Junes Casenave idazle eta pastoralgile zuberotarra hil da

  • Junes Casenave Harigile Zuberoako idazlea 94 urterekin zendu da, Euskaltzaindiak zabaldu berri duenez. 1924an Santa Grazin sortua, obra oparoa utzi du idatzita, batez ere pastoralgintzan. Larraine eta Altzaiko apaiz izan ondoren, Donapaleun eman ditu zahartzaroko azken urteak.

(Argazkia: Euskal Kultur Erakundea)

2018ko irailaren 24an - 11:54

Junes Casenave Harigile Santa Grazin jaio zen; aita biarnesa eta ama santagraztarra zituen. Santa Grazin ohikoa zen bezala lau hizkuntzaren hiztuna da: euskara, Bearnoko okzitaniera, frantsesa eta espainiera.

Apaizgai, Bètharramen (Bearno) ikasi zuen, 21 urterekin Palestinara joan zen. Betleemen hartu zituen eskolak eta 1948ko gerra bertatik bizi izan zuen; hantxe egin zen apaiz betharramdarra 24 urterekin. Bètharramen, Limòtgesen (Okzitania) eta Donapaleun irakasle eta pedagogo ibili zen. Latin, frantses eta greziera irakatsi ditu. Oro har 33 urtez aritu zen irakaskuntzan.

1981ean Zuberoara itzuli zen apaiz lanak egitera, lehen Larrainera bi urtez; geroago Altzaira, non hainbat urtez bizi izan zen, eta Basabürüa zein Arbailako hamar elizaren ardura izan zuen, Ozazetik Etxebarrera. Azken urteak Donapaleuko beterramiten egoitzan erretiratuta igaro zituen.

Armiarma zubitegian irakur daiteke Casenaveren literatur lanaren zerrenda osoa. Batik bat pastoralgintzak egin du ezagun Zuberoako mugez gaindi ere. Santa Grazi izan zen bere lehen pastorala. Bigarrenak, Ibañeta, izen bereko bataila irudikatu zuen 1978an, Orreagako guduaren 1.200. urteurrena ospatu zen urtean. Ipuin zaharren bildumak ere argitaratu zituen, saiakerak, hiztegia, biografiak eta abar. 2012an "Xibero antzertia edo pastorala" plazaratu zuen. Lan horiez eta apaizgoak eskatzen zizkionez gain, sendalari edo petrikilo zela ere jakina zen Zuberoan, eta eguraldia iragartzen zuela.

ARGIAn Miel Anjel Elustondok elkarrizketatu zuen 2010ean azken aldiz: "Denbora erdia musika eta ibilka, hori ez duzu pastorala".


Kanal honetatik interesatuko zaizu: Euskal literatura
2024-05-20 | Estitxu Eizagirre
Hauek dira Ziburuko 5. Euskal Liburu eta Disko azokan aurkeztuko diren liburuak

Ekainaren 1ean izango da Baltsan elkarteak eta ARGIAk elkarlanean antolatzen duten euskara hutsezko azoka, eta oparo dator bosgarren edizioa. Aurten 41 argitaletxe izango dira bertan (inoizko gehien) eta egitarauan ordu erdiro izango da ekitaldiren bat musikaz eta literaturaz... [+]


2024-05-07 | Estitxu Eizagirre
Ziburuko Liburu eta Disko Azokak aurten Daniel Landart omenduko du

Ziburuko Baltsan elkartean aurkeztu dute antolatzaileek euskara hutseko liburu eta disko azokaren 5. edizioa. 41 argitaletxe izango dira bertan (inoizko gehienak), 120 metro erakusmahai beteko dituzte denen artean (inoizko gehienak) euskarazko irakurgai eta musikarekin eta... [+]


Josu Martinez: “Interesgarriena Mirande gozatzea da, berarekin ados egon behar izan gabe”

Ostegun arratsalde honetan Mirande, film bat egiteko zirriborroa dokumentala ikusgai izango dute Ziburun, Baltsan elkartean 18:30etan. Josu Martinez zuzendaria ere bertan izango da solaserako. Ziburuko Azokaldiaren egitarauaren barnean, aurten lehenbiziz kultur ekitaldiak egingo... [+]


2024-04-30 | ARGIA
Eneko Bidegainen 'Bichta éder' eleberriak jaso du 111 Akademiaren Saria

Karmele Jaioren Maitasun kapitala-rekin lehiatu da finalean. 2023ko “libururik gogokoen” izendatu dute Bidegainen “bihurgune askotako” thriller politikoa 111 Akademia osatzen duten literaturazaleek.


Iaz gehien mailegatu zen euskarazko liburua, Nerea Ibarzabalen 'Bar Gloria'

Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako liburutegietan 2,7 milioi mailegu egin ziren 2023an, 2018an baino 100.000 inguru gehiago.


Eguneraketa berriak daude