Leire Cancio

"Gazteek ez dezatela pentsa AEBetan ikertzen dela nanoteknologia"

  • 2012an egindako hausnarketaren ondoren, aro berria hasi du Elhuyar Fundazioak. Irudi korporatiboa aldatu du, baita barne antolaketa berritu ere. Fundazioak lehendakari eta zuzendari nagusi berriak ere baditu: Jose Mari Pitarke eta Leire Cancio, hurrenez hurren. Zuzendariarekin hitz egin dugu Elhuyar Fundazioaren aldaketez.

2013ko ekainaren 09a
"Ikusi genuen hizkuntza kontuetan hiztegiak direla ezagunenak eta zientzia gaietan Teknopolis telebista saioa. Jendeak Elhuyarren proiektuak ezagutzen zituen, baina ez zituen Elhuyarrekin lotzen". Dani Blanco

Herritarrei galdetu al diezue Elhuyar ezagutzen al duten?

Ehun herritarri, euskaldunak eta erdaldunak, inkesta egin genien.  Zientziaren arloan zein erakunde ezagutzen zuten galdetu genien, eta gauza bera hizkuntzaren arloan. Ondoren, erakundeen zerrenda ematen genien eta horrela ikusi genuen zenbatek ezagutzen zuen Elhuyar edo Elhuyarren zein produktu ezagutzen zituzten.

Esanguratsua izan zen ondokoa: zerrenda erakutsi gabe zientziaren alorreko erakundeen izenak emateko eskatu eta %80 ez zen gai izan izen bat bera ere emateko, izugarria. Hizkuntzaren arloan erdiak ez ziren gai izan erakunde baten izena emateko. Elhuyarri dagokionez, ikusi genuen hizkuntza kontuetan hiztegiak direla ezagunenak eta zientzia gaietan Teknopolis telebista saioa. Jendeak Elhuyarren proiektuak ezagutzen zituen, baina ez zituen Elhuyarrekin lotzen. Hor konturatu ginen Elhuyar indartu behar genuela, denok gara Elhuyar.

Zientziarekin ala hizkuntzarekin, zerekin lotzen zaituztete gehien?

Hiztegiekin. Hiztegiek publiko zabalagoa daukate eta guk herritar arruntei galdetu genien.
Beraz, talde bezala antolatu zarete eta zuen burua ezagutaraztea izan duzue helburu.
Bi gauzak uztartu ziren, Elhuyar markarena batetik, eta elkarrekin lan egin behar genuela bestetik, eta horri oso lotuta dago logo aldaketa. Aterkia irudikatzen du: denok gara Elhuyar, Elhuyar Aholkularitza, Elhuyar Zientzia...

Lau negozio unitate antolatu dituzue. Bata hizkuntza eta teknologia da, bestea berriz, aholkularitza.

Aholkularitzan, enpresetan euskara planak lantzen hasi ginen, baina beste alor batzuetan ere hasi gara: berdintasuna eta parte-hartzea. Azken urteetan, nazioarteratze prozesuan dauden enpresetan hizkuntza planak lantzen ari gara. Iaz proiektu pilotua egin genuen Tecnalian eta Elayn, eta orain merkaturatze fasean gaude.

Hizkuntza kudeaketaz ari zara.

Euskara planak kudeatzen ditugunean bi hizkuntzarekin ari gara, Hegoaldean euskara eta gaztelaniarekin. Badugu metodologia bat garatuta, diagnostikoa egiten dugu, gero ekintza plana... Nazioarteratzen ari diren enpresek hizkuntza batekin baino gehiagorekin aritu behar dute.

Zientzia da zuen hirugarren negozio unitatea.

Zientzia gizarteratzeko gure proiektuak daude hor: Teknopolis, Norteko Ferrokarrilla eta Elhuyar aldizkaria. Horiek bide tradizionalak dira, baina aspalditxotik gazteen zientziarekiko bokazioa pizteko proiektuak ditugu. Gazte denak ez dira ikertzaileak izango, baina zientziara eta teknologiara hurbildu nahi ditugu.

Elhuyarrek zientzian daukan egitekoa, asko, bitartekari lana da. Hau da, gu ez gara unibertsitatea, ez gara ikerketa zentroa, baina garrantzia ematen diogu hemen egiten dena komunikatzeari. Adibidez, gazteen bokazioa pizteko, guretzako inportantea da haiek ondoko ikerketa zentrora eramatea, ikertzaileari aurpegia jartzea. Gazteek ez dezatela pentsa Amerikako Estatu Batuetan ikertzen dela nanoteknologia, baizik eta hemen, Donostian. Proiektu horietan ikerketa zentroak inplikatuta daude, gure bidaide Tecnalia da.

Hemen badago zer erakutsi gazteei?

Eusko Jaurlaritzak sustatutako CICak [ikerketa zentro kooperatiboak] daude; CICnanoGUNE, CICbiomaGUNE... Sei-zazpi bat dira. BERCak [ikerketa zentro oinarrizkoak eta bikaintasunezkoak] daude, adibidez matematika aplikatua ikertzeko zentroa, klimaren aldaketa ikertzekoa... Horiek denak duela hamar urtetik hona sortutakoak dira.

Gazteak ez dituzu zientziatik hain urrun sumatzen.

Oraindik landu egin behar da. Ikasketak erabaki behar dituztenean ikertzaile izatearen bidea ez dago aurrenetarikoetan. Bokazio oso argiak dituztenak beti egongo dira, baina ez dago zabalduta. Eta kontua ez da hezkuntza sistema bakarrik, komunikabideetan ere landu behar da. Ikertzaileak eta zientzialariak oso gutxi ateratzen dira.

Badira gauza bitxiak, ordea. Gazteen pertzepzioarena egin genuenean, konturatu ginen gazteek ez dutela zientzialaria topikoz betea irudikatzen, batarekin eta Einstein bezala ilea kardatuta. Gainera, haiek uste dute zientzialariek taldean egiten dutela lan. Teknoskopioa proiektuaren bidez gazteek ikerketa lanak aurkezten dituzte eta hiru talde irabazlek egonaldia egiten dute Tecnalian. Hori da gehien baloratzen dutena, ikertzailearekin egoteko aukera dute, eta gainera, askotan ikertzailea gaztea da.

Laugarren negozio unitatea, komunikazioa da.

Zientzia eta teknologiaz informatu nahi duten erakundeei eskaintzen dizkiegu zerbitzuak. Eremu horretan daukagun esperientzia eskaintzen dugu. Beti uztartu izan ditugu gizarteari begira egindako proiektuak eta zerbitzuak. Azkenean, zerbitzu salmentak sostengatzen du neurri batean Elhuyar proiektua. Aurrekontu osoaren %60 da zerbitzuena

Europako diru-laguntza deialdiei esker hainbat proiektu garatu duzue.

Hor egotea inportantea da. Zientziaren dibulgazioa euskaraz eta hemen egiten dugula argi daukagu, baina askotan protagonismoa euskarak hartzen du eta ez da ikusten zientzia dibulgazioko proiektua dela. Europan proiektua da baloratzen dena, zer ekarpen egiten duzun, euskaraz, gaztelaniaz ala errusieraz izan. Gezurra dirudi, baina Europan aritzeak hemen balioa ematen digu.

40 urteko ibilbidea du Elhuyarrek. Hasierako helburua aldatu al da?

Elhuyar zientziari oso lotuta sortu zen, baina gaur egungo Elhuyar eta ordukoa oso desberdinak dira. Taldeko hausnarketan xedea definitu dugu eta hiru zutabe zehaztu. Gure ardatza euskara da, euskara esparru berrietara zabaltzea. Bestalde, gure bereizgarri izaten segitzen dute zientziak eta teknologiak. Eta hirugarrenik, euskal gizartearentzako egiten dugu lan, zientziari lotutako balioak dituen gizartearentzako; jakin-mina duenarentzako, kritikoa denarentzako.
 

Barne antolaketa

Elhuyar diferente antolatu duzue.

lhuyar hiru enpresak osatzen dute: Fundazioak, Elekak eta Aholkularitzak. Bakoitzak bere zuzendaritza eta barne zerbitzuak (ekonomia eta finantzak, mantentze informatikoa, komunikazio saila...) zituen. Barruan talde bezala antolatu gara orain. Adibidez, barne zerbitzuak talde osoarenak dira.

Hiru enpresek jarraitzen dute, ordea.

Egitura juridikoa mantentzen da. Baina orain zuzendaritza bakarra dago, lehen hiru ziren. Egin dugun hausnarketa prozesuan negozio unitateak definitu ditugu, enpresak alde batera utzita. Hizkuntza eta teknologia izeneko negozio unitatean adibidez, Elhuyar Fundazioko eta Elekako jendea dago. Enpresa desberdinetakoak izan arren, sail berean ari dira lanean elkarrekin. Etorkizunera begira egokiena den antolamendua egin dugu.

Zergatik egin duzue antolaketa aldaketa?

Hamar urtean Elhuyar Fundazioak, Aholkularitzak eta Elekak, bakoitzak bere bidea egin du.
    Duela bi urte hausnarketa abiatu genuen, aspaldiko partez talde bezala, batera. Ikusten genuen eskaintzen genituen hainbat zerbitzu osagarriak zirela, elkarrekin gauza gehiago eskaintzeko moduan ginela. Aparteko enpresetan egonda, zailagoa gertatzen zitzaigun, eta arlo batzuetan batera egotea ezinbestekoa zen, edo hobe behintzat.

Beren kabuz ez dira lotura horiek gauzatu.

Espontaneoki horrelakoak gertatzea ez da hain erraza. Barruan ez genituen gune konpartituak, gauza batzuetan aritzen ginen elkarrekin lanean, baina ez zen naturala.

Antolaketa aldatzeko arrazoi gehiago ba al dira?

Hausnarketa prozesuarekin batera Elhuyar markaren azterketa egin genuen. Elhuyar zeinek ezagutzen zuen eta zeinek ez jakin nahi genuen. Jendearen ezagutza txikia zen. Elhuyarren bereizgarri bat da gauza desberdin asko egitea. Egia da, gure bi zutabeak, hizkuntzarena eta zientziarena, ez daude naturalki lotuta. Beraz, pertzibitzeko ere, ez dira horren errazak.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Zientzia

Zientzia kanaletik interesatuko zaizu...
2018-10-19 | ARGIA
Multinazionalen zentsura
Muy Bastas orria ezabatu du Facebookek zazpi hilabetean hirugarren aldiz

Facebooken 55.000 laguneko komunitatea zuen Muy Bastas returns orri arabarra ezabatu du enpresa multinazionalak, oraingoan arrazoirik eman gabe. Enegarren aldia mezu politikoak, herri mugimenduen deialdiak eta umorea nahasten dituen orri hau zentsuratzen dutela, azken zazpi hilabeteetan hirugarren aldiz, Hala Bedin jaso dutenez.


2018-10-18 | ARGIA
Erakundeen gardentasunerako web atariak: nahikoa al dira demokrazian sakontzeko?

Azken urteotan, komunikazio eta informaziorako teknologien garapena baliatuz erakunde publikoek datu ugari paratzen dute euren atarietan gardentasunaren izenean. Baina nahikoa al da hori bestelako gobernantza eredu bat bultzatzeko? Aurtengo Euskarabildua jardunaldian Gobernu Irekietarako behar diren teknologien inguruan hausnartuko dute.


2018-10-07 | Mikel Irizar
Argi luzea

Hemezortzi urte inguru nituen eta Madrilen bizi nintzen. Halako batean erabaki nuen euskaldun izango nintzela, euskal herritar eta euskal hiztun, modu aktiboan eta kontzientean. Erabaki horretan faktore askok izan zuten eragina, baina pentsamoldearen zutabea liburukote batek jarri zuen: Eusko Ikaskuntzak 1918an Oñatin egindako kongresuaren emaitzen bildumak, hain zuzen. Herri egitasmo oso bat aurkitu nuen bertan, eta egitasmoaren partaide izatea deliberatu nuen.

Izan ere, duela 100... [+]


Mugikorra eskolan, zertarako?

Ez naiz ni debeku zalea, baina entzun diet ikastolen elkarteko eta eskola publikoko hainbat ordezkariri mugikorrak eskolan debekatu ordez haurrei sakelakoa egoki erabiltzen erakutsi behar zaiela, pedagogikoki tresna bikaina dela eta ikastetxe bakoitzak erabaki beharreko zerbait dela, eta galdera ugari geratu zaizkit airean.


2018-09-17 | Uriola.eus
Azkue Fundazioak doako ikastaro teknologikoak eskainiko ditu

Azkue Fundazioak Talaios Kooperatibarekin elkarlanean, teknologiarekin lotutako ikastaroak antolatu ditu "Sartu gurekin teknologiaren ur handitan" lelopean.


Muga gorputzean dago orain
Biometria eta kontrola Europar Batasunean

Hatz-marken, aurpegieraren, informazio genetikoaren eta datu pertsonalen kontrol integraturako sistema sortzeko asmoa daukate EBko agintariek. Errefuxiatu eta etorkinentzat pentsatuta badago ere, Europako herritar guztiak har litzake sistema horrek.


2018-09-03 | Gorka Julio
Teknologien Faroa #5

Gero eta informazio gehiago dugun arren, gero eta arazo gehiago ditugu informazio hori prozesatu eta horri lotutako erabakiak hartzeko. Informazioa sortzeko aukerak ere anitzak dira, robot bidez sortutako edo lagundutako albisteak gero eta gehiago dira.


2018-08-23 | ARGIA
Aurrez absolbitutako twitter erabiltzaile bat zigortu du Espainiako Auzitegi Nazionalak

Hiru hilabeteko kartzela zigorra ezarri diote txiolariari, idatzitakoek gorrotoa eta biolentzia indartzen dituela argudiatuz.


Ez gara gure baitakoak

Ba al duzu Facebook konturik? Eta Instagram? Orduan ziur Whatsapp-a duzula, ezta? Galdera horietako baten erantzuna baietz bada, zorionak, zu ere inperioko kide zara. Munduan badira 1.000 milioi erabiltzaile baino gehiago duten lau sare sozial: Facebook, Facebook Messenger, Whatsapp eta Instagram.


2018-07-29 | Ander Perez
Gorka Menendez Baceta. Sendabelarren transmisioan katebegi
"Superstizioak badu azalpen zientifikorik"

Sendabelarrak ezagutu, bildu eta horiekin ukenduak prestatu. Prozesu osoa bildu du UEUk, berriki Iruñean egindako ikastaroan. Teknikotik bezainbeste izan du ordea gogoetatik. Sendabelarrez hitz egiteak, izan ere, herri medikuntzaz eta medikuntza ofizialaz –eta haien arteko talkez– hitz egitera baitarama. Galdera batek biltzen du eztabaidaren muina. Eta hori eraman dute ikastaroaren izenburura.

 


ASTEKARIA
Azkenak
Eguneraketa berriak daude