Langabezian ez gaude gustura lanean ere ez

  • Lan gutxiago egin, pertsona gehiagok behar egiteko eta hobeto bizitzeko. Utopia zena jokaleku errealista izatera pasatu da. Think tank ausartenak dagoeneko hasi dira datorren enplegua irudikatzen.

Jon Artza
2018ko otsailaren 11

Bai, bagenekien: lana krisian dago. 1990. urte inguruan Jeremy Rifkin-ek The end of work (Lanaren amaiera) klasikoan ohartarazi zigunetik, aurreikuspenik okerrenak betetzen ari dira. Baina orain egiaztatzen ari gara: lana —zehazki, ‘enplegu’ ordaindua— laugarren Industria Iraultzan amaituko da, gizarte eta lan egitura birrintzen ari den golem bat bailitzan robotizazioari aurrera eginarazten dioten automatizazio digitalari eta inteligentzia artifizialari esker.

Oraingoz, mezulariak ari dira iristen: langabezia estrukturala, zabor lana, lan erreformak, emigrazioa... Labur esanda, prekarietatea sistema gisa. Egoera kritiko honetan zenbait proposamen indar hartzen ari dira, hala nola oinarrizko errenta unibertsala eta enpleguaren banaketa; bigarren horren adibide da Banatu taldeak proposatu duen eta Nafarroan aitzindari den administrazio publikoetan lana banatzeko Foru Legea.

“Gutxiago lan egin, pertsona gehiagok lan egiteko eta hobeto bizitzeko”, utopia jokaleku errealista izatera pasatu da, baldin eta, paradoxikoki, kapitalismoak gatazka eutsiezinik gabe biziraun nahi badu. Jacques Ellul-ek salatu bezala kapitalismoak eta marxismoak —kristautasunaren bedeinkazioarekin— berdin partekatzen duten “lanaren ideologia” santifikatzailean harrapatuta, oraindik ez dugu aurkitu postlangilearen duintasuna, Jünger-en Langilea ordezkatuz etorkizuneko protagonista izango den “langabetu aktiboaren” figura.

Hiperlangabezia

Think tank ausartenak dagoeneko hasi dira datorren hiperlangabezia saihesteko formulak pentsatzen: zaintzak ustiatzea, big data merkantilizatzea, roboten gaineko zergak… ELGA Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Antolakundearen txosten berri baten arabera, Espainia, Austria eta Alemania dira robotizazioak eragiteko arriskurik handiena duten Europako herrialdeak (%12, bataz bestekoa %9koa denean); batzuk industrializazio maila handiagatik, besteak kualifikazio maila txikiagatik. 2013ko The Future of Employment txostenaren arabera, automatizatzeko aukera gutxien duen lanpostua jolas-terapeutarena da eta hori ez da oso lasaigarria.

Arazoa da, paradigma aldatzen ari den bitartean, prekarietatean daudenen baldintzak nabarmen ari direla okerrera egiten, eta ez dirudi sindikatu nagusiak beren buruari reset egiteko gai direnik. Ondorioz, etorkizuneko lan gatazkatan parte hartuko duten ekimenak sortzen ari dira, bereziki, gazteen sektorean, esaterako, Iruñerriko Langileon Autodefentsa Sarea.

Jussieuko langabetuen batzarrak ohartarazi zigun: “Langabezia desagerrarazteko modurik onena lana abolitzea da”. Egokieraz baliatzen den boutade situazionista dirudi, baina hobe dugu postlanaren koan gisa hartzea. Paul Lafarguek, Marxen suhi bihurri eta nagikeria eskubidearen aitzindariak, ederki ulertuko luke, beharbada, hemendik gutxira, Bartebly-ek, Melvilleren pertsonaiak esaten zuen hura esango baitugu: nahiago nuke ez lanik egin… eta gozatuz, matxinatuz eta biziz egin ekarpena gizarteari.

Artikulu hau Hordago - El Saltok argitaratu du eta Creative Commons lizentziari esker ekarri dugu gurera euskaratuta.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Langile borroka  |  Langabezia

Langile borroka kanaletik interesatuko zaizu...
Euskaldunon ahalduntzea, feminismoa eta langile mugimenduarekin batera
MULTIMEDIA - solasaldia
Lorea Agirrek 2017ko ekainaren 2an "Euskara sindikatuaren erdigunera ekarri. Hizkuntza eskubideen alde borroka sindikala indartu"   mahai inguruan eman zuen hitzaldia, Manu Robles-Arangiz institutuak antolatuta.

"Euskarak ez badu hobeto bizitzeko balio, kaixo eta adio"
MULTIMEDIA - solasaldia

Joxerra Garziak 2017ko ekainean Donostian eman zuen "Euskara, nora eta nola?" hitzaldia, Manu Robles-Arangiz institutuak antolatutako "Euskara sindikatuaren erdigunera ekarri. Hizkuntza eskubideen alde borroka sindikala indartu" mahai inguru barruan.


"Kirol kazetaritzan, emakumeok bigarren mailan utzi gaituzte"

Kirola eta irratia izan ditu aspaldiko bizilagun Olga Jimenez kazetariak, eta bereziki emakumeen zein desgaituen begietatik hurbildu da kirolaren errealitatera. Beste zazpi emakumerekin batera, kirolean ohikoak diren balioen beharra aldarrikatu du aurtengo Gasteizko jaietako pregoian, horiek bizitzarako tresna izan daitezkeelakoan.


Gipuzkoako hondartzetako sorosleek greba mugagabea hasiko dute abuztuaren 14an

ELA sindikatuak deitu du grebara  “sorosleekin asteazkenean egindako bileren ostean”.


2018-08-03 | Mondraberri
"Greban gaude baina azken 20 egunetan ez digute telefonoz deitu ere egin"

Asteartean amaitu zen Arrasateko Udalak CLECE enpresa kontratuaren indarraldia. Halere, "langileoi eta zerbitzuko erabileei ez digu inork ofizialki komunikatu ea CLECEk jarraitzen duen edo ez".


2018-08-01 | Nahia Ibarzabal
Gipuzkoako sorosleek asteazkenean erabakiko dute grebekin jarraitu ala ez

Asteartean bukatu dute Gipuzkoako sorosleek hiru eguneko greba. Eusko Jaurlaritzak ezarritako zerbitzu minimoak “lotsagarriak” izan direla salatu dute. Asteazkenean egingo dute asanblada grebekin jarraitu ala ez erabakitzeko.


Gipuzkoako sorosleen greba
"Ez gaituzte langile bezala errespetatzen"

Hondartzetako sorosleek salatu dute Gurutze Gorriak eta Donostiako Udalak ez dutela haiekin negoziatu nahi izan.


Elkarretaratze ugari egiten ari dira Tubacex Taylorreko langileak

Iragan astean ekin zioten sei eguneko grebari, enpleguaren eta lan hitzarmenaren defentsan.


Langile borroka
Erresistentzia kutxan (derrigor) sartu beharreko bost gauza

Diru-ekarpenez, funtsez eta sosez harago, beste oinarrizko osagai batzuk ere behar dira sartu zorroan, greba baten bidaia luzerako prestatzeko.


2018-07-26 | Nahia Ibarzabal
Eusko Jaurlaritzak hondartzetako sorosleei greba eskubidea ukatu diela salatu du ELAk

ELAren ustez Jaurlaritzak, jarritako zerbitzu minimoak langileek grebarik egin ez dezaten eta egoera prekarioari luzapena emateko pentsatuta daude.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude