Nola egokitu ordu aldaketara?

Jabier Agirre
2013ko urriaren 27a
Salvador Daliren memoriaren persistentzia koadroa
Salvador Daliren memoriaren persistentzia koadroa
Zenbait herrialdetan ohitura da ordua aldatzea, energia aurrezteko intentzioarekin –arrazoi ekonomikoek eraginda, beraz– edo urte-sasoi berri bati ekiterakoan ordutegi naturala egokitu eta aldatzeko, besterik gabe. Baina pertsona batek kontinente batetik bestera bidaiatzen duenean ere ordutegi aldaketa gertatzen da, eta horrek pertsonaren ziklo biologikoei erasaten die. Azken fenomeno horri “jet lag” edo ordu-eremuen sindromea esaten zaio.
 
Neurologoek, fisiologoek eta gainerako adituek diotenez, gure gorputzak denbora puska bat behar izaten du edozein arrazoi dela medio gertatutako ordu aldaketetara egokitzeko: egun bakarra batzuetan, baina kasurik gogorrenetan bost egun ere behar izaten dira. Eta zenbaitetan egokitzapen-prozesu hori oharkabean pasatzen bada ere, badira honako sintomak  izaten dituzten pertsonak: ondoeza orokorra; nekea, errendimendu eskasagoa lanean; ezertarako gogorik ez edukitzea; suminkortasuna, loezina edo insomnioa; kontzentrazio, arreta edo memoria arazoak; aldartearen aldaketak, depresioa; trastorno digestiboak, apetitua egunez gutxitu eta gauez gehitzea...
 
Sintomak zorrotzagoak izan ohi dira umeengan eta adineko pertsonengan, eta trastorno neurologikoak –migraina edo epilepsia, usuenak aipatzearren– jasaten dituztenek okerrago eta modu indartsuagoan pasatuko dute egokitzapen garai hori.
Sinkronizatu zure barruko erlojua
Gure barruko erloju biologikoa ordu aldaketara egokitu dadin, adituek hurrengo ohar eta jarraibideak betetzea aholkatzen dute: 
  • Ordua aldatzea tokatzen den asteburua baino egun batzuk lehenago, gure ohiko errutinak, elikadurarekin eta loarekin lotuak daudenak bereziki, egunero hamar bat minutu aurreratuz joatea komeni da. 
  • Aldaketaren hurrengo hiru egunetan, berriz, egizu lo gauez, eta siestarik ez egin logura edo lozorroa eduki arren, loaldiaren zikloen alterazioak eta nekea saihesteko. 
  • Argi naturalaren pean jartzea eta goizean goiz ariketa fisikoa egitea ere oso mesedegarriak gertatzen dira gure gorputzaren adaptazioa errazteko. 
  • Hidratazio egokiak nekea arindu eta gogorik eza murrizten du.
Nork bere erara bizi du
Dena den, beste edozein aldaketarekin gertatzen den bezala, sintomak eta erreakzioak oso diferenteak dira pertsona batetik bestera, hala nola aldaketa horrek gure eguneroko bizimoduan ekar ditzakeen eraginak ere, ordu aldaketaren endredoa ez baita maila berekoa lanbide mota guztietan, ezta adin guztietan, ezta gizarteko egoera guztietan ere.
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Osasuna

Osasuna kanaletik interesatuko zaizu...
Osasunbideari ere errieta, euskara egoki ez baloratzeagatiik

Osasunbideko deialdietan, lehiaketaldian 40 puntutik euskarak 4’29 puntu eman beharko lituzke eremu euskaldunean, eta 2’73 puntu eremu mistoan. Baina euskararik jakin gabe ere 39 puntu lortu daitezke, beste merezimendu batzuekin. Beraz, praktikan, ez da betetzen euskarari buruzko foru dekretu berriak dioena.


2018-10-10 | ARGIA
Osakidetzako oposizioetan iruzurraren "begi-bistako susmoak" daudela dio barne txosten batek

Osakidetzako lan eskaintza publikoan izandako iruzurrari buruzko txostena aurkeztuko du asteazken honetan Jon Darpon Osasun sailburuak EAEko Legebiltzarrean. Darponek iruzurraren “frogarik ez dagoela” esaten jarraitzen du, baina zenbait pertsonari azterketak aurrez pasa zitzaizkiela pentsatzeko geroz eta datu gehiago dago.


2018-10-07 | Jon Torner Zabala
Jokoa normalizatzea, apustu arriskutsua

Gure herrietako denda eta ostatu ugarik itxi dituzte ateak, eta zabaltzen ari dira joko-areto berriak, kirol-apustuen gerizpean nagusiki. Geroz eta gazteago murgiltzen gara jokoan, neurri handi batean Internetek –telefono mugikorrak– eskaintzen duen erosotasun eta bat-batekotasunak hauspotuta. Abantaila dirudiena, ordea, kalterako da sarri, adikzioa borrokatzea helburu duten elkarteetatik diotenez. Kalterako den bezala jokoak duen irudi geroz eta normalizatuagoa, Gasteizko... [+]


2018-10-05 | Aiaraldea.eus
Jose Luis Landeta laudioarra amiantoak hil duela salatu dute

Jose Luis Landeta Ramosen omenezko elkarretaratzea egin dute gaur eguerdian Laudion. Asteartean zendu zen Laudioko behargina, laringeko minbizia zela eta.


Medikuak agindutako botikak ezin dituzte erosi 30.000 nafarrek

Garestiegia zaie askori botikak erosi ahal izatea. Medikuak gomendatutakoa ere ezin dituzte erosi herritar askok. Nafarroan %5ari gertatzen zaio ezin erosia.


Oposizioak eta sindikatuek uste dute ez direla nahikoa ikertu Osakidetzako oposaketei jarritako salaketak

Hemeretzi kategoriatan jarri zituzten salaketak eta zortzi bakarrik ikertu dituzte.


Osakidetzak hiru espezialitatetako bost azterketa bakarrik errepikatuko ditu eta ez ditu epaimahaiak aldatuko

Angiologia eta Kirurgia Baskularreko bi, Anestesiako bi eta Kardiologiako azterketa bat dira errepikatuko dituztenak.


Higienea
Gehiegi garbitzearen paradoxa

Gorputza garbitzea ez da beti osasun kontua, ezta osasungarria ere. Egunean behin edo sarriago egitea da gaur egun normalena. Ohitura kultural hau, baina, batzuetan kaltegarria gerta liteke azalarentzat.


2018-09-11 | Urumeako Kronika
Pediatria zerbitzu duin baten alde, Goizuetako gurasoak

Leitza, Areso, Goizueta eta Aranoko herritarrak mobilizatzen ari dira, Nafarroako Gobernuko Osasun Sailari eskatzeko Leitza eta Goizuetako Osasun Etxeetan pediatria zerbitzua bermatu dezala, eta kontuan har dezala bertako hizkuntza errealitatea; hau da, haurren hizkuntza eskubideak bermatzeko, pediatrak euskaldunak izatea.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude