anitzek ez bezala, erakunde publiko batean lan egiten ari zara zu. Zenbateraino da garrantzitsua logika hau aldatzea?

Ezinbestekoa da ezgaitasun intelektuala dugunok halako ardurak hartzea. Hain zuzen ere, ni naiz mundu mailan ezgaitasun intelektuala izanik ardura publikoak dituen emakume bakarrenetakoa. Guri eragiten diguten erabakiak hartzen badituzte, ezinbestekoa da guk erabaki horietan parte hartzea.

2019ko ekainean New Yorken izan zinen, Nazio Batuen Erakundean "Buruzagitza politiko eta publikoko karguetako ezgaitasuna duten emakumeen adierazpena" sinatzeko.

Kontua da Down Sindromearen Fundazio Katalanak urtero familien arteko topaketa batzuk antolatzen ditugula, eta urte batean NBEko Maria Soledad Cisternas Reyes gonbidatu genuen. Éxit21 aldizkarirako elkarrizketatu nuen nik, eta ondoren proposatu zidan New Yorkera joatea. Zenbait herrialdetan eginkizun politikoak ditugun eta ezgaitasuna dugun hogei emakume aukeratu gintuzten adierazpen hori egiteko.

Nola gogoratzen duzu esperientzia?

Oso polita izan zen. Turismoa egiteko aprobetxatu nuen, baina garrantzitsuena azken eguna izan zen, NBEko areto handi batean elkartu nintzen mundu guztiko ezgaitasun fisikoa zuten emakume askorekin adierazpena sinatzeko. Ezgaitasun intelektuala zuen emakume bakarra ni nintzen...

Badago uste duenik ezgaitasun egoeran bizi zareten emakumeek diskriminazio bikoitza pairatzen duzuela. Ados al zaude?

Noski. Hala ere, ni baztertuago sentitu naiz Down izateagatik emakumea izateagatik baino. Adibidez, aste santuko opor batzuetan Vinarós-era joan ginen: erreserba egina genuen Internet bitartez, eta hara iritsi ginenean, kalean utzi gintuzten. Horretaz aparte, etxebizitza bilatzen nuenean ere, jabearekin gelditu nintzen pisua ikusteko eta berak ukatu zidan bisita, arrazoi berarengatik.

Zenbateraino hobetu da egoera zentzu horretan?

Tira, halako gauzak gertatzen direla kontutan hartuta, lan asko dago egiteko oraindik...

Amaitzeko, zeintzuk dira zure erronkak hemendik aurrera?

Orain arte bezala, gustuko dudana eta egiten dudana egiten jarraitzeko baliabideak izatea. Eta, era berean, egiten dudan hau ahalik eta gehien hedatzea, sare sozialetan zein hedabideetan.

Autonomia aldarri
“Betidanik pentsatu izan dut garrantzitsua zela nire buruaren jabe egitea. Batez ere, etorkizunean, nire ama ez dagoenean,
prozesu hori egina izateko. Horregatik 2012an erabaki nuen gurasoen etxetik ateratzea. Amak ez zuen argi ikusten hasieran, eta horregatik, beste neska batekin pisua konpartitu nuen iaz arte. Duela urtebete eman nuen bigarren urratsa eta orduz geroztik bakarrik bizi naiz. Astean hirutan datorkit fundazioko norbait etxera. Bakarrik bizitzea esperientzia ona izan da, asko ikasi dut. Eta ama orain oso harro dago nitaz”.

 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Aniztasun funtzionala  |  Katalunia

Aniztasun funtzionala kanaletik interesatuko zaizu...

ASTEKARIA
2020ko martxoaren 22a
Azkenak
EGILEA
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude