Tantai

Oztoporik gabeko aisia aniztasun funtzionala dutenentzat

  • Leku berriak ezagutu, kirola egin, zinera joan, museoak bisitatu… Aisialdia gozatzeko maiz zailtasunak aurkitzen dituzte aniztasun funtzionala duten pertsonek. Gabezia horri erantzuteko jaio da “Tantai: oztoporik gabeko aisia” ekimena.

Judith Perez @judyjudd
2015eko uztailaren 19a
"Guretzat oso garrantzitsua da azpimarratzea ez direla minusbaliatuak, baizik eta gauzak beste modu batean egiten dituztela. Ez dira elbarriak, edo ahalmen urrikoak, edo dena delakoa, aniztasun funtzionala duten pertsonak baizik", dio Irazabalbeitiak.

Aniztasun funtzionala dutenek aisialdiaz ezin dutela modu duinean gozatu salatu dute Ane Mendizabal zarauztarrak eta Alba Irazabalbeitia donostiarrak, Tantai proiektuaren sortzaileek. Gure inguruneak eta kultur eskaintzak ez diote aniztasunari erantzuten, “aisia eta turismo arloetan egiten diren ekintza gehienak ez daudelako aniztasun funtzionala duten pertsonen beharretara egokituta”, dio Mendizabalek. Horregatik hasi dira ekintza egokitu eta inklusiboak antolatzen.

Beste askoren artean, kirol egokitua, txangoak, tailerrak eta ikastaroak antolatzen ditu Tantaik, gutxieneko partaide kopururik gabe eta urte osoan zehar. “Eta norbaitek bestelako ekintzaren bat egin nahi badu, gurekin harremanetan jar daiteke, eta egin nahi duenaren arabera, bere beharrak aztertu eta horietara egokitutako eskaintza prestatuko dugu. Guk egiten dugu lan guztia, beraiek ongi pasatzeaz baino ez dira arduratu behar”, azaldu digu Mendizabalek. 

Ikuspegi turistikotik, urtero milaka dira aniztasun funtzionala izan eta bidaiatzen duten lagunak. Horregatik, turistentzat zuzendutako ekintzak ere prestatu dituzte: “Batez ere bisitaldi gidatuak, Donostian eta Gipuzkoan zehar momentuz, hasten ari garelako”, argitu du Irazabalbeitiak.

Historiaren Artean  lizentziatuak dira bi gazteak. Turismoa ere ikasi du Mendizabalek, eta Irazabalbeitiak turismo egokituari buruzko ikastaroa du egina, Larrialdiak Fundazioaren eskutik. “Larrialdiak Fundazioan denbora zeramaten aisia eta turismo egokituaren inguruan gogoeta egiten, zerbait egiteko gogoz, baina ideia zehatzik gabe. Nirekin harremanetan jarri ziren laguntza eske, eta ondoren ni Anerekin”, azaldu du Irazabalbeitiak.

“Lan asko dago oraindik egiteko”

Aniztasun funtzionala dutenen beharrei erantzuteko gure ingurunea gero eta egokituagoa dagoela eta azken urteotan aurrerapauso nabarmenak egin direla uste dute bi elkarrizketatuek, batik bat zerbitzu publikoetan. Turismoan, aisian eta beste hainbat arlotan, ordea, oraindik gabezia garrantzitsuak daude. “Dena den, ezin dugu esan ez denik ezer egiten, kolektibo honen eskubideen alde gogor borrokatzen ari diren elkarteak daude eta gauza asko lortu dituzte”, dio Mendizabalek. “Arlo instituzionalean hobekuntzak nabariagoak dira. Gainontzekoetan oraindik lan asko falta da egiteko”, gehitu du Irazabalbeitiak. Aldea nabaria da Europako beste herrialdeekin konparatuta, adibidez: “Nazioarteko museo garrantzitsuetan, orain gor eta itsuek audio-deskribapenak edota zeinu hizkuntzako interpretea eskura dituzte bisitaldi gidatuak jarraitzeko, margolanen azalpenak ere braillez agertzen dira… Hemengo museo batzuetan hasi dira hori egiten, baina esango nuke gauza nahiko berria eta salbuespenezkoa dela. Hala ere, gutxinaka-gutxinaka hobekuntzak ikusten ari gara”, adierazi du Mendizabalek.  

