Banbutza, oholtza

Jakoba Errekondo @bizibaratzea
2019ko martxoaren 10a
Asian berrogeitik gora solairuko etxe-orratzak egiteko banbuzko aldamioak eraikitzen dira. altzairuzko aldamioak zurrunegiak dira, eta austen errazak. banbuak, bere malgutasunari esker, alde ederrean eusten die haizete eta lurrikaren erasoei. argazkia: ar
Asian berrogeitik gora solairuko etxe-orratzak egiteko banbuzko aldamioak eraikitzen dira. altzairuzko aldamioak zurrunegiak dira, eta austen errazak. banbuak, bere malgutasunari esker, alde ederrean eusten die haizete eta lurrikaren erasoei. argazkia: arcus-global.com.

Joan zen otsaila. Agur neguari eta ongi etorri udalehenari, bedatseari edo belartzeari. Polita belartzea, baina hurrengo baterako utziko diot bide horri. Egurretik tira nahi dut oraindik...

Lehengo batean Arantzazuko fatxada tzarraren istorioa zekarren Berria-k eta aspaldi ikusi gabeko imaginak berritu. Bi argazki: baga, Oteizaren apostoluak bide bazterrean botata egon zirenekoa, eta biga, landutako harri mokor horiek fatxadan ezartzeko lanak.

Oteizaren hutsunearen zulo beltzean ez naiz sartuko, mutu geratu beharko nuke eta. Aldamenekoak eman zidan atentzioa: aldamioak. Zurezko aldamioa zen, ohola oholari iltzatuz jasotako aldamioa. Horrexegatik esango zaio oholtza. Tokitan daude gaur egun ikusten ditugun kliki-klaka batean kendu eta jartzeko metalezko egitura horiek. Argazkian ez nuen zura ezagutzen eta aurreneko gauza aitona Jesus Mariri galdetzea: zer egurrekin egiten ziren garai bateko aldamioak? Ez alferrik zerraria izana da.  

Bere iritziz, Arantzazukoa bezalako aldamio gutxi egin izan da hemen. Gehienetan etxearen hormak altxa eta ondoren, barrukoa solairuz solairu osatzeko astoen gaineko aldamio mugikorrak erabili izan dira. Kanpoko horman konponketaren bat edo egin behar izanez gero, teilatu hegaletik soka bidez gora eta behera eragiten zitzaien aldamio zintzilikarioak erabiltzen ziren. Astoen gainekoak bezala, gorabeherako horietan erabiltzen ziren oholak insignis pinuzkoak omen ziren (Pinus radiata); zazpikoak, zazpi zentimetroko lodierakoak, alegia. Nire ustez, fatxadatako oholtza handi bakan horiek ere pinuzkoak izango dira.

Asia aldean aldamioak beste landare batekin egiteko ohitura handia da. Gaur egun ere berrogeitik gora solairuko etxe-orratzak egiteko banbuzko aldamioak eraikitzen dira. Ikaragarrizko artea dute horretan aritzen diren zurginek; ikasketa bereziak egin behar dituzte, eta lodi kobratzen omen dute. Diotenez, altzairuzko aldamioak zurrunegiak dira, eta austen errazak. Txinatar atsotitz batek hala dio: biguina delako, mingainak ematen du, hortza zurruna da eta hautsi egiten da. Banbuak, bere malgutasunari esker, alde ederrean eusten omen dio haizete baten edo lurrikara baten erasoari. Bestalde, eraikuntzari eman nahi zaion formara erraz egokitzen da, eta denbora erdian eraikitzen dute. Arazo nagusia iraupena da: hiru bat urte.

Geurean ere pardatarako edo makiletarako mozten diren kanaberak (Arundo donax) eta banbuek (Phyllostachys spp) antzeko iraupena dute. Hori bai, otsaileko ilgoran mozten dira. Joan berri dena bezala, etorriko da bai beste otsailik...

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Egurra eta zura  |  Asia

Egurra eta zura kanaletik interesatuko zaizu...
ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude