Emakumeak borrokan

Sarako Idazleen Biltzarraren karietarat '1813-1814 Ahantzi Ezina' oroitarriaren estreinaldia egin dute

  • Oroiharri berri bat badago Saran, Gaztetxearen ondoan, Suharriagan hain xuxen, “1813-1814 Ahantzi Ezina” izenekoa. Alabainan, duela 200 urte Napoleonen tropek egindako makurrak eta hemengo herritarrek pairatu zituzten sufrikario izigarriak arrunt ahantziak izan dira. Obra hau elgarlan baten fruitua izan da.

Ttipi Ttapa
2019ko apirilaren 23a

Jadanik liburu bat argitaratua zuen 2013an Lapurdi 1609 elkarteak, orduko gertakariak gogorat ekartzeko, eta “folklorkerietarik” begiratzeko. Hauez gainerat, memorial bat edo oroitharri baten altxatzea proposatua zioten Sarako Herriari. Baietza emanda, zizelkatzeko lanari lotu zitzaion Inaki Iriarte saratar gaztea. Bertzalde, bi urteetarik behin, norbait omentzen baitu Idazleen Biltzarrarak, aurten bi harriz lau txori egitea deliberatu dute. Pertsona bat omentzea ordez, oroitharria inauguratzea hautatu dute. Jende frango elkarretaratu da karria hortarat, auzapez eta hautetsi zonbait barne.

Sar hitza egin dauku Mixel Mendiburu Lapurdi 1609koak, eta haren erranetan «egun estreinatzen dugun obra hunek oroitarazteko gaitu gure hurbileko historia, miseri gorria jasana, emigrazioa izigarria, eta guztiengatik Eskual Herria bizi dela oraino eta gogo handiz jo nahi duela».

Battit Laborde bertako auzapeza mintzatu da ondotik, eta erran duenez «oren erdian (Eguerdi eta erdiak “oren erdia” erraiten baita Saran) egin dugu ekitaldia, historioaren erdia baizik ez dugulakotz ezagutzen. Ororen buru, gure herriaren historia hobeki ezagutzeko balio du ekitaldi hunek».

Inaki Iriarte egileak argiki adierazi du zer egin nahi zuen : «“Korten” motako altzairuz egina da zizelkaritza, liburu baten itxura daukana, bainan etxe bati konparatua ahal dena ere: pareta batek arraildura du erditik, leherketa baten ondorioz balitz bezala: hau da gertatutako bortizkerien sinboloa. Haatik, haritz edo ametz hostoaren itxura du bertze paretak: eskual jendea pixkor eta azkarrean dagola erakusteko».

Xalbadorren “Ama Eskual Herria” Anje Duhaldek kantaturik, Xumai Murua eta Allande Alfarok pertsu bina asmatu dituzte, adimentsuz beteak. Azken hitza izan du Amaia Airek, Amets Arzalluzen pertsu bat emanez. Agurra dantzarekin burutu da ekitaldia.

Ez dezagun ahantz lau mintzairetako plaka bat egin dutela ere, iragaileek irakur eta ikas dezaten zer zen iragan 1813ean hemen gaindi. Oroitharriaren aintzinean kokatua da.

Albiste hau Erran-eus-ek argitaratu du eta CC-by-sa lizentziari esker ekarri dugu.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Oroimen historikoa

Oroimen historikoa kanaletik interesatuko zaizu...
2019-05-26 | Santi Leoné
GAIZKI ERRANKA
Karlistaldiak

Gustatu zitzaidan Ilaski Serranok Ahoz aho saioan Asiskori egin zion elkarrizketa, eta anitz gauza interesgarri kontatu zituen Urmenetak Agosti Xahori buruz, Azti Hitza komikiaren kariaz: gure kulturako erraldoia dela, eta halere –edo hain zuzen ere horregatik– aski ezezaguna dela gure artean; errepublikarra izan zela, gorria, feminista errotik eta, nonbait, gaya.


2019-05-22 | Guaixe .eus
Otsaportilloko leizea Nafarroako Memoria Historikoaren Toki deklaratu dute

Nafarroako Memoria Historikoaren Tokien Erregistroan inskribatuko dute, aitortza berezia eta babes araubidea aplikatuko zaio baita tokiaren onura publikoaren eta interes sozialaren deklarazioa ere.


Ezkabako ihesaldian parte hartu zutenak izan dituzte gogoan

1938ko maiatzaren 22an 800 presok baino gehiagok hartu zuten parte. Omenaldia egin die beste urte batez Txinparta elkarteak. Ehunka lagun bildu dira egia, justizia eta erreparazioa eskatuz. 


2019-05-19 | Juan Mari Arregi
Artekaletik Burgosera
1969: Frankismoaren amaieraren hasiera

Francoren diktadurarekin amaitzea posible zela erakutsi zuen lehen mugarria izan zen Burgoseko Prozesua. 1970eko gerra kontseilu hartan, epaile izatetik epaitua izatera igaro zen erregimena. Baina hor gertatutakoa ulertzeko, gutxienez urtebete atzera egin beharra dago: 1969ko polizia-sarekada, tortura eta erbesteratze masiboetan baitauka jatorria. Urte beroa bizitu zuten orain 50 urte Euskal Herrian.


Heriotzaren 40. urtemuga
"Gladys Del Estal ez da bigarren mailako biktima bat"

Gladys Gogoan ekimenak, Kalapie elkarteak eta Eguzkik bizikleta martxa egingo dute Donostian ekainaren 1ean, militante ekologista hil zutela 40 urte betetzen direnean. Horrez gain, egitarau zabala antolatu dute, Donostian, Iruñean eta Tuteran.


Franco "seme-kuttun" gisara dute Esteribarren, Irunberrin, Marcillan eta Miranda Argan

Herri horiei jakinarazi die Bake, Elkarbizitza eta Giza Eskubideetako zuzendaritzak oraindik ere "ohorezko" izendapenarekin dutela diktadorea. Aurretik ikertutako beste dokumentu batzuei esker beste 17 herritatik erretiratu egin dituzte izendapen horiek. 


Gaurko egunez 1933an naziek milaka liburu erre zituzten Berlinen
MULTIMEDIA - erreportajea

1933ko maiatzak 10, gaurko egunez milaka lagun bildu ziren Berlingo Bebaplatzen Alemaniako Ikasle Nazien Batasunak egindako deiari erantzunez. 25.000 liburu baino gehiago erre zituzten plazaren erdian "alemaniar espirituaren aurkakoak" zirela argudiatuta. 86 urte beranduago, memorian gordetzeko eguna da maiatzaren 10a.


JOSE RAMON ZURIMENDI
"Gerra Zibilari buruzko milaka liburu daude, baina eskualde honi buruz ez zegoen ezer idatzita"

JOSE RAMON ZURIMENDIK (Bilbo, 1961) Guda Zibilak Nerbioigoienan utzitako pasarteak jaso ditu elkarteak argitaratu berri duen liburuan. Proiektuaren nondik norakoak azaldu ditu.


2019-05-07 | ARGIA
Martín Villa Epaitu ekimenak José Luis Cano omenduko du, poliziak tiroz hil zuen iruindarra

1977ko amnistiaren astean, Rodolfo Martín Villa gobernazio ministroa zela, zazpi hildako eragin zituzten poliziek eta indar parapolizialek. Ahaztuak, Egiari Zor, Goldatu, San Fermines 78 gogoan eta Martxoak 3 elkarteek deitu dute ahanzturaren aurkako jardunaldia.


2019-05-06 | Josu Artutxa
Tolosako zezen-plaza: gotorleku ala gorroto leku bat

36ko gerrak ondorio latzak utzi zituen toki askotan, baita Tolosaldean ere. Gerrateko aztarnek, oraindik ere, bizirik diraute bertan, eta horren adibide da Tolosako zezen plazan Francok ezarritako kontzentrazio eremua.


Eguneraketa berriak daude