Euskal Herrian, zaila da kolektibo honentzat guztiz egokiturik dauden ekintzak aurkitzea. “Gaur egun, esaterako, oso modan dago tabernetan kontzertuak ematea, baina beharbada sarrera estuegia da gurpil-aulki bat sartzeko, komunak oraindik ez daude prestatuta leku askotan, edo hitzaldi batera zoaz eta ez dago zeinu hizkuntzako interpreterik pertsona gorrentzat”, dio Irazabalbeitiak. “Aniztasun funtzionala dutenei bideratutako pintxo-potea antolatzen saiatu ginen duela gutxi, eta konturatu ginen  Donostiako Alde Zaharra oso gaizki dagoela gurpil-aulkiz mugitzeko”, jakinarazi du Mendizabalek.

Ekintzak antolatzeko orduan, irisgarritasuna da kontuan hartu beharreko alderdirik garrantzitsuena, “xehetasun txikienak beste guztia pikutara bidali dezakeelako. Guretzat garrantzirik ez duena edo aintzat hartzen ez duguna erabakigarria izan daiteke aniztasun funtzionala duen norbait leku horretara joan ahal izateko edo ekintza hori egin ahal izateko”, argitu du Irazabalbeitiak.

Sentsibilizazioa

Ahalmen urriko, elbarri, ezgaitu… deitu izan zaie aniztasun funtzionala duten pertsonei, baina adiera horiek okerrak direla eta oker erabiltzen ditugula ohartarazi dute elkarrizketatuek. “Guretzat oso garrantzitsua da azpimarratzea ez direla minusbaliatuak, baizik eta gauzak beste modu batean egiten dituztela. Ez dira elbarriak, edo ahalmen urrikoak, edo dena delakoa, aniztasun funtzionala duten pertsonak baizik”, dio Irazabalbeitiak. Horregatik, kalitatezko aisia eskaintzeaz gain, Tantaik gizartea sentsibilizatzeko ere balio dezala nahi dute sortzaileek. “Sarri ez dira ezarritako gutxienekoak betetzen, eta gizartea horretaz jabetzea nahi dugu”.

“Inkesta egin genuen Tantai sortzen ari ginenean, eta guk uste baino herritar gehiagok esan zigun agian ez zutela aisia edo turismo ekintza batean parte hartuko aniztasun funtzionala duen pertsona bat egotekotan”, azaldu du Irazabalbeitiak. “Beste galdera batek zioen: ‘Uste duzu guztion lana dela aniztasun funtzionala duten pertsonen inklusibitatea erraztea?’. Bada, askok erantzun zuten erakundeen lana dela hori, ez guztiona. Horrek ere asko kezkatzen gaitu”, gehitu du Mendizabalek. Hala ere, gizartea gero eta sentsibilizatuagoa dagoela uste dute, belaunaldi berriak batez ere. Horrez gain, aniztasun funtzionala  duten biztanleen presentziak eta ikusgarritasunak gora egin du nabarmen gizartean, eta hori datu oso positibotzat jotzen dute Tantaiko kideek.

Integraziotik inklusibitatera

Tantaik antolatzen dituen ekintzak, egokituak bakarrik ez, inklusiboak ere badirela nabarmendu dute Ane Mendizabalek eta Alba Irazabalbeitiak. Edonork hartu dezake parte, aniztasun funtzionala izan edo ez. Integrazio hitza alboratu eta inklusibitatea erabiltzearen aldekoak dira: “Pertsonei buruz hitz egiteko ‘integrazio’ hitza erabiltzea desegokia dela uste dugu. Integrazioaz hitz egiterakoan bereizketa moduko bat egiten dugu: zuek alde batetik eta gu bestetik. Zuek zarete ‘ezberdinak’ eta integratzen zaituztegu. Baina ez du hala izan behar. Pertsonak gara denak”, dio Mendizabalek. “Ez da bidezkoa norbait baztertzea besteen begietara ‘ezberdina’ delako. Azken finean, modu batean edo bestean guztiok gara ezberdin, eta guztiontzako lekua egon behar du gizartean”, aldarrikatu du Irazabalbeitiak. 

Leku irisgarrien gida

EAEko toki publikoen irisgarritasunari buruzko gida da Ararteko Mapak. Euskadiko Herriaren Defendatzaileak garatutako proiektua da, eta sakelakoan dohainik deskargatu daiteke. Ostatuak, jatetxeak, liburutegiak, tren geltokiak… zenbateraino diren irisgarriak kontsultatu daiteke, aplikazioaren bidez. Erabiltzaileak, gainera, iruzkinak egiteko aukera du, bere esperientziaren berri emanez. 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Aniztasun funtzionala  |  Aisia

Aniztasun funtzionala kanaletik interesatuko zaizu...
"Nerea dut izena eta ez naiz desgaitua"

"Nerea dut izena eta ez naiz desgaitua. Desgaitasun bat daukat, miopia dudan bezalaxe. Aurreiritzi zaharkituak azpimarratzen dituen hizkuntza daukagu, eta hizkuntzaren bidez estereotipoak eta balio-iritziak sor ditzakegu, besteengan eragiten duten pentsamenduak eta sentimenduak adierazten ditugulako. Ez dadila izan ezgaitasuna definitzen gaituena; ez sustantibizatu adjektiboa".


2018-07-06 | Nahia Ibarzabal
Autismoa gizarteratzeko Mutriku eta Hondarribia igerian elkartuko dituzte

Autismoa gizarteratzea helburu duen proiektuari bukaera emateko, Saturraran-Hondarribia zeharkaldian ehundaka igerilarik hartuko du parte asteburuan.


2018-05-31 | Zuzeu
Errugbi Txapelketa barneratzaileko bigarren edizioa ekainaren 9an Hernanin

Hernanin, Landaren izango da Inklusibo txapelketaren 2.edizioa ekainaren 9an, larunbatean.


Markeli taka-taka egin diote ikasle helduagoek

Garapen motorra galarazten dion paralisia du 7 urteko Markelek, ez dauka nahikoa indarrik gerria eta hankak behar bezala mugitzeko eta taka-taka behar du, baina oso garestia da. Eskolan bertan aurkitu dute soluzioa: ikasle helduagoek, Soldadura eta Galdaragintza Ziklokoek, egin diote ibilkaria.


Jessica Martin Da Silva, diseinatzailea
"Jendeak ikusten gaitu gurpildun aulkian ia mugitu gabe eta pentsatzen du inutilak garela"

Jessica Martin irundarrak 24 urte ditu eta garun-paralisia du jaiotzetik. %95eko elbarritasuna dauka, gurpildun aulkian mugitzen dute eta apenas hitz egin dezake. Baina ez zaitzatela aurreiritziek engaina: bere egunerokoa ohean irudikatu baduzu, oker zabiltza. Buruan janzten dioten likornioari esker, idatziz komunikatu ahal izateaz gain, arroparako diseinuak egiten ditu, bigarren liburua ari da idazten eta ilustratzen, erakusketa egin berri dute bere margolan eta diseinuekin, hainbat enpresa... [+]


Aniztasun funtzionala duten emakumeak
"Gu gara gure bizitzetako protagonistak"

“Ikusezinak izan gara orain arte: ikusezinak legeetan, beste emakumeentzat, mugimendu feministarentzat. Zorionez, azken urteetan egiten ari garen lanari esker, ikusgarriak bihurtu gara“. Fekoor-eko (Gutxitasun Fisikoa edo Organikoa duten Pertsonen Bizkaiko Federazio Koordinatzailea) Bilboko egoitzan izan gara Mari Carmen Azcona Domínguez, Rosalía Cuadrado Pascual eta Marian Andrés Acharekin.


Paralitikoek ere sexua nahi dute

“Zuk medikuari ordaintzen diozu hagina konpontzeko. Gorputza ukitu diezadaten ordaindu beharra daukat nik. Deprimituta nengoen eta hau egiten dudanetik gustura sentitzen naiz, terapia bezalakoa da”. Sexu-laguntzailea darabilen emakume bat da hitz egiten duena, Kataluniako telebista publikorako egin duten Jo també vull sexe! dokumentalean.


Paralitikoek ere sexua nahi dute

"Deprimituta nengoen eta hau egiten dudanetik gustura sentitzen naiz, terapia bezalakoa da”. Sexu-laguntzailea darabilen emakume bat da hitz egiten duena, Kataluniako telebista publikorako egin duten Jo també vull sexe! dokumentalean.


Elena Urko
"Orain, emakumeok, transok, bollerok, amaneratuok, elbarriok eta lodiok hartzen ditugu kamerak, eta geure errepresentazioa gobernatzen"

Aktibista transfeminista da Elena Urko, eta Post Op taldeko kidea, Majo Pulidorekin batera. Postpornoaz eta errepresentazioaz hitz egin dugu berarekin.


2016-09-05 | Aiaraldea.eus
Parapentean jauzi egingo du gurpildun aulkian dabilen urdu˝ar batek, Renferen irisgarritasun falta salatzeko

Maria Luisa Goikoetxeak hilabeteak daramatza trenera igotzeko dituen eragozpenei erremedioa bilatzen. Orain, ekintza ikusgarria iragarri du bizi duen egoera salatzeko.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